Ông Trương Quang Hiệt.

Ông Trương Quang Hiệt, sinh năm 1933, tại xã Mỹ Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, hiện đang sinh sống tại phường Bình Đức, TP Long Xuyên, tỉnh An Giang. Ông tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi và nhập ngũ vào Công an nhân dân vũ trang năm 1954. Đến năm 1977, khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra thì đơn vị của ông được điều động chi viện cho Công an nhân dân vũ trang tỉnh An Giang. Trong căn nhà treo kín huân chương, huy chương, bằng khen và rất nhiều danh hiệu cao quý khác, ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm về một thời ông cùng đồng đội tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Sự ra đời của lá cờ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc" cũng nằm trong những câu chuyện rất thú vị mà ông kể cho chúng tôi nghe.

Nhưng trước tiên, xin được giới thiệu đôi nét về Đại đội 5 Cơ động - Công an nhân dân vũ trang tỉnh An Giang (viết tắt là C5). Đây chính là Đại đội 2 Cơ động của Công an nhân dân vũ trang Bình Trị Thiên, gồm 100 cán bộ, chiến sỹ được được Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ Tư lệnh BĐBP) điều động cấp tốc chi viện cho Công an nhân dân vũ trang tỉnh An Giang trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, sau đó được đổi tên thành C5. Đây là một đơn vị rất tinh nhuệ, bởi phần lớn cán bộ từ cấp tiểu đội trở lên đều đã được kinh qua thực tế chiến đấu chống Mỹ. Đặc biệt, Đại đội trưởng Hoàng Đình Mác vốn là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn đặc công của khu Trị Thiên - Huế được bổ sung sang lực lượng Công an nhân dân vũ trang Bình Trị Thiên. Ông Trương Quang Hiệt (tên khai sinh là Trương Văn Hiệt) - Chính trị viên Đại đội là người đã trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu và chỉ huy lãnh đạo. C5 là một đơn vị được huấn luyện công phu, cán bộ, chiến sỹ rất thông thạo kỹ chiến thuật chiến đấu, ngoài ra còn được huấn luyện một số kỹ thuật chiến đấu của bộ đội đặc công. Đặc biệt, đây là đơn vị có tinh thần, bản lĩnh chiến đấu cao và ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm. Trong quá trình chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, đơn vị đã đạt được nhiều thành tích xuất sắc.

Nói về sự ra đời của lá cờ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc", ông Hiệt cho biết: "Lá cờ này liên quan đến những chiến công xuất sắc của C5, nhất là trận chiến đấu không cân sức trong đợt phản kích địch đánh vào huyện Phú Châu trên bờ kênh Năm Xã, ngày 4-4-1978".

Thời kỳ đó, tình hình chiến tranh trên tuyến biên giới của tỉnh An Giang diễn biến rất phức tạp do bọn Pôn Pốt - Iêng -xa-ri gây hấn. Lúc này, C5 được giao nhiệm vụ chặn địch ở khu vực kênh Năm Xã (Phú Hữu). Mỗi trung đội bố trí một chốt theo thế chân kiềng. Chỉ huy chung của đại đội là ông Trương Quang Hiệt. Trước mặt trận địa là kênh Năm Xã khá rộng, nước lên xuống theo thủy triều.

4 giờ sáng, ngày 4-4-1978, địch sử dụng hỏa lực pháo 105 ly và cối bắn cấp tập vào trận địa C5. 5 giờ sáng, bộ binh địch tập kích chính diện cả 2 chốt nhưng chúng bị đánh bật trở lại. Trời sáng rõ, địch tiếp tục huy động lực lượng cỡ hơn tiểu đoàn, trang bị hỏa lực mạnh, dàn hàng ngang tấn công ngay trên hướng chính diện Trung động 2. Trung đội này có 3 tiểu đội thiếu, với 4 khẩu B40, 2 trung liên RPD, còn lại là AK và súng trường. Xét về tương quan lực lượng thì đây là một trận đánh không cân sức. Địch hình như biết lực lượng ta ít nên hò hét điên cuồng, tiến công ta. Từ 3 phía, 3 tiểu đội của ta cơ động trên trận địa, nổ súng giòn giã, kiên cường đánh bật chúng trở lại. Hơn 8 giờ, địch tạm ngừng tấn công. Tranh thủ thời gian, trung đội cử người chuyển thương binh về phía sau và củng cố công sự, giao thông hào, chuẩn bị súng đạn. Không lâu sau, chúng lại tràn lên bờ kênh, ta đánh trả quyết liệt, hất chúng xuống. Tính đến 11 giờ trưa ngày hôm đó, địch đã tổ chức 18 đợt tấn công liên tục. Quá trưa, trận địa im tiếng súng, các chiến sỹ dùng mũ sắt bò đi múc nước kênh về làm bữa cơm gạo sấy, cùng lúc đại đội đưa lên trận địa 4 tay súng kèm theo 4 hòm đạn và 20 quả B40. Vừa phân chia đạn cho các tiểu đội xong thì pháo địch lại bắn tới tấp. Địch lại đốc quân tiến lên một lần nữa, nhưng chúng bị quân ta đánh bật lại, xác chết địch ngổn ngang trước trận địa chốt, làm bọn còn sống mất hết tinh thần.

Trong trận đánh này, ta đã tiêu diệt tại chỗ 47 tên, bắn bị thương nhiều tên khác. Chiến thắng trong trận đánh này cho thấy, Ban chỉ huy C5 rất linh hoạt và sáng tạo về cách đánh phòng ngự trong đêm: Toàn trận địa chờ địch vào thật gần mới tung lựu đạn đồng loạt, vừa hiệu quả vừa giữ bí mật mục tiêu, việc bố trí trận địa biết lợi dụng địa hình địa vật và sẵn sàng chi viện cho nhau... Các chiến sỹ rất mưu trí dũng cảm, kiên cường bám trận địa tiêu diệt địch. Nhiều tấm gương chiến đấu điển hình làm rạng rỡ truyền thống vẻ vang của đơn vị như Trung sỹ Nguyên Xuân Lường bắn đến quả đạn B40 thứ 14 vẫn còn bò ra lấy B40 của địch bắn tiếp, khi đồng đội kéo anh ra khỏi công sự, người anh bị sém đen từ đầu đến chân. Tiểu đội trưởng Phan Trung Trẻ bị đạn địch cắt đứt 1 cánh tay, anh nén đau dùng tay còn lại bắn từng loạt đạn AK chính xác vào quân địch đến khi ngất xỉu. Chiến sỹ Nguyễn Trường Hậu tả xung hữu đột chi viện cho đồng đội, tiêu diệt nhiều tên địch và đã anh dũng hy sinh ở tuổi 20. Và chính những con người dũng cảm ấy đã lập nên thành tích cho C5 nói riêng, cho Công an nhân dân vũ trang An Giang nói chung. Với chiến công này, C5 được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Đặc biệt đơn vị vinh dự được Trung ương Đoàn cử đoàn cán bộ đến thăm tại trận địa và tặng cờ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc". Nhiều cán bộ, chiến sỹ được tặng Huân chương Chiến công và bằng khen, giấy khen.

Lá cờ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc" đang được trưng bày tại phòng truyền thống của Bộ Chỉ huy BĐBP An Giang.

Theo ông Trương Quang Hiệt, có một điều khá thú vị về hoàn cảnh ra đời của lá cờ  "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc" đó là, lúc đoàn cán bộ của Trung ương Đoàn đến thăm đơn vị và nghe báo cáo về thành tích đặc biệt xuất sắc của C5, các đồng chí trong đoàn vô cùng khâm phục và muốn tặng món quà có ý nghĩa để ghi nhận chiến công oanh liệt của cán bộ, chiến sỹ C5 nhưng chưa nghĩ ra. Cuối cùng, có một đồng chí trong đoàn đề xuất là nên thêu một lá cờ với dòng chữ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc" để tặng cán bộ, chiến sỹ? Ý kiến trên ngay lập tức được mọi người trong đoàn ủng hộ. Thế là đoàn đã cử người nhanh chóng về thị xã Châu Đốc đặt thêu lá cờ để kịp trao tặng cho cán bộ, chiến sỹ của C5 vào buổi chiều hôm đó. Như vậy, C5 chính là đơn vị đầu tiên được tặng cờ của Trung ương Đoàn trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Lá cờ "Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc" hiện đang được trưng bày tại phòng truyền thống của Bộ Chỉ huy BĐBP An Giang. Lá cờ ấy gợi cho chúng ta nhớ đến sự hy sinh cao cả của biết bao thế hệ cán bộ, chiến sỹ đi trước, họ đã chiến đấu quên mình để bảo vệ từng tấc đất quê hương, đồng thời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay biết trân trọng giá trị của hòa bình và phấn đấu không ngừng để dựng xây đất nước, vì một biên giới bình yên, ổn định và phát triển.