Biên phòng - Từ cột mốc ba biên trên điểm cao gần 1.000 mét so với mực nước biển, tôi trải tầm mắt nhìn ra biên giới. Giữa trập trùng non xanh, vùng ngã ba Đông Dương lặng lẽ “giấu mình” trong sương chiều lãng đãng, đẹp đến nao lòng. Đã qua rồi những khoảnh khắc căng như dây đàn khi biên giới dựng nên “bức tường sống” chặn dịch với muôn vàn bước chân gấp gáp của lính Biên phòng trong chuỗi ngày dài thao thức cùng biên giới. Chiều cuối Đông, đứng ở nơi “một tiếng gà gáy, ba nước cùng nghe” - bình yên đến bất tận, tôi muốn kể câu chuyện về những bước chân cống hiến lặng thầm của người lính Biên phòng trên vùng ngã ba Đông Dương…
Lặng lẽ những bước chân không dấu
Trở lại ngã ba Đông Dương sau ngày đại dịch Covid-19 tạm lắng xuống, tôi không giấu được sự ngỡ ngàng trước những gì đang diễn ra nơi đây. Mọi hoạt động qua lại biên giới đều đã trở lại trạng thái bình thường. Cặp cửa khẩu quốc tế Bờ Y (Việt Nam) - Phu Cưa (Lào), nơi được xem là điểm nối giao thông quan trọng bậc nhất trên vùng Tam giác phát triển, tuy vẫn giữ nguyên “cá tính” điềm đạm kín tiếng của mình, nhưng cũng đã bắt đầu vào mùa cao điểm vận tải hàng hóa chuẩn bị cho năm mới.
Theo chia sẻ của Đại úy Nguyễn Văn Hoài, Trạm trưởng Trạm Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Bờ Y, BĐBP Kon Tum, mặc dù các hoạt động qua lại cửa khẩu đang trong quá trình phục hồi sau đại dịch, nhưng tính đến cuối tháng 12/2022, đã có khoảng 280.000 tấn hàng hóa xuất, nhập khẩu và gần 27.000 lượt phương tiện, 70.000 lượt người xuất nhập cảnh qua lại CKQT Bờ Y. Các mặt hàng ở đây chủ yếu là nông sản, vật tư, nhiên liệu và hàng tiêu dùng, mang lại nguồn thu thuế cho ngân sách Nhà nước khoảng 140 tỷ đồng. Với tầm vóc của một CKQT, con số này tuy không lớn, nhưng là tín hiệu rất vui so với 2 năm trước, khi đại dịch Covid-19 bùng phát dữ dội.
“Sau cơn mưa, trời lại sáng”. Sự phục hồi sau đại dịch cần phải diễn ra thận trọng, ổn định và bền vững nhất. Sự khác biệt trên vùng ngã ba Đông Dương mà chúng tôi muốn nhấn vào không phải “dáng dấp”, mà là “tính khí”, nó thường có những diễn biến phức tạp ở phía “mặt trái” cửa khẩu mỗi khi Tết đến, Xuân về. Mọi năm trước, vào thời điểm cận Tết như thế này là khu vực CKQT Bờ Y liên tục diễn ra các hoạt động mua bán, vận chuyển hàng cấm. Bên cạnh điểm nóng về tội phạm ma túy do nằm trên hành lang “Tam giác vàng”, sự góp mặt của các loại pháo nổ được “nhồi sang” từ hai hướng biên giới (Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia) khiến cho CKQT Bờ Y phải đối diện với mối nguy cơ bất ổn bởi những “cơn sóng ngầm”. Năm nay, những “chuyến hàng đen” phủ đầy “bóng ma thần chết” đã giảm hẳn. Cùng với đó, đại dịch Covid-19 được kiềm chế, đưa vùng ngã ba Đông Dương trở về với nguyên bản “điềm đạm” vốn có của mình.
Theo những thông tin chúng tôi ghi nhận được, sự thay đổi tích cực này đến từ hai yếu tố khách quan và chủ quan, khiến cho cung đường của hàng cấm (nhất là các loại pháo nổ) có sự dịch chuyển sang tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia trên địa bàn Bắc Tây Nguyên. Tuy nhiên, dù là yếu tố chủ quan hay khách quan thì sự bình yên trên vùng ngã ba Đông Dương vẫn luôn mang đậm dấu ấn người lính Biên phòng với những bước chân không dấu trên trận tuyến an ninh.
Là người chỉ huy lực lượng nghiệp vụ của Đồn Biên phòng CKQT Bờ Y, Thiếu tá H nắm trong lòng bàn tay mọi cung đường, mọi tọa độ - nơi thường xuất hiện những “bóng ma hàng cấm” trên biên giới. Giữa trập trùng non cao nơi vùng ngã ba Đông Dương, anh và đồng đội như những “chú mèo”, với bước chân không dấu, thoắt ẩn, thoắt hiện để lần tìm manh mối của “lũ chuột”. Nghề trinh sát Biên phòng là vậy, phải “lấy độc trị độc”. Trong khi các đối tượng phạm pháp rình rập lực lượng chức năng để “đánh” hàng qua biên giới thì cần phải có những con người lặng lẽ theo sát mọi di biến động của bọn chúng để khi giăng lưới là “con mồi” không còn đường thoát.
Sự chủ động, khoa học, biến ảo khôn lường của lực lượng trinh sát ở cơ sở đã giúp cho BĐBP Kon Tum xác lập nhiều chuyên án và kế hoạch nghiệp vụ, đấu tranh, triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy và các loại pháo cấm qua biên giới, từng bước chuyển hóa địa bàn. “Mặc dù các loại tội phạm trên vùng ngã ba Đông Dương đã được kiềm chế, song, chúng tôi nhìn nhận đây vẫn luôn là địa bàn trọng điểm về an ninh trật tự. Chính vì lẽ đó, lực lượng làm công tác nghiệp vụ cần phải chủ động, sắc sảo hơn nữa để sẵn sàng nghênh đón những vị khách không mời trong bất kỳ thời điểm nào” - Thiếu tá H chia sẻ.
Sự đa nhiệm trong bước chân về với buôn làng
Bên tách trà nóng ấm áp ngày cuối Đông, chúng tôi được nghe Thiếu tá Nguyễn Văn Hiền, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng CKQT Bờ Y chia sẻ những thông tin rất vui xung quanh công tác dân vận xây dựng địa bàn: “Xã Pờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum (địa bàn đồn quản lý) đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có thôn Bắc Phong đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu và thôn Măng Tôn đạt chuẩn nông thôn mới trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Đây là sự nỗ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị và bà con nhân dân sinh sống trên địa bàn, bởi chỉ cách đây ít năm thôi, xã Pờ Y vẫn còn là địa bàn đặc biệt khó khăn. Thậm chí, thôn Đắc Mế, nơi có cộng đồng người dân tộc thiểu số Brâu sinh sống, Nhà nước phải đưa vào diện bảo tồn đặc biệt do những nguy cơ suy giảm chất lượng dân số, mai một về văn hóa và những khó khăn về điều kiện dân sinh. Cùng với chính quyền địa phương các cấp, Đồn Biên phòng CKQT Bờ Y tập trung nguồn nhân lực đồng hành với địa bàn, đầu tư, hỗ trợ kinh phí, ngày công lao động, giúp bà con nhân dân thoát nghèo vươn lên…”.
Bên cạnh công tác tham mưu, tuyên truyền, vận động xây dựng địa bàn, tăng cường cán bộ đảng viên, đoàn viên về tham gia sinh hoạt ở địa phương, củng cố thực lực chính trị cơ sở, triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa, an ninh nông thôn..., những người lính Biên phòng trên vùng ngã ba Đông Dương còn triển khai nhiều chương trình, mô hình giúp dân như: “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng”, “Tay kéo Biên phòng”, tham gia các lễ hội truyền thống dân tộc, vui Xuân, đón Tết. Trên địa bàn đa sắc màu văn hóa, với sự góp mặt của nhiều dân tộc anh em chung sống, những bước chân của người lính mang quân hàm xanh đã tạo nên sự đa nhiệm trong nét đẹp tình đoàn kết dân tộc.
Chị Y Ly (dân tộc Brâu) có chồng là người dân tộc Thái, hiện đang sinh sống tại thôn Đắc Mế, xã Pờ Y, là một trong những hộ gia đình đặc biệt khó khăn được Đồn Biên phòng CKQT Bờ Y trợ giúp, với sự đồng hành rất căn cơ, bài bản. Sau khi nhận bé Y Uyên - con gái lớn chị Y Ly làm con nuôi, đồn tiếp tục tặng cho gia đình một con bò giống, cùng với đó là hỗ trợ ngày công lao động, hướng dẫn kỹ thuật canh tác để chuyển đổi 1ha đất rẫy sang trồng cây cà phê. Kết hợp với các nguồn hỗ trợ khác, đến nay, kinh tế gia đình chị Y Ly đã được cải thiện đáng kể, với căn nhà cấp bốn khang trang, thu nhập ổn định, con cái được ăn học đến nơi đến chốn. Trò chuyện với chúng tôi, chị Y Ly xúc động cho biết: “Nếu không có đồn Biên phòng giúp đỡ, chắc chắn gia đình mình sẽ không được như ngày hôm nay, con cái phải bỏ học từ lâu rồi. Mình cảm ơn bộ đội đã mang rất nhiều niềm vui đến với buôn làng biên giới”.
Mô hình nhỏ mà sức lan tỏa lớn, với cách làm tương tự như thế, Đồn Biên phòng CKQT Bờ Y đã giúp nhiều hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn thôn Đắc Mế, Măng Tôn, Kon Khôn thoát nghèo bền vững. Sau mỗi bước chân của người lính là những ánh mắt, nụ cười tràn đầy niềm tin nơi đất làng, tạo nên bức tranh đa sắc màu văn hóa trên vùng ngã ba Đông Dương.
Thái Kim Nga







