Hải quân I-ta-li-a cứu một thuyền chở người tị nạn trên Địa Trung Hải. Ảnh: AP

Vụ việc mới nhất này được xem là một trong những thảm họa tồi tệ nhất trong cuộc khủng hoảng di cư ở Địa Trung Hải, đồng thời nâng số người nhập cư thiệt mạng lên đến 1.500 người kể từ đầu năm đến nay. Đây cũng là vụ tai nạn mới nhất xảy ra với những người di cư, đang trên hành trình sang châu Âu bằng những con tàu chật ních và ọp ẹp không thể chịu được sóng gió trên biển, đi tìm một tương lai mà họ cho là sẽ tốt đẹp hơn so với cuộc sống ở quê hương. Tuy nhiên, hành trình và mục đích của họ lại chứa đầy rủi ro và nó cũng đặt châu Âu đứng trước những thách thức lớn.

Những người di cư tìm đường sang châu Âu chủ yếu đến từ Trung Đông và châu Phi, những nước có chiến sự và đói nghèo như I-rắc, Li-bi, Xô-ma-li… Họ chấp nhận đánh cược mạng sống vào tay những kẻ buôn người với mức giá từ 7.000-8.000 ơ-rô cho hành trình vượt Địa Trung Hải sang châu Âu. Thế nhưng, đón chờ họ ở bên kia bờ Địa Trung Hải là I-ta-li-a, Hy Lạp, Tây Ban Nha, những nước mà bản thân họ cũng đang gặp phải khó khăn về kinh tế do khủng hoảng nợ công. Và như thế, những chiếc tàu cập bến lại càng chồng chất thêm khó khăn.

Không những thế, đối với chính phủ nhiều nước châu Âu, vấn đề người di cư trái phép còn là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Bởi, biển Địa Trung Hải được coi là cửa ngõ để người di cư và các phần tử Hồi giáo cực đoan từ Bắc Phi, Trung Đông tìm cách len lỏi vào châu Âu.

Theo báo cáo của cơ quan chức năng I-ta-li-a, trong vòng 1 tháng qua, có 10.000 người nhập cư bất hợp pháp tìm cách vào nước này. Tính trên toàn châu Âu, các trường hợp nhập cư trái phép, phần lớn bằng đường biển trong năm qua đã tăng gấp 3 lần so với năm 2013, lên 280.000 người. Hơn 4.000 người đã bỏ mạng trên biển Địa Trung Hải. Các con số này không bao gồm số người nhập cư đã vượt biển thành công và đến được đích. Ủy ban châu Âu còn dự báo vấn đề người tị nạn mạo hiểm vượt biển sang các nước châu Âu sẽ còn gia tăng mạnh hơn trong những tháng mùa Hè tới. Bởi thời tiết ở châu Âu đang chuyển sang mùa Hè, rất thuận lợi cho những chuyến vượt biển của người di cư.

Trước bài toán nan giải này, I-ta-li-a và một số nước có chung bờ biển Địa Trung Hải một lần nữa kêu gọi kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) hành động quyết đoán hơn nữa. Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ kêu gọi tăng cường giám sát trên không và trên biển sau khi cho rằng vụ lật tàu trên có thể là "thảm họa tồi tệ nhất trong những năm gần đây" ở Địa Trung Hải.

Tại Hội nghị Ngoại trưởng các nước công nghiệp G-7 vừa diễn ra ở Đức, Ngoại trưởng I-ta-li-a Pao-lô Gien-ti-lô-ni nhấn mạnh mối lo ngại lớn nhất của Chính phủ I-ta-li-a hiện nay là cuộc khủng hoảng chính trị ở Li-bi, khiến cho vấn đề nhập cư trở thành gánh nặng của quốc gia này. Theo ông Gien-ti-lô-ni, vấn nạn người di cư không chỉ của một quốc gia đơn lẻ, mà phải có cam kết hành động ở cấp độ chung châu Âu.

Trước sức ép về vấn đề người nhập cư nói chung, nhiều nước trong EU đã thực thi nhiều biện pháp ngăn chặn như chiến dịch phối hợp giữa các nước có chung đường biên giới với bên ngoài, tăng cường hợp tác an ninh hàng hải, song do mỗi nước có những chính sách giải quyết người nhập cư trái phép khác nhau nên đến nay EU vẫn “loay hoay” với cho bài toán hóc búa này.