Biên phòng - Năm 2013, thiên tai gây thiệt hại tại tỉnh Lào Cai khoảng 635 tỉ đồng, trong đó, thiệt hại do lũ quét, sạt lở đất chiếm tới 1/3. Điều đáng lo ngại là lũ quét có xu hướng bất thường, xảy ra ở những nơi không ngờ tới.
Phát hiện hơn 500 điểm trượt lở
Ông Lê Quốc Hùng, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, hiện Lào Cai có 534 điểm trượt lở (trong đó có 56 điểm trượt lở lớn và rất lớn), 7 điểm lũ quét, 5 điểm xói lở bờ sông, suối. Hiện tượng trượt lở phổ biến xảy ra trên địa bàn các huyện Văn Bàn, Sa Pa, Mường Khương và Bắc Hà.
Theo nhận định của Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) tỉnh Lào Cai, trong những năm gần đây, tình hình lũ quét xảy ra rất bất thường, ở những địa điểm không ngờ tới. Thống kê cho thấy, trong 13 năm gần đây, tại Lào Cai xảy ra 22 trận lũ quét làm 312 người chết và 349 người bị thương; 1.910 căn nhà bị hỏng; 1.000ha đất nông nghiệp bị xói lở không thể canh tác; 1.322 công trình giao thông, thủy lợi và các cơ sở hạ tầng khác bị phá hủy. Thiệt hại do thiên tai ước tính 2.400 tỉ đồng, trong đó, thiệt hại do lũ quét là 1.800 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai cho biết: Lũ quét xảy ra ở những khu vực không ngờ, đặc biệt ở vùng thấp hay xảy ra lũ quét hơn vùng cao. Gần đây nhất, ngày 21-7, tại huyện Bảo Yên đã xảy ra mưa lớn, gây lũ quét làm vỡ đập thủy điện thi công ở Vĩnh Hà. Trong đợt mưa lũ đó, sét đánh 6 người dân thì có 3 người chết, 3 người bị thương. Theo thống kê, thiệt hại do thiên tai tại Lào Cai năm 2013 là 635 tỉ đồng, bằng1/4 thiệt hại của 13 năm qua, trong đó, thiệt hại do lũ quét, sạt lở đất lên đến 200 tỉ đồng.
Phân tích sâu hơn về sự bất thường của khí hậu, thời tiết và thiên tai, ông Phạm Đức Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy PCLB-TKCN Lào Cai cho hay: "Địa hình, địa chất của Lào Cai khá phức tạp, cộng với sự biến đổi khí hậu đã gây mưa to, rất to xảy ra cục bộ ở một số khu vực. Khoảng 10 năm trở lại đây, thiên tai xảy ra bất thường, đầu năm có rét đậm, rét hại, lốc xoáy, lũ quét... Trước đây, mưa lớn thường xảy ra ở vùng cao, nhưng giờ mưa không rải đều trên các lưu vực lớn, mà thường xảy ra mưa rất lớn, cục bộ ở một khu vực nhỏ, ở các huyện vùng thấp như Văn Bản, Bảo Thắng, Bảo Yên, với lượng mưa đo được lên tới 200-300mm, dẫn đến xảy ra lũ quét".
Thiếu 112 tỉ đồng di dân khỏi vùng nguy hiểm
Để ứng phó với thiên tai, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó có việc tăng cường trồng rừng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng chống thiên tai. Tính đến năm 2013, tỉ lệ che phủ rừng phòng hộ của toàn tỉnh đạt 51%. Bên cạnh đó, Lào Cai còn tập trung nâng cao năng lực và nhận thức của cộng đồng về PCLB - TKCN. "Thực tế, ý thức phòng chống thiên tai của người dân rất kém. Vì vậy, chúng tôi đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền. 13 năm qua, chúng tôi đã tổ chức 42 cuộc diễn tập ứng phó với thiên tai ở cộng đồng và tổ chức 20 lớp tập huấn phòng chống thiên tai. Chúng tôi còn làm phóng sự tuyên truyền về hậu quả của lũ quét, kinh nghiệm phòng chống, ứng phó của chính người dân bị ảnh hưởng. Điều này đã giúp nâng cao được một bước ý thức phòng, chống thiên tai của người dân" - Ông Tuấn nói.
Tỉnh Lào Cai cũng đã xây dựng đề án quy hoạch sản xuất gắn với sắp xếp dân cư, giai đoạn 2006-2010, trong đó hàng năm rà soát, bổ sung kế hoạch và tổ chức di chuyển những hộ dân nằm trong vùng thiên tai nguy hiểm. Từ năm 2001 đến năm 2013, tỉnh Lào Cai đã tổ chức di chuyển được trên 7.000 hộ dân ra khỏi vùng thiên tai nguy hiểm; đến nay, nhân dân đã ổn định đời sống, sản xuất, đảm bảo an toàn phòng tránh thiên tai. Hiện, vẫn còn 266 hộ chưa di chuyển được do thiếu vốn.
Trong năm 2013 và 2014, Lào Cai đã rà soát, cắm biển báo 70 điểm nguy hiểm, có nguy cơ sạt lở. Tại những điểm này có hơn 200 hộ cần di chuyển. Dù rất cố gắng, nhưng công tác di dời dân hiện đang gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh phí. Ông Tuấn cho hay: "Hiện Lào Cai cần 112 tỉ đồng để di chuyển dân ra khỏi vùng nguy hiểm, bao gồm: Di chuyển 709 hộ dân, 13 điểm dự án sắp xếp ổn định dân cư (thanh toán 20 tỉ cho 7 dự án hoàn thành vào năm 2013, bổ sung 32 tỉ đồng cho 4 dự án đang thi công của năm 2014, 60 tỉ đồng cho 2 dự án sắp xếp ổn định 282 hộ)".
Theo Ban Chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh Lào Cai, trong 7 tháng đầu năm 2014, đặc biệt là sau bão số 2, hạ tầng cơ sở của một số xã trên địa bàn tỉnh bị phá hủy hoàn toàn. Tại xã Lương Sơn, huyện Bảo Yên, 7km đường bị hư hỏng, sạt lở lớn, 52 hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cánh đồng của xã Xuân Hòa bị đất đá vùi lấp khó khắc phục. Các hạng mục công trình thủy lợi của xã này bị sạt lở. Tổng nhu cầu vốn để khắc phục là 164 tỉ đồng. Hiện, vốn ngân sách dự phòng tại địa phương có 72,15 tỉ đồng. Lào Cai đề nghị ngân sách Trung ương hỗ trợ 91,85 tỉ đồng, để đầu tư các công trình cấp thiết ngoài khả năng cân đối của địa phương.
Ông Lê Quốc Hùng, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, hiện Lào Cai có 534 điểm trượt lở (trong đó có 56 điểm trượt lở lớn và rất lớn), 7 điểm lũ quét, 5 điểm xói lở bờ sông, suối. Hiện tượng trượt lở phổ biến xảy ra trên địa bàn các huyện Văn Bàn, Sa Pa, Mường Khương và Bắc Hà.
Theo nhận định của Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) tỉnh Lào Cai, trong những năm gần đây, tình hình lũ quét xảy ra rất bất thường, ở những địa điểm không ngờ tới. Thống kê cho thấy, trong 13 năm gần đây, tại Lào Cai xảy ra 22 trận lũ quét làm 312 người chết và 349 người bị thương; 1.910 căn nhà bị hỏng; 1.000ha đất nông nghiệp bị xói lở không thể canh tác; 1.322 công trình giao thông, thủy lợi và các cơ sở hạ tầng khác bị phá hủy. Thiệt hại do thiên tai ước tính 2.400 tỉ đồng, trong đó, thiệt hại do lũ quét là 1.800 tỉ đồng.
 |
| Tối 4-9-2013, lũ quét xảy ra tại xã Bản Khoang, huyện Sa Pa, làm 11 người chết và mất tích, 16 người bị thương. Ảnh: Đức Dũng |
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai cho biết: Lũ quét xảy ra ở những khu vực không ngờ, đặc biệt ở vùng thấp hay xảy ra lũ quét hơn vùng cao. Gần đây nhất, ngày 21-7, tại huyện Bảo Yên đã xảy ra mưa lớn, gây lũ quét làm vỡ đập thủy điện thi công ở Vĩnh Hà. Trong đợt mưa lũ đó, sét đánh 6 người dân thì có 3 người chết, 3 người bị thương. Theo thống kê, thiệt hại do thiên tai tại Lào Cai năm 2013 là 635 tỉ đồng, bằng1/4 thiệt hại của 13 năm qua, trong đó, thiệt hại do lũ quét, sạt lở đất lên đến 200 tỉ đồng.
Phân tích sâu hơn về sự bất thường của khí hậu, thời tiết và thiên tai, ông Phạm Đức Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy PCLB-TKCN Lào Cai cho hay: "Địa hình, địa chất của Lào Cai khá phức tạp, cộng với sự biến đổi khí hậu đã gây mưa to, rất to xảy ra cục bộ ở một số khu vực. Khoảng 10 năm trở lại đây, thiên tai xảy ra bất thường, đầu năm có rét đậm, rét hại, lốc xoáy, lũ quét... Trước đây, mưa lớn thường xảy ra ở vùng cao, nhưng giờ mưa không rải đều trên các lưu vực lớn, mà thường xảy ra mưa rất lớn, cục bộ ở một khu vực nhỏ, ở các huyện vùng thấp như Văn Bản, Bảo Thắng, Bảo Yên, với lượng mưa đo được lên tới 200-300mm, dẫn đến xảy ra lũ quét".
Thiếu 112 tỉ đồng di dân khỏi vùng nguy hiểm
Để ứng phó với thiên tai, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó có việc tăng cường trồng rừng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng chống thiên tai. Tính đến năm 2013, tỉ lệ che phủ rừng phòng hộ của toàn tỉnh đạt 51%. Bên cạnh đó, Lào Cai còn tập trung nâng cao năng lực và nhận thức của cộng đồng về PCLB - TKCN. "Thực tế, ý thức phòng chống thiên tai của người dân rất kém. Vì vậy, chúng tôi đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền. 13 năm qua, chúng tôi đã tổ chức 42 cuộc diễn tập ứng phó với thiên tai ở cộng đồng và tổ chức 20 lớp tập huấn phòng chống thiên tai. Chúng tôi còn làm phóng sự tuyên truyền về hậu quả của lũ quét, kinh nghiệm phòng chống, ứng phó của chính người dân bị ảnh hưởng. Điều này đã giúp nâng cao được một bước ý thức phòng, chống thiên tai của người dân" - Ông Tuấn nói.
Tỉnh Lào Cai cũng đã xây dựng đề án quy hoạch sản xuất gắn với sắp xếp dân cư, giai đoạn 2006-2010, trong đó hàng năm rà soát, bổ sung kế hoạch và tổ chức di chuyển những hộ dân nằm trong vùng thiên tai nguy hiểm. Từ năm 2001 đến năm 2013, tỉnh Lào Cai đã tổ chức di chuyển được trên 7.000 hộ dân ra khỏi vùng thiên tai nguy hiểm; đến nay, nhân dân đã ổn định đời sống, sản xuất, đảm bảo an toàn phòng tránh thiên tai. Hiện, vẫn còn 266 hộ chưa di chuyển được do thiếu vốn.
Trong năm 2013 và 2014, Lào Cai đã rà soát, cắm biển báo 70 điểm nguy hiểm, có nguy cơ sạt lở. Tại những điểm này có hơn 200 hộ cần di chuyển. Dù rất cố gắng, nhưng công tác di dời dân hiện đang gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh phí. Ông Tuấn cho hay: "Hiện Lào Cai cần 112 tỉ đồng để di chuyển dân ra khỏi vùng nguy hiểm, bao gồm: Di chuyển 709 hộ dân, 13 điểm dự án sắp xếp ổn định dân cư (thanh toán 20 tỉ cho 7 dự án hoàn thành vào năm 2013, bổ sung 32 tỉ đồng cho 4 dự án đang thi công của năm 2014, 60 tỉ đồng cho 2 dự án sắp xếp ổn định 282 hộ)".
Theo Ban Chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh Lào Cai, trong 7 tháng đầu năm 2014, đặc biệt là sau bão số 2, hạ tầng cơ sở của một số xã trên địa bàn tỉnh bị phá hủy hoàn toàn. Tại xã Lương Sơn, huyện Bảo Yên, 7km đường bị hư hỏng, sạt lở lớn, 52 hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cánh đồng của xã Xuân Hòa bị đất đá vùi lấp khó khắc phục. Các hạng mục công trình thủy lợi của xã này bị sạt lở. Tổng nhu cầu vốn để khắc phục là 164 tỉ đồng. Hiện, vốn ngân sách dự phòng tại địa phương có 72,15 tỉ đồng. Lào Cai đề nghị ngân sách Trung ương hỗ trợ 91,85 tỉ đồng, để đầu tư các công trình cấp thiết ngoài khả năng cân đối của địa phương.
