Biên phòng - Ngày 10-10 vừa qua, Ma-la-la Y-u-xáp-dai, nữ sinh đã vinh dự nhận đồng giải thưởng Nô-ben Hòa bình 2014. Cô được toàn thế giới ca ngợi là người phụ nữ dũng cảm dám đứng lên chống lại Ta-li-ban để bảo vệ niềm tin của mình. Ở tuổi 17, Ma-la-la Y-u-xáp-dai là người trẻ nhất nhận giải trong lịch sử của giải thưởng Nô-ben.
 |
| Đồng chủ nhân giải Nô-ben Hòa bình 2014 Ma-la-la Y-u-xáp-dai. Ảnh: AP |
Ngay sau khi chiếm đóng huyện Xoát năm 2007, Ta-li-ban đã thi hành những hình phạt và đạo luật tàn khốc nhất như chặt đầu những người dám chống đối; buộc phụ nữ phải mặc burpa (một trang phục trùm đầu, che mặt và chỉ để hở một khoảng ở mắt để nhìn khi đi ra ngoài). Kể từ năm 2009, các đạo luật này ngày càng trở nên khắt khe.
Vào thời điểm đó, cô bé Ma-la-la Y-u-xáp-dai chỉ mới 12 tuổi, háo hức được hòa nhập, được đến trường và vui chơi như nhiều trẻ em khác, nhưng Ta-li-ban không cho phép cô làm điều đó. Ma-la-la và những bé gái cùng trang lứa khác không được phép tới trường, không được mặc những trang phục mình thích và họ cũng bị đe dọa khi ở ngoài đường, hằng ngày phải sống trong nỗi sợ hãi, tù túng.
Nhận thấy cuộc sống dưới chính quyền Ta-li-ban là bất công, là đi ngược lại với những đạo luật Hồi giáo, Ma-la-la đã chuyển tải tất cả những điều phải - trái vào cuốn nhật ký và quyết định gửi nó cho kênh BCC Pa-ki-xtan dưới bút danh Gun Ma-cai. Ngay lập tức, các dòng nhật ký của Ma-la-la được BCC truyền đi khắp thế giới và nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ nhiều đảng phái chính trị.
Cũng chính vì vạch tội Ta-li-ban, tháng 10-2012, Ma-la-la bị một tay súng Ta-li-ban bắn thẳng vào đầu, viên đạn xuyên vào mắt trái và vỡ hộp sọ. Sau khi bị bắn, Ma-la-la đã được đưa đến Bệnh viện Nữ hoàng Ê-li-da-bét ở Búc-minh-ham (Anh) bằng đường hàng không để chữa trị những vết thương đe dọa mạng sống của cô. Kể từ đó, Ma-la-la tiếp tục đi học ở thành phố này và đấu tranh cho trẻ em nữ được quyền đi học.
Với vai trò là nhà hoạt động nhân quyền, cô bé đã tạo nên một hành lang đối thoại về giáo dục trẻ em trên toàn thế giới, hướng đến 57 triệu trẻ em trên thế giới không được tiếp cận với giáo dục. Ma-la-la cũng đệ lên Liên hợp quốc (LHQ) một lá đơn với hơn 3 triệu chữ ký, nhằm thúc giục LHQ xem xét lại Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ số 2, là mục tiêu đề cập đến việc giáo dục tiểu học đối với trẻ em trên toàn thế giới.
Nguyện vọng cao cả của Ma-la-la đã được LHQ chấp thuận khi mục tiêu cho Thiên niên kỷ số 2 là: "Đến 2015, trẻ em ở mọi nơi trên thế giới, dù là nam hay nữ, sẽ có thể hoàn thành một chương trình giáo dục tiểu học đầy đủ". Ngoài ra, Ma-la-la cũng thành lập Quỹ Ma-la-la để quyên góp ủng hộ cho những trẻ em gái tại Pa-ki-xtan có thể đến trường.
Với những hành động thiết thực và những cống hiến hết mình mà Ma-la-la Y-u-xáp-dai đã làm Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun tuyên bố, chọn ngày 10-11 là Ngày kỷ niệm Ma-la-la Y-u-xáp-dai. Ngoài ra, cô gái dễ thương này cũng được tạp chí Thời đại (Mỹ) vinh danh là một trong 100 người ảnh hưởng nhất thế giới.
Chia sẻ khi được trao giải Nô-ben Hòa bình 2014 cùng với nhà hoạt động vì quyền lợi trẻ em người Ấn Độ Cai-la-sơ Xa-ti-a-thi, Ma-la-la Y-u-xáp-dai bày tỏ: "Giải thưởng này là của tất cả trẻ em, những đứa trẻ không có tiếng nói và chúng cần được lắng nghe". Thủ tướng Pa-ki-xtan Na-oát Sa-ríp chúc mừng Ma-la-la và nói rằng, cô là "niềm kiêu hãnh" của đất nước Pa-ki-xtan.
