Do đặc thù đường biên giới tỉnh Lạng Sơn dài và có nhiều đường ngang, lối mở qua lại bên kia biên giới nên tình trạng buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới trên địa bàn diễn biến rất phức tạp, đặc biệt là vào dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Hàng lậu chủ yếu vẫn được vận chuyển qua các lối mòn quen thuộc như: Khu vực cửa khẩu Tân Thanh, đường Lọ Bon (Nà Lầu, Tân Thanh), hàng Dơi, Gốc Bưởi, Khơ Đa, thuộc xã Tân Mỹ (Văn Lãng); đường Bãi Danh, Co Luồng (Bảo Lâm), đường 05, 06 thuộc khu vực thị trấn Đồng Đăng (Cao Lộc), hai bên cánh gà cửa khẩu Chi Ma (Lộc Bình)... Tuy nhiên, thủ đoạn của bọn buôn lậu rất tinh vi và khó lường. Chúng xé lẻ hàng, thuê người dân vận chuyển qua đường mòn, lối tắt hai bên cánh gà, vận chuyển bằng gùi, gánh, khuân, vác... sau đó tuồn vào nội địa với đủ các loại phương tiện chuyên chở.

Các đối tượng thường tổ chức vận chuyển ban đêm, vào các giờ cao điểm từ 1-3 giờ, trong đó, người mang hàng thuê phải đóng tiền đặt cọc cho chủ hàng. Do vậy, khi bị bắt giữ, họ chống trả rất quyết liệt. Vì nếu hàng bị tịch thu, họ sẽ bị các chủ hàng trừ vào tiền đặt cọc. Ngoài ra, những đối tượng cảnh giới thường được trang bị bộ đàm để theo dõi chặt chẽ các lực lượng chống buôn lậu. Vì thế,khi các lực lượng này đi tuần tra, kiểm soát tại khu vực nào chúng đều biết, thông báo cho nhau nhằm trốn tránh, đối phó. Các đối tượng, một mặt dùng bộ đàm, điện thoại theo dõi mọi di biến động của các lực lượng chống buôn lậu, mặt khác, chúng sử dụng đội quân cửu vạn vận chuyển hàng hóa từ trên thác ném xuống địa phận lãnh thổ Việt Nam rồi sử dụng xe máy chờ sẵn, vận chuyển vào nội địa...

Chủ động ngăn chặn từ xa

Như đã thành quy luật, "vỏ quýt dày, có móng tay nhọn", lực lượng chống buôn lậu luôn được đặt trong tư thế sẵn sàng, không để bất ngờ, bị động. Có thể nói, tình hình buôn lậu đã được kiểm soát rất chặt chẽ. Theo ông Nguyễn Thắng Lợi, Phó Giám đốc Sở Công thương, Thường trực Ban Chỉ đạo 127 tỉnh Lạng Sơn khẳng định, so với mọi năm, thời điểm áp Tết năm nay, tình hình buôn lậu qua địa bàn đã giảm đáng kể. Đặc biệt, các điểm căng thẳng về buôn lậu như hang Dơi, đường Gốc Bưởi, Gốc Nhãn, đường 386... thuộc huyện Văn Lãng; Nà Quân, Nà Phát, thuộc Lộc Bình đã được kiểm soát.

Để ngăn chặn buôn lậu, ngay từ những tháng đầu quý 3-2012, các cấp, các ngành, trong đó, chủ công là BĐBP, Hải quan, Công an, Quản lý thị trường đã lên kế hoạch riêng và kế hoạch hiệp đồng để chống hàng lậu. UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 757/UBND-KTTH ngày 20-8-2012, chỉ đạo các ngành chống buôn lậu, Kế hoạch số 1136/UBND-KHTH ngày 26-11-2012 về tăng cường ngăn chặn hàng nhập lậu... Qua đó thống nhất mặt chủ trương về ngăn chặn hàng lậu trong tất cả các lực lượng. Với quyết tâm ngăn chặn hàng lậu trên 3 tuyến, tuyến 1 tại biên giới, tuyến 2 trên đường hàng hóa lưu thông, tuyến 3 trên thị trường nội địa, các lực lượng đã tăng cường mật phục đánh trúng vào những tụ điểm thường xuyên tập kết hàng lậu. Điển hình là sự phối hợp đấu tranh hiệu quả của lực lượng Hải quan, Công an, Quản lý thị trường vào khu vực tập kết hàng tại đường 4A; lực lượng Công an, Quản lý thị trường bắt giữ hàng lậu tại ga Đồng Đăng; lực lượng liên ngành phá điểm gia cầm lậu tại Khuổi Mươi... Những biện pháp đấu tranh quyết liệt đó đã khiến các chủ hàng lậu phải chuyển hướng, đưa hàng về các cặp chợ, cửa khẩu để phát hành hóa đơn theo Quyết định 254.

Cùng với đấu tranh trực diện vào hàng hóa buôn lậu, lực lượng Biên phòng, Hải quan đã sử dụng các biện pháp ngăn chặn hàng lậu từ xa như rào đường mòn, đường tắt, đặt biển cấm xuất nhập cảnh trái phép. Trên các hướng chủ yếu, BĐBP đã rào 9 đoạn đường mòn, cùng các ngành khác lập 6 chốt chặn, thay phiên trực 24/24 giờ nên các đối tượng vận chuyển hàng lậu không cho hàng xuống được các điểm tập kết. Vì thế, hàng lậu tại đường mòn đã giảm đáng kể. Năm 2012, toàn tỉnh đã bắt và xử lý 1.444 vụ buôn lậu, bằng 64,75% so với năm 2011. Giá trị hàng hóa tịch thu và xử phạt trên 32 tỷ đồng, bằng 94,81% so với 2011. Riêng trong đợt cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại cuối năm 2012, đã bắt và xử lý trên 50 vụ, bằng 50% so với năm cùng kỳ.