Đại biểu Triệu Thị Thu Phương nêu ý kiến về việc lao động đồng bào DTTS được đào tạo nghề rất thấp.

Chính sách tạo việc làm cho đồng bào DTTS

Đại biểu Triệu Thị Thu Phương (Bắc Kạn) đưa ra câu hỏi, lao động đồng bào DTTS được đào tạo nghề rất thấp, chỉ đạt dưới 3% so với lao động trong độ tuổi. Bộ trưởng sẽ làm gì để sớm giải quyết những vấn đề nêu trên? Bộ Trưởng Phạm Thi Hải Chuyền cho biết, việc làm cho người lao động đồng bào DTTS đang tồn tại 2 số liệu, một là số liệu báo cáo giám sát của Ủy ban Dân tộc thì số lao động được qua đào tạo là 3%, còn theo Bộ LĐTB&XH là 9,4%. Số liệu giám sát của Ủy ban Dân tộc chỉ giám sát việc thực hiện Nghị định 1956 của Chính phủ. Việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn, vùng đồng bào DTTS ngoài Nghị định 1956 còn được nhiều chính sách khác hỗ trợ đào tạo nghề.

Trên cơ sở đó, số lao động được đào tạo của khu vực miền núi, vùng đồng bào DTTS trên 7 triệu người, đạt tỷ lệ là 9,4%. Nguyên nhân tỷ lệ lao động đồng bào DTTS được tham gia đào tạo thấp do cách tổ chức chưa phù hợp với đặc điểm phong tục tập quán. Ngoài ra, lao động miền núi sau đào tạo không đưa những kiến thức vào áp dụng thực tế nên bà con không mặn mà tham gia học nghề dẫn đến tỷ lệ lao động DTTS đạt thấp so với tiêu chí chung của cả nước.

Bộ LĐTB&XH với trách nhiệm quản lý ngành, hướng dẫn về việc thực hiện đào tạo, chỉ đạo tổ chức, sẽ có sự điều chỉnh lại từ mức hỗ trợ, cách tổ chức đào tạo để đáp ứng thực chất nhu cầu đào tạo của đồng bào DTTS.

Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyển trả lời chất vấn.

Vấn đề hỗ trợ thanh nhiên đồng bào DTTS đi xuất khẩu lao động, đại biểu Ly Kiều Vân (Quảng Trị) chất vấn, chính sách hỗ trợ cho hộ nghèo xuất khẩu lao động ở các huyện nghèo, vùng đồng bào DTTS theo Quyết định 71 năm 2009 không đạt hiệu quả như mong muốn, sau một thời gian ngắn xuất ngoại, bà con phải bỏ về với hai bàn tay trắng, nghèo lại nghèo thêm.

Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền cho biết, Chính phủ đã có chương trình hỗ trợ đào tạo nghề, ngoại ngữ và cho vay vốn ưu đãi, nhưng tỷ lệ thanh niên đồng bào DTTS đi xuất khẩu lao động còn thấp. Nguyên nhân chủ yếu do phong tục tập quán của đồng bào DTTS không muốn xa quê. Điều kiện để các doanh nghiệp khó tiếp cận tuyên truyền chính sách hơn các vùng khác, kiến cho việc tuyển lao động rất khó khăn.

Ngoài ra, Bộ LĐTB&XH có một phần trách nhiệm, nên trong năm 2015 sẽ đánh giá lại toàn bộ chính sách để có giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ đồng bào DTTS có điều kiện đi xuất khẩu lao động tốt hơn. Hiện nay, Bộ LĐTB&XH đã lên kế hoạch làm việc với các tỉnh Tây Nam Bộ, Tây nguyên, Tây Bắc để tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách xuất khẩu lao động cho đồng bào DTTS được tốt hơn.

Giải pháp xác định người có công

Đối với chính sách cho người có công, nhiều đại biểu quan tâm về việc quy tập mộ liệt sỹ. Vấn đề này được Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền khẳng định, “Đảng, Nhà nước có quan điểm rất rõ ràng, đã là liệt sỹ thì phần mộ đang nằm ở đâu cũng phải tìm và sẽ có bước đi phù hợp hoàn thành việc tìm kiếm mộ liệt sỹ”. Để làm rõ hơn, đại biểu Đỗ Văn Đương (TP Hồ Chí Minh) đặt câu hỏi, hiện nay nhiều gia đình đi tìm mộ liệt sỹ bị thầy mo, thầy cúng lừa đảo. Bộ trưởng có giải pháp nào cho vấn đề này trong thời gian tới?

Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH, cho rằng, với trách nhiệm quản lý ngành, chúng tôi phối hợp với Bộ Quốc phòng triển khai thực hiện chương trình tìm kiếm mộ liệt sỹ, chương trình này Chính phủ giao cho Bộ Quốc phòng. Trong thời gian qua, xuất hiện một số hiện tượng lừa đảo đã được cơ quan điều tra xử lý.

Nhằm hạn chế vấn đề này, Bộ LĐTB&XH trình Chính phủ đề án xác định danh tính liệt sỹ, giao cho 3 trung tâm khoa học thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Viện khoa học Việt Nam thực hiện xác định danh tính liệt sỹ. Thân nhân muốn tìm mộ liệt sỹ phải được giám định trước khi đưa liệt sỹ về nơi “chôn rau cắt rốn”. Vì vậy, đã hạn chế hiện tượng tìm mộ liệt sỹ bằng ngoại cảm.

Đại biểu Đỗ Văn Đương cho rằng, hiện nay nhiều gia đình đi tìm mộ liệt sỹ bị thầy mo, thầy cúng lừa đảo.

Việc cử tri muốn làm rõ vấn đề thật, giả trong thực hiện chính sách đối với người có công. Kết quả xử lý tình trạng thương binh giả, người có công giả, thanh niên xung phong giả trong thời gian qua như thế nào? Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền nhấn mạnh, những trường hợp người có công không còn giấy tờ thì đã có Thông tư 28 quy định, Bộ LĐTB&XH và Bộ Quốc phòng xem xét giải quyết những trường hợp mất hồ sơ, đồng thời phối hợp với MTTQ Việt Nam thực hiện việc tổng rà soát những người đã có quyết định là đối tượng người có công, đến nay chưa được hưởng và thông qua rà soát cũng nắm những đối tượng gọi là có công nhưng chưa có hồ sơ để khẳng định và chưa có quyết định.

Đến nay, trên 40 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương báo cáo trường hợp sai, trong đó đối tượng đã hưởng chính sách sai khoảng 0,18%. Theo báo cáo của các địa phương, đến nay còn khoảng 10.000 đối tượng là thanh nhiên xung phong nhưng chưa có đầy đủ hồ sơ để được xem xét và khoảng gần 2.000 đồng chí là thương, bệnh binh nhưng còn thiếu giấy tờ chưa được xác nhận.

Đến tháng 11-2014, MTTQ Việt Nam các cấp phối hợp rà soát lại, trên cơ sở tổng hợp ở các địa phương lên sẽ nghiên cứu từng hồ sơ đề nghị. Những trường hợp chưa được giải quyết, Bộ LĐTB&XH chỉ đạo các cơ quan chức năng sớm xem xét giải quyết theo đúng quy định.