Ca-na-đa treo cờ rủ tại Đài tưởng niệm chiến tranh, nơi một binh sỹ đứng gác bị tay súng bắn chết hôm 22-10. Ảnh: news.nationalpost.com

                        
Sau vụ một phần tử khủng bố bắn chết một binh sĩ Ca-na-đa đang canh gác tại đài tưởng niệm chiến tranh, sau đó xông vào nổ súng trong trụ sở Quốc hội Ca-na-đa ngày 22-10 vừa qua, nước này cùng với Mỹ và nhiều nước phương Tây khác đã được đặt trong tình trạng báo động và phải lên kế hoạch siết chặt an ninh biên giới. Tuy nhiên, sự việc bi thảm xảy ra ở đất nước nổi tiếng “miễn dịch với khủng bố” này cho thấy cho thấy chủ nghĩa khủng bố đang vươn vòi bạch tuộc trên khắp thế giới và trong cuộc chiến hiện nay, Mỹ và phương Tây có thể thua ngay trên sân nhà.

Ngay sau vụ tấn công ở Ca-na-đa, nước này đã nâng mức báo động khủng bố từ mức thấp lên mức trung bình do lo ngại nguy cơ ngày càng gia tăng từ các tổ chức cực đoan. Nhưng đằng sau vụ khủng bố, người ta đặt lên nhiều cầu hỏi nghi vấn vì sao một quốc gia vốn được coi là “nơi yên bình bậc nhất như Ca-na-đa” mà cũng bị “cuốn vào vòng xoáy của khủng bố”? Điều này cho thấy, chủ nghĩa khủng bố đang vươn vòi bạch tuộc trên khắp thế giới.

Thực tế, nhiều năm nay Cơ quan an ninh Ca-na-đa cũng đã lo ngại về tình trạng một số thanh, thiếu niên bị truyền bá tư tưởng cực đoan giữa lúc sự trỗi dậy ngày càng không thể kiểm soát của IS đang làm gia tăng mối đe dọa từ các vụ tấn công theo kiểu "sói đơn độc". Đây là hành động khủng bố riêng lẻ của những kẻ khủng bố hoặc phần tử cực đoan không cần đợi lệnh của bất kỳ thủ lĩnh, tổ chức nào. Tuy cảnh báo là vậy, song không ai có thể ngờ rằng, vụ việc xả súng lại xảy ra ở Ca-na-đa và chỉ vài tuần sau khi quân đội Ca-na-đa ở Trung Đông tham gia chiến dịch chống các tay súng IS tại I-rắc và Xy-ri. Hơn nữa, việc tên khủng bố ở Ca-na-đa là công dân nước này từng nộp đơn xin thị thực đi Xy-ri càng làm dấy lên mối lo ngại về nguy cơ trở về của hàng nghìn người là công dân của các nước phương Tây nhưng đã và đang tham chiến cùng nhóm vũ trang IS.

Thời gian qua, thành công về mặt quân sự đã giúp IS ngày càng trở nên hấp dẫn trong mắt các cá nhân cực đoan nước ngoài. Tổ chức này đang sở hữu nguồn nhân lực và nguồn tài chính rất lớn. Theo những ước tính khác nhau, IS ban đầu có 4.000 chiến binh vào tháng 6/2014, và chỉ sau 2 tháng, con số này là khoảng 50.000 chiến binh. Doanh thu hàng ngày của IS từ việc bán dầu mỏ lên tới hàng triệu USD. Tổ chức này sở hữu các loại vũ khí, bao gồm cả xe bọc thép và thậm chí cả máy bay. Khi tràn qua biên giới I-rắc và nhanh chóng chiếm được phần lãnh thổ ở phía Tây và phía Bắc, các tay súng IS còn khôn ngoan sử dụng mạng xã hội để tạo ra một hình ảnh khá lãng mạn với mục tiêu lôi kéo sự tham gia của giới trẻ Hồi giáo tại nhiều nước phương Tây. Điều hiển nhiên là các thanh niên này sẽ tự tìm đến quan điểm cực đoan trước khi lên đường sang Trung Đông gia nhập lực lượng IS. Thành công về mặt quân sự cộng với tiềm lực tài chính lớn nhờ hoạt động xuất khẩu dầu, IS đang "gây bão" ở Xy-ri và I-rắc, khiến chiến dịch không kích của Mỹ và đồng minh phải đối mặt với nguy cơ bế tắc.

Máy bay Mỹ không kích chống IS ở thị trấn biên giới Cô-ba-ni của Xy-ri để hỗ trợ người Cuốc. Ảnh: AFP

Trong khi đó, ước tính có khoảng 15 nghìn tay súng nước ngoài hiện đang tham gia IS, trong đó khoảng 2.000-5.000 người đến từ các nước phương Tây, còn lại là các nước A-rập như A-rập Xê-út, Tuy-ni-di, Ma-rốc và Gioóc-đan. Tại châu Âu, Anh, Pháp và Đức, mỗi nước có khoảng 400-600 tay súng đang tham gia thánh chiến ở Xy-ri và I-rắc. Tuy nhiên, những số liệu này không nói lên tất cả câu chuyện mà phương Tây đang phải đối phó. Nhiều đối tượng thánh chiến nước ngoài đến I-rắc và Xy-ri xuất phát từ mong muốn được sống ở một vương quốc Hồi giáo mà thủ lĩnh IS A-bu Bác An Bát-đa-đi từng tuyên bố. Họ không có ý định quay trở lại quốc gia quê hương mình nếu không có "mật lệnh".

Chính phủ các nước phương Tây lo ngại rằng những cá nhân được phái quay trở lại đều đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trận mạc và quyết dấn thân cho thánh chiến. Thực tế này sẽ đẩy nguy cơ bất ổn leo thang ngay tại "sân nhà" của Mỹ và đồng minh. Ngay từ khi quyết định tấn công IS, Oa-sinh-tơn cũng đã tính đến phương án đối phó với hành động trả đũa của lực lượng Hồi giáo cực đoan trên toàn cầu. Tuy nhiên, ngăn chặn âm mưu khủng bố do chính công dân của mình thực hiện trên quê hương thì chưa phải quốc gia phương Tây nào cũng đã sẵn sàng.

Khi Mỹ hình thành liên minh để triển khai kế hoạch không kích, IS liên tiếp đưa ra những lời kêu gọi người Hồi giáo trên toàn thế giới "cầm súng bảo vệ vương quốc và tấn công lợi ích của phương Tây". Một số thành viên IS đã quyết định trở về để thực hiện những vụ tấn công khủng bố ngay trong lòng phương Tây. Có thể thấy, trong gần 1 tháng qua, hàng loạt vụ tấn công, bắt giữ ở Anh, Ô-xtrây-li-a, Ca-na-đa và Mỹ… xảy ra. Vụ tấn công sát Tòa nhà Quốc hội vừa qua chắc chắn buộc Ca-na-đa phải có những thay đổi liên quan tới chính sách ngoại giao và chống khủng bố trong thời gian tới.

Vào thời điểm hiện tại, Mỹ cũng đang đau đầu với thông tin hơn 300 công dân nước này đang chiến đấu cho IS ở Xy-ri. Ngoài ra, trước vụ tấn công ở Ca-na-đa, giới chức Mỹ cũng đã thảo luận về việc thắt chặt kiểm soát biên giới giữa Mỹ với Ca-na-đa cũng như tạo điều kiện cho việc thu hồi hộ chiếu của các đối tượng tình nghi.

Tuy nhiên, cuộc chiến chống khủng bố của các nước phương Tây ngay tại "sân nhà" sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức. Chiến thuật mới của lực lượng cực đoan được hỗ trợ bởi công nghệ hiện đại và tinh vi đang gây khó cho các cơ quan tình báo, an ninh và cảnh sát phương Tây. Thực tế cho thấy họ cần phải điều chỉnh cả chiến lược lẫn chiến thuật sau khi cựu nhân viên tình báo Mỹ Ét-uốt Xnâu-đơn tiết lộ những bí mật động trời, khiến họ luôn bị "hở sườn".   

Các biện pháp như tăng cường kiểm soát cửa khẩu, kiểm tra hộ chiếu... chỉ giúp giải quyết phần nào mối lo về nguy cơ những phần tử này xâm nhập trở lại từ Xy-ri hay I-rắc. Thật khó có thể tìm ra giải pháp lâu dài ngăn chặn những thanh niên Hồi giáo quyết tâm đến với IS rồi trở lại quê hương với âm mưu tấn công khủng bố. Vì thế, các nước phương Tây có nguy cơ thua ngay trên "sân nhà" khi IS tăng cường xâm nhập và trở thành mối đe dọa thường trực đối với an ninh nội địa. Khi những tư tưởng Hồi giáo cực đoan len lỏi trong xã hội phương Tây, cuộc sống của con người sẽ trở nên mong manh và luôn bị đe dọa.