Biên phòng - Ngày 5-5, Quốc hội (QH) nghe Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách (TCNS)của QH báo cáo thẩm tra dự án Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK,CLP) (sửa đổi). Luật THTK, CLP có hiệu lực từ ngày 1-6-2006 tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc THTK, CLP. Tuy nhiên, để khắc phục hạn chế và đáp ứng yêu cầu thực tiễn, thể chế hóa chủ trương của Đảng đối với THTK, CLP, Ủy ban TCNS tán thành về sự cần thiết sửa đổi Luật THTK, CLP.

Theo ông Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm Ủy ban TCNS của Quốc hội, Dự thảo luật chưa tương xứng để có thể bảo đảm hình thành một cơ chế đấu tranh chống các hành vi gây lãng phí một cách hiệu quả. Vì vậy, để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả thực tế, cần bổ sung các quy định chi tiết và rõ ràng hơn về cơ chế công khai, minh bạch việc quản lý sử dụng tài sản, tiền vốn, tài nguyên trong hoạt động sản xuất kinh doanh; cơ chế phát hiện, phản ánh, tố giác hành vi lãng phí; hình thức thông tin cụ thể cho cơ quan, tổ chức tiếp nhận thông tin, cơ quan có thẩm quyền xử lý; trách nhiệm người đứng đầu trong tiếp nhận, xử lý thông tin lãng phí; bổ sung quy định cụ thể hơn về kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, bao gồm cả kiểm toán nội bộ về THTK, CLP. Theo đó, các hoạt động này phải được tăng cường, bảo đảm tính định kỳ, bao quát các lĩnh vực thường xảy ra lãng phí.
Về quy định các lĩnh vực phải THTK, CLP, nhiều ý kiến đề nghị bổ sung "trách nhiệm trong việc ban hành chính sách, quyết định đầu tư gây lãng phí thì phải bồi thường". Lĩnh vực y tế và giáo dục - đào tạo đã và đang tồn tại lãng phí không nhỏ, cần quy định cụ thể về THTK, CLP đối với hai lĩnh vực này trong Dự thảo Luật. Ngoài ra, Luật phải quy định cụ thể hơn về THTK, CLP trong tổ chức lễ hội, ma chay, cưới xin, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa, vùng trời... để tránh việc huy động gây lãng phí nguồn lực xã hội tài nguyên của đất nước.
Cụ thể về chế độ trách nhiệm
Về xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về THTK, CLP chưa hợp lý. Theo quy định của Dự thảo Luật thì các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm chỉ bị xử lý khi hành vi vi phạm đó gây lãng phí. Tuy nhiên, về nguyên tắc, khi có hành vi vi phạm pháp luật thì phải thuộc đối tượng bị xử lý. Còn việc gây hậu quả thì căn cứ vào tính chất, mức độ để có hình thức xử lý tương ứng.
Vì vậy, cũng theo ông Phùng Quốc Hiển, lãng phí biểu hiện phổ biến khi đưa ra các quyết định gây lãng phí. Như quyết định đầu tư thiếu trọng tâm, trọng điểm, chưa dựa trên các yếu tố bảo đảm tính kinh tế, xã hội, chưa căn cứ vào khả năng thu xếp vốn... dẫn đến nhiều công trình đầu tư lãng phí, hiệu quả thấp, nhiều dự án chậm tiến độ vì thiếu vốn, vốn đầu tư bị chôn vào các công trình kém hiệu quả hoặc chậm đưa vào khai thác. Do vậy, trong Luật này cần quy định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức quyết định gây lãng phí; đồng thời, có chế tài xử lý nghiêm minh trong trường hợp vi phạm.
Do đó, Luật phải có các hành vi bị cấm nhằm tăng cường tính hiệu lực trong thi hành, như: cấm ban hành các chế độ, tiêu chuẩn, định mức, quy chuẩn, quy trình, thủ tục...trái thẩm quyền, trái pháp luật; cấm vi phạm các định mức, tiêu chuẩn, chế độ đã được quy định; cấm điều chỉnh quy hoạch trái với quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt; cấm lợi dụng chức vụ, địa vị để sử dụng trái phép nguồn lực công…






