Là một địa phương vùng cao, nằm giáp biên giới Việt - Lào, nên việc xây dựng NTM ở La Dê không phải cứ muốn là làm được, mà phải vận dụng bằng nhiều cách. Chính quyền địa phương cho biết, thuận lợi đầu tiên là người dân nhận thức được xây dựng NTM để làm cho bản làng sạch, đẹp, gia đình ấm no, hạnh phúc.

Một trong nhiều tấm gương tích cực tham gia vào chương trình xây dựng NTM của địa phương, đó là ông Brao Đan, ở thôn Mông Tơ Rơn. Khi thấy con đường đi băng qua thôn có địa thế đẹp, ông đã hiến 200 mét vuông đất để làm đường. Còn ông Zơ Râm Hiếu đã hiến đất khi thấy cầu treo bắc qua suối và băng ngang qua đất sản xuất của gia đình. Theo ông thì "mình đóng góp cho xã, cho bà con có đường đi lại, con em đến trường học cũng nhanh và an toàn hơn". Trường học ở Mông Tơ Rơn bị xuống cấp, địa phương hô hào bà con lập tức hiến đất, đóng góp ngày công đến dựng lại trường cho con em đi học.

Tuyến đường từ trung tâm xã qua các thôn có chiều dài khoảng 7km, địa phương tích cực vận động bà con tham gia xây dựng NTM. Nhiều người dân đã hiểu ra được vấn đề "mình hiến ít đất cho thôn, cho bản, là cho con em mình sau này". Vậy là có 22 hộ ở Đắc Chi Đây và 37 hộ ở Đắc Pênh hiến tổng cộng 30.000 mét vuông đất để làm đường. Con đường băng qua thôn thẳng, đẹp và gắn với tên tuổi của các hộ đã hiến đất làm đường.

Để người dân địa phương cùng đồng lòng tham gia xây dựng NTM, chính quyền địa phương và BĐBP đã đến từng nhà kêu gọi bà con hưởng ứng. Có nhiều hộ như A Lăng Dám B, A Lăng Oán, sau khi được tuyền truyền đã nói "Đây là việc phục vụ nhân dân, mình không đòi bồi thường, mà để cho bà con mình".

Là một địa phương miền núi, nên việc thực hiện đầy đủ 19 tiêu chí xây dựng NTM cũng khó hoàn thành được 100%. Chính quyền địa phương từng dự định xây trường mẫu giáo cho đủ tiêu chí, nhưng tìm mặt bằng là điều không dễ dàng, nếu thuê xe san ủi thì chi phí lớn. Rồi phương án xây dựng nơi giải trí, trung tâm văn hóa cũng rất khó.

Một trong những nội dung mà La Dê làm rất tốt trong thực hiện xây dựng NTM, đó là xây dựng gia đình no ấm, hạnh phúc và thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình. Mỗi thôn bản ở La Dê đều có một cuốn sổ, trong đó có dán ảnh của từng cặp vợ chồng bên cạnh các điều khoản mà họ phải thực hiện tốt. Đó là mỗi cặp vợ chồng cam kết chỉ có từ 1 đến 2 con, xây dựng gia đình no ấm, hạnh phúc, thực hiện nếp sống văn minh, gương mẫu chấp hành và vận động những người xung quanh thực hiện tốt chính sách đại đoàn kết dân tộc, tham gia tích cực vào phát triển kinh tế gia đình, chấp hành nghiêm pháp luật, phối hợp với BĐBP bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới…

Hiệu quả mang lại rõ nét, đó là nhiều thôn ở xã La Dê không có vợ chồng sinh con thứ 3. Đây là thành quả của công tác tuyên truyền, bởi nhờ đó mà đồng bào đã từng bước nâng cao nhận thức về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình. Mỗi thôn đều có 1 cộng tác viên làm công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình thôn trọng điểm thì phân công 3 cộng tác viên và có sự tham gia của BĐBP. Có nhiều gia đình, là gương sáng và thường được biểu dương như: Blup Dứ, Po Long Hải, Hiên Vờn, Blup Yến, A Lăng Trình, Zơ Râm Vích…

Những năm trước đây, tại La Dê có trên 10 cặp vợ chồng sinh 10 con. Sinh nhiều con nên dẫn đến nghèo khổ. Khi đó, nếu nhắc đến chuyện dân số thì bà con nói vui là "dinh lút tà lế", tức "đẻ cho hết trứng". Còn giờ đây, khi gặp cán bộ Biên phòng, các cặp vợ chồng trẻ không ngại ngần nói chuyện "ro bo con", nghĩa là chỉ sinh 2 đứa để được vào "sổ vàng"...

Văn Chương