Cảnh sát Thái Lan xem xét hiện trường vụ nổ bom. Ảnh: EPA

Vụ nổ bom chưa từng có trong lịch sử Thái Lan

Chính quyền quân sự Thái Lan đã nhanh chóng khẳng định, thủ phạm vụ đánh bom muốn nhằm vào ngành du lịch vốn rất quan trọng đối với Thái Lan. Ngôi đền Ê-ra-oan, mục tiêu của vụ đánh bom ngày 17-8, là ngôi đền nổi tiếng thờ thần Brahma của người theo đạo Hin-du nhưng cũng được hàng nghìn Phật tử tới lễ hằng ngày.

Ngôi đền này đặc biệt thu hút du khách Trung Quốc, với 4 triệu lượt chỉ trong 6 tháng đầu năm nay. Thái Lan hy vọng số lượng khách du lịch Trung Quốc sẽ tăng mạnh vào tháng 10 tới, nhân dịp Quốc khánh Trung Quốc, song điều này hiện nay khó có khả năng xảy ra vì vụ đánh bom cướp đi 7 sinh mạng người Trung Quốc và làm 28 người bị thương.

Quy mô vụ nổ bom đẫm máu ngày 17-8 là chưa từng có trong lịch sử Thái Lan. Nhiều thập kỷ qua, nước này đã xảy ra nhiều vụ bạo động, mà gần đây nhất là vụ trấn áp phong trào Áo Đỏ năm 2010, hay các vụ biểu tình của phe Áo Vàng hồi năm 2014, buộc Thủ tướng lúc đó phải từ chức.

Tháng 2 vừa qua, hai quả bom đã phát nổ gần một siêu thị tại Băng Cốc, làm 1 người bị thương. Những vụ đánh bom đó mang tính cảnh báo nhiều hơn chứ không nguy hiểm và tàn bạo như vụ đánh bom tại đền thờ Ấn giáo Ê-ra-oan.

Vụ nổ bom ở đền Ê-ra-oan xảy ra vài giờ sau khi số liệu công bố cho thấy nền kinh tế Thái Lan đã giảm tốc trong quý II/2015. Ngành du lịch Thái Lan, vốn đóng góp 10% cho Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này (thậm chí là 20% nếu tính đến phần đóng góp gián tiếp cho nền kinh tế) là một trong vài ngành có sức tăng trưởng. Trong bối cảnh lo ngại gia tăng về vụ nổ bom này sẽ ảnh hưởng tới nền kinh tế, đồng bạt Thái đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 6 năm qua và giá chứng khoán cũng lao dốc 2,6%, trong đó, giảm mạnh nhất là cổ phiếu của các công ty du lịch Thái Lan.

Báo cáo nghiên cứu của Ngân hàng ANZ (Ô-xtrây-li-a) nhận định, việc mất đi đà tăng trưởng trong ngành du lịch - động lực tăng trưởng bền vững duy nhất ở Thái Lan hiện nay - sẽ tạo ra rủi ro tiêu cực mới đối với hoạt động kinh tế. Nghiên cứu cũng cảnh báo rằng, vụ nổ bom thậm chí có khả năng làm tổn hại tới ngành du lịch hơn cả các vụ bạo động trước đây. Sự sụt giảm về số lượng khách du lịch sau các vụ bạo động năm 2006, 2010 và 2014 chỉ mang tính tạm thời, nhưng vụ nổ bom lần này có thể tiềm ẩn nhiều diễn biến tiêu cực hơn.

Giới phân tích cho rằng, vụ đánh bom sẽ làm gia tăng sự bất ổn kinh tế, đặc biệt khi nền kinh tế Thái Lan vẫn đang trong quá trình phục hồi sau cuộc chính biến năm 2014. Vụ khủng bố cũng đe dọa gây ảnh hưởng lớn tới lòng tin của người nước ngoài đối với an ninh ở Thái Lan. Sau khi có thông tin về vụ đánh bom, nhiều nước đã lập tức khuyến cáo công dân cần thận trọng cao độ khi tới Thái Lan. Hồng Công thậm chí còn khuyến cáo công dân của mình tránh tới Thủ đô Băng Cốc nếu không cần thiết.
"Điểm nóng" mới về khủng bố?

Xe máy bị cháy nằm la liệt trên phố trước khu vực đền  Ê-ra-oan, nơi xảy ra vụ đánh bom. Ảnh: EPA

Trên thực tế, người Thái Lan không xa lạ với những bất ổn do các cuộc đảo chính hay những vụ tấn công bạo loạn xảy ra ở khu vực miền Nam. Hơn nửa thế kỷ qua, lực lượng ly khai Hồi giáo ở khu vực này vẫn ủng hộ việc thành lập Nhà nước Hồi giáo độc lập Pattani trên lãnh thổ 3 tỉnh biên giới giáp Ma-lai-xi-a. Riêng trong khoảng 10 năm kể từ năm 2004 đến nay, ở miền Nam Thái Lan đã có hơn 6.400 người thiệt mạng do các vụ đánh bom của phiến quân ly khai. Số người thiệt mạng còn lớn hơn ở dải Ga-da trong cùng một thời gian.

Cuộc xung đột ở miền Nam Thái Lan mang đặc điểm của chủ nghĩa ly khai nhiều hơn là chủ nghĩa tôn giáo cực đoan. Chính phủ Thái Lan đã áp dụng các biện pháp cứng rắn như thiết lập nhiều trạm kiểm soát và vũ trang cho lực lượng quân sự địa phương, truy quét lực lượng nổi dậy. Song, bất chấp các biện pháp cứng rắn của Chính phủ, các vụ tấn công bằng vật liệu nổ tự chế (IED) có xu hướng gia tăng trong những tháng gần đây.  Riêng tháng 7 vừa qua, đã có tới 27 vụ tấn công bằng IED.

Số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy, miền Nam Thái Lan có mật độ tấn công khủng bố lớn hơn tại Y-ê-men hay Xô-ma-li, với 300 quả bom kích nổ trong một năm. Vụ đánh bom xe hồi tháng 4 năm nay làm nổ tung một bãi đỗ xe ở Koh Samui - hòn đảo du lịch nổi tiếng của Thái Lan - đã đánh dấu một trào lưu tấn công mới bên ngoài khu vực hoạt động của lực lượng nổi dậy.

Các chuyên gia quốc tế nhận định, sau Áp-ga-ni-xtan và I-rắc, miền Nam Thái Lan có nguy cơ trở thành "điểm nóng" mới tập trung các hoạt động của chiến binh khủng bố. Vụ thảm sát vừa qua tại trung tâm Thủ đô Băng Cốc đang đặt chính quyền quân sự của Thủ tướng Thái Lan Pray-út Chan Ô-cha trước những thách thức đáng lo ngại về nguy cơ tấn công khủng bố.