Cảnh sát I-xra-en kiểm tra giấy tờ của một người Pa-le-xtin tại một chốt kiểm soát ở Giê-ru-xa-lem. Ảnh: Reuters

Ngày 14-10, Nội các An ninh I-xra-en đã thông qua một loạt biện pháp an ninh nhằm giải quyết làn sóng bạo lực trong những ngày qua, như cho phép cảnh sát phong tỏa hoặc áp đặt giới nghiêm tại các khu vực thuộc Giê-ru-xa-lem trong trường hợp xảy ra xung đột hoặc kích động bạo lực, đồng thời điều động binh sĩ quân đội phối hợp với cảnh sát tiến hành các chiến dịch chung tại Giê-ru-xa-lem. Ngay sau khi quyết định trên có hiệu lực, quân đội I-xra-en đã bắt đầu điều động sáu đại đội gồm hơn một nghìn lính chiến đấu tới Giê-ru-xa-lem nhằm củng cố lực lượng cảnh sát.

Các vụ bạo lực giữa I-xra-en và Pa-le-xtin bùng phát từ ngày 1-10 khi một đối tượng bị tình nghi thuộc Phong trào Hồi giáo vũ trang Ha-mát bắn chết một cặp vợ chồng ở Bờ Tây, sau các vụ đụng độ giữa lực lượng an ninh I-xra-en và thanh niên Pa-le-xtin tại đền An A-xa, nơi linh thiêng với cả người Hồi giáo và Do Thái, hồi tháng 9 vừa qua. Tính đến nay, đã có hơn 20 vụ tấn công bằng dao xảy ra ở I-xra-en, Giê-ru-xa-lem và Bờ Tây, khiến ít nhất 7 người I-xra-en và 30 người Pa-le-xtin, trong đó có 10 người bị tình nghi là thủ phạm, đã thiệt mạng. Theo Ten A-víp, việc I-xra-en tăng cường các đơn vị quân đội nhằm trợ giúp cho lực lượng cảnh sát I-xra-en duy trì trật tự và ngăn chặn các cuộc tấn công của người A-rập.

Phản ứng trước quyết định điều quân tới Đông Giê-ru-xa-lem của Ten A-víp, chính quyền Pa-le-xtin lên án động thái trên của Ten A-víp, cho rằng điều này đã gây ảnh hưởng đến người Pa-le-xtin sống tại Giê-ru-xa-lem và làm đảo lộn cuộc sống của họ, đồng thời nhấn mạnh các biện pháp của I-xra-en vi phạm luật pháp quốc tế về quy chế của các vùng lãnh thổ Pa-le-xtin bị chiếm đóng, trong đó có Giê-ru-xa-lem. Chính quyền Pa-le-xtin một lần nữa kêu gọi các tổ chức của Liên hợp quốc điều tra tội ác của I-xra-en và những vụ bạo lực đối với người Pa-le-xtin.

Trong bài phát biểu phát trên kênh truyền hình vệ tinh chính thức của Pa-le-xtin ngày 14-10, Tổng thống Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát tuyên bố người dân Pa-le-xtin sẽ tiếp tục đấu tranh chống các chính sách của I-xra-en tại Giê-ru-xa-lem và trên toàn bộ lãnh thổ Pa-le-xtin. Ông Áp-bát cáo buộc I-xra-en leo thang các hành động bạo lực và bắn giết những người Pa-le-xtin không có khả năng tự vệ.

Trên thực tế, hầu hết các diễn biến bạo lực gần đây đều nảy sinh từ những căng thẳng xung quanh khu vực Núi Đền, nơi có đền An A-xa linh thiêng, được coi là vùng đất thiêng của cả người Hồi giáo, người Do Thái và người theo đạo Cơ Đốc. Người Pa-le-xtin phẫn nộ vì kế hoạch của I-xra-en muốn thay đổi hiện trạng khu vực Núi Đền ở trung tâm Giê-ru-xa-lem. Mối lo ngại này tăng thêm khi tại đây gia tăng sự xuất hiện của khách du lịch người Do Thái và các chiến dịch duy trì trật tự của cảnh sát I-xra-en tại đây.

Cho dù giới chức I-xra-en đã phủ nhận các cáo buộc trên, nhưng có thể dễ nhận thấy, cuộc xung đột tranh chấp lãnh thổ giữa người Pa-le-xtin và I-xra-en dường như đang bị biến thành một cuộc xung đột tôn giáo một cách có chủ đích. Bởi rõ ràng với người I-xra-en, một cuộc xung đột tôn giáo sẽ có lợi hơn nhiều so với một cuộc xung đột tranh chấp lãnh thổ với người Pa-le-xtin. Thậm chí, theo như lời Tổng thống Áp-bát nói: "Hành động leo thang của I-xra-en nhằm thổi bùng ngọn lửa xung đột tôn giáo không chỉ trong khu vực mà cả toàn bộ thế giới. Chúng tôi sẽ chặn đứng bất cứ mưu đồ nào của I-xra-en liên quan đến Giê-ru-xa-lem và ngôi đền An A-xa".

Cho dù diễn biến bạo lực hiện nay mang tính chất và mục tiêu là gì, trước khi mọi việc bị đẩy đến chỗ mất kiểm soát, diễn biến này cần được ngăn chặn kịp thời, nếu không mọi nỗ lực để giải quyết cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ qua giữa Pa-le-xtin và I-xra-en sẽ càng bị đẩy sâu vào ngõ cụt.

Dự kiến, Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri sẽ sớm tới Trung Đông để tìm cách làm dịu tình hình căng thẳng giữa người Pa-le-xtin và I-xra-en. Ông Ke-ri cảnh báo rằng, mục tiêu của Mỹ về giải pháp hai nhà nước khó có thể đạt được nếu bạo lực trong khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Ông nhận định tình hình hiện nay cho thấy "sự thất vọng đang gia tang", đồng thời cho biết Mỹ sẽ tham gia giải quyết những vấn đề này vì vẫn có giải pháp.