Chúng lợi dụng trẻ em vì nhiều lý do như chi phí rẻ, trẻ em chưa có nhận thức đầy đủ nên càng đào tạo sớm thì càng dễ định hình tính cách theo mục đích của bọn khủng bố và khi lớn lên, những đưa trẻ này sẽ tiếp nối việc truyền bá tư tưởng thánh chiến, thậm chí còn nguy hiểm hơn thế hệ trước với việc sẵn sàng đánh bom liều chết hoặc trở thành những "cỗ máy" giết người hàng loạt trong tương lai.

Nhóm tác giả của báo cáo trên đã nghiên cứu và mô tả chi tiết phương thức IS sử dụng để đào tạo một thế hệ chiến binh trong thời gian trung hạn. Theo họ, IS có hẳn một chiến lược nội bộ về tuyển dụng trẻ em cho các mục đích ghê tởm của chúng. Cách thức đào tạo của IS rất gần với phương pháp của phát xít Đức trước đây. Những kẻ tuyển dụng của IS đặc biệt chú ý tới những trẻ mồ côi, không nơi nương tựa để tránh việc một ngày nào đó, các em có thể tìm lại nguồn gốc của mình.

Tại Syria, nhiều trẻ em từ 5 đến 10 tuổi bị IS bắt và đưa tới học trong các trại tôn giáo, trẻ từ 10 đến 15 tuổi bị đưa đi huấn luyện trong các trại lính. IS áp đặt một hệ thống giáo dục lệch lạc khi loại bỏ hết các môn học như vẽ, nhạc, lịch sử, triết học, khoa học xã hội và thay vào đó, bắt các trẻ nhỏ học Kinh Koran, đạo một thần, tiếng Arab... Sau khi hoàn tất những môn học này, những đứa trẻ sẽ phải luyện tập thể lực, học bắn súng và những kỹ năng cần thiết để trở thành gián điệp, chiến binh hoặc đao phủ. Chúng sẽ tiếp tục học cho tới khi sẵn sàng gia nhập đội quân IS.

Tình trạng hiện nay trong các trại lính và các cơ sở "tẩy não" của IS tại Syria và Iraq cho thấy nguy cơ về một thế hệ thiếu niên bị bọn khủng bố nhồi nhét tư tưởng cực đoan, hận thù. Chấn thương, lệch lạc, vô cảm, biến đổi phát triển tâm sinh lý, sử dụng ma túy... là những hậu quả của việc IS không ngừng gia tăng gieo rắc, nhồi nhét tư tưởng cực đoan, bạo lực đối với các trẻ nhỏ. Không những bị "tẩy não", IS còn làm tổn thương lòng tự trọng của những đứa trẻ để khi lớn lên, các em không còn lựa chọn nào khác ngoài trở thành chiến binh thánh chiến.

Theo báo cáo của quỹ Quilliam, một đặc điểm để phân biệt giữa IS và các tổ chức khủng bố khác như Boko Haram ở Nigeria, al-Qaeda hay Taliban ở Pakistan là việc truyền thông hóa việc sử dụng trẻ em với mục đích vừa để tuyên truyền, vừa đe dọa phương Tây. Bằng cách đăng tải hình ảnh những đứa trẻ có cái nhìn vô cảm, tay cầm súng trường kalachnikov, IS muốn cho thế giới biết một thế hệ "chiến binh trẻ em" đã sẵn sàng. IS đã tận dụng khai thác những đứa trẻ này cho mục đích truyền thông của chúng.

Trong năm 2015-2016, bộ máy tuyên truyền của IS đã công bố hình ảnh 12 đứa trẻ đao phủ và 1 đứa trẻ tham gia một cuộc hành quyết công khai. Tháng 9-2016, tờ "Daily Mail" đăng trên trang mạng 1 clip về một cậu bé 12 tuổi, rất có thể là người châu Âu, đang thực hiện việc hành quyết một con tin. Vài tháng trước đó, IS đã phát đi 2 clip miêu tả cảnh 2 thiếu niên khoảng 13-14 tuổi hành quyết 2 phạm nhân người Syria. Một trong số 2 thiếu niên có mặt trong clip sau đó được xác định là người Pháp.

Thế lực chóp bu của IS cho rằng chúng có thể giành chiến thắng trên mặt trận tâm lý khi phát đi các clip trẻ em thực hiện các hành động bạo lực, vi phạm luật pháp quốc tế để thu hút sự chú ý của toàn thể thế giới về giấc mộng lập một "Vương quốc Hồi giáo" (Caliphate) với mức độ tàn bạo ngày càng gia tăng. 1/3 số hình ảnh và clip được phát đi từ các tổ chức báo chí do IS kiểm soát đặt tại Syria và Iraq.

Bị rơi vào tình thế khó khăn tại Syria và Iraq do liên tục bị đẩy lùi bởi lực lượng người Kurd, bị tước đi khả năng tiếp cận biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, hiện nay IS đã mất rất nhiều chiến binh cùng quyền kiểm soát tại những thành phố lớn. Sự sụp đổ cận kề của IS là điều được nhiều nhà quan sát dự đoán. Tình thế hiện nay đang đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của các tay súng trong hàng ngũ IS, nhất là khi các "chiến binh trẻ em". Một trong những thách thức lớn được đặt ra là xã hội sẽ phải tìm cách chữa lành chấn thương tâm lý cho các trẻ nhỏ này để các em có thể hòa nhập được với cộng đồng, xóa đi được mặc cảm bị kỳ thị một khi được đưa trở lại cuộc sống bình thường.

Trung Nguyên