Theo số liệu khảo sát của Đồn BP Vàng Ma Chải, tại 19 bản của 3 xã: Mồ Sì San, Pa Vây Sử và Vàng Ma Chải đều có người nghiện ma túy và hiện có 160 người nghiện được quản lý, chiếm 10,7% dân số. Việc làm đầu tiên của cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Vàng Ma Chải là đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ tác hại của ma túy, vận động bà con tham gia xây dựng mô hình "Xã không có ma túy", đồng thời "vào từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" tuyên truyền hỗ trợ cai nghiện.

Theo lời giới thiệu của Trung tá Bùi Văn Mạnh, Đồn trưởng Đồn BP Vàng Ma Chải, chúng tôi tìm đến nhà Chẻo Diếu Phù, dân tộc Dao, ở bản Tả Phùng, xã Vàng Ma Chải, huyện Phong Thổ. Ma túy đã làm gia đình anh kiệt quệ về kinh tế và đổ vỡ hạnh phúc. Từ một người chăm chỉ, cần cù làm ăn, kinh tế gia đình khá giả, sau nhiều năm chìm trong khói thuốc, bao nhiêu lúa, ngô và đồ đạc trong nhà anh đã lần lượt mất đi. Cùng quẫn, anh tìm đến cái chết, may mắn đối với anh là được người thân phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, anh vẫn không thể từ bỏ "cái chết trắng".

Chẻo Diếu Phù nghiện ma túy đã hơn 10 năm nay. Ma túy đã đưa anh tới bờ vực sâu thẳm, cho đến khi anh may mắn được các cán bộ Đồn BP Vàng Ma Chải tới gặp gỡ tuyên truyền, vận động và hỗ trợ cai nghiện. Sau hơn một tháng cai nghiện tại đồn, về nhà được người thân, chính quyền địa phương động viên, nên anh mới có được cuộc sống như ngày hôm nay. Bằng quyết tâm cai nghiện để làm lại cuộc đời, anh và gia đình đã tập trung phát triển kinh tế hộ gia đình như: Chăn nuôi, mở mang diện tích canh tác lúa nước, nên bây giờ gia đình anh có của ăn, của để. Anh Chẻo Diếu Phù bày tỏ: "Nghĩ lại ngày xưa nghiện ma túy buồn lắm, ở trong bản ai cũng xa lánh. Giờ thì chỉ làm ăn thôi, không theo cái ma túy nữa đâu. Tôi phải làm thật nhiều thì mới bù đắp được lỗi lầm gây ra cho vợ con. Tôi không biết phải cảm ơn các anh BĐBP như thế nào, tôi quyết tâm không đi theo con đường xấu ấy nữa".

Xã Vàng Ma Chải, huyện Phong Thổ - địa bàn sinh sống chủ yếu của đồng bào Dao, trước đây từng là một trong những điểm nóng về ma túy trên tuyến biên giới tỉnh Lai Châu. Không còn thuốc phiện, những năm gần đây, người nghiện ma túy ở Vàng Ma Chải bắt đầu tiếp cận với hê-rô-in, trong đó chủ yếu có xuất xứ từ Trung Quốc, sau khi hút để lại nhiều hệ lụy đau đớn cho gia đình và xã hội.

Ông Phàn Chỉn Màn, Phó Chủ tịch UBND xã Vàng Ma Chải cho biết: Xã hiện có 74 người nghiện ma túy. Dù năm nào xã cũng đề ra chương trình cai nghiện ma túy, hết cai tại nhà, tại cộng đồng rồi đến cai tại trung tâm huyện, song kết quả không như mong muốn. Sau cai, tỷ lệ tái nghiện vẫn rất cao. Được cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Vàng Ma Chải hỗ trợ cai nghiện tại đồn; đồng thời hỗ trợ các gia đình có người nghiện về cây, con giống để phát triển kinh tế sau cai, nên cuộc sống của những gia đình có người nghiện ma túy ở xã có nhiều thay đổi tích cực. Chúng tôi đánh giá cao việc làm của Đồn BP Vàng Ma Chải, qua đây đã giúp địa phương giữ vững an ninh trật tự để phát triển kinh tế - xã hội.

Trung tá Bùi Văn Mạnh cho biết: Trước hết, chúng tôi phải lo tốt đời sống tinh thần cho những người nghiện, ăn uống đảm bảo và cho quân y thường xuyên kiểm tra sức khỏe hằng ngày. Tất cả người nghiện về đến đơn vị đều được cán bộ Biên phòng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền trọng tâm nhất về tác hại của ma túy. Đặc biệt, chúng tôi đã tham mưu cho Đảng ủy, chính quyền địa phương có chế độ và chính sách cho người nghiện sau khi cai như: Cấp đất cho những hộ không có đất sản xuất, cho vay vốn để phát triển chăn nuôi, trồng trọt... vì thế những năm qua, tình hình an ninh trật tự nơi đơn vị đóng quân luôn ổn định.

Không chỉ ở Vàng Ma Chải mà các đồn BP trên tuyến biên giới Lai Châu cũng đã tích cực hỗ trợ các địa phương trong công tác cai nghiện, giúp cho nhiều mảnh đời lầm lỗi được hòa nhập với cộng đồng. Để rồi, từng thửa ruộng, nương lúa của bà con trở nên tươi xanh, mỗi người lại cùng nhau nỗ lực vươn tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn 23 xã biên giới của  tỉnh Lai Châu, hiện có hơn 1.600 người nghiện ma túy. Từ năm 2011 đến nay, các đồn BP trên địa bàn đã tổ chức cai nghiện tại đồn cho hơn 600 người nghiện, trong đó, tỷ lệ người nghiện bỏ hẳn ma túy đạt trên 50%. Riêng địa bàn 3 xã do Đồn BP Vàng Ma Chải quản lý, hiện vẫn còn hơn 160 người đang được hỗ trợ cai nghiện.

Đức Duẩn