Những nguy cơ tiềm ẩn

Theo báo cáo của Cục Phòng, chống HIV/AIDS - Bộ Y tế, hiện nay, cả nước có 190.902 trường hợp nhiễm HIV đang còn sống, trong đó có 46.056 bệnh nhân AIDS. Đến nay đã có 50.108 trường hợp tử vong do AIDS. Trong 6 tháng đầu năm 2011, số trường hợp nhiễm HIV là 6.146 người, trong đó có 2.477 bệnh nhân AIDS và đã có 844 trường hợp tử vong do AIDS. So với cùng kỳ năm 2010, số trường hợp nhiễm HIV đã giảm 1.249 người, số bệnh nhân AIDS giảm 907 người và số tử vong do AIDS giảm 241 người.

Tuy nhiên, theo nhận định của Cục Phòng, chống HIV/AIDS, dịch HIV/AIDS đang có xu hướng lan rộng về địa bàn. Đến nay, 63/63 tỉnh, thành phố trên cả nước và 97,53% số huyện, 70,51% số xã đã có người nhiễm HIV/AIDS. Hiện 27 tỉnh, thành phố có số trường hợp nhiễm HIV cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Cũng theo nhận định này, hình thái lây nhiễm HIV ở nước ta vẫn trong giai đoạn tập trung, các trường hợp nhiễm HIV chủ yếu ở nhóm có hành vi nguy cơ cao như nghiện chích ma túy và gái mại dâm, trong khi tỷ lệ sử dụng chung bơm kim tiêm sạch ở nhóm nghiện chích ma túy và tỷ lệ không sử dụng bao cao su hoặc sử dụng bao cao su không đúng cách khi quan hệ tình dục với gái mại dâm còn rất cao.

Ngoài ra, còn có sự đan xen giữa các hành vi nguy cơ của nhóm người nghiện chích ma túy và gái mại dâm. Một kết quả giám sát trọng điểm năm 2010 cho thấy, tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm tiêm chích ma túy chiếm tới 17,2%, tỷ lệ này ở nhóm gái mại dâm chiếm 4,6%. Đáng chú ý là hiện nay đang có dấu hiệu tăng tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm quan hệ tình dục đồng tính nam. Đây thực sự là những nguy cơ tiềm ẩn, nếu không có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ sẽ dẫn đến bùng phát dịch HIV/AIDS trong thời gian tới.

Lãnh đạo Cục Phòng, chống HIV/AIDS thăm, tặng quà trẻ em nhiễm HIV tại Trung tâm Giáo dục - Lao động - Xã hội số II (Hà Nội).

Hướng tới mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ

Xác định HIV/AIDS là mối hiểm họa đối với sức khỏe và tương lai nòi giống của dân tộc, đồng thời tác động nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội của đất nước, nên từ lâu Đảng, Nhà nước đã hết sức coi trọng công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Năm 2005, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 54-CT/TW và đây được coi là văn bản chỉ đạo quan trọng của Đảng, Nhà nước đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS trong tình hình mới. Tính từ 2001-2004, trung bình ngân sách Trung ương dành cho công tác này là 60-80 tỷ đồng. Đến giai đoạn 2005-2010, tổng ngân sách Nhà nước đầu tư thông qua Chương trình Mục tiêu quốc gia phòng, chống một số bệnh xã hội, bệnh dịch nguy hiểm và HIV/AIDS là 720 tỷ đồng. Ngoài ra, nước ta đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn về chuyên môn, kỹ thuật và tài chính của Chính phủ các nước và các tổ chức quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Thanh Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS cho biết, kể từ năm 2000, sau khi nước ta thành lập Ủy ban Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm, nhiều hội nghị cấp quốc gia về vấn đề HIV/AIDS đã được tổ chức. Bên cạnh đó, nhiều chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến công tác phòng, chống HIV/AIDS đã được ban hành. Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Chính phủ, công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Theo đánh giá chung, nước ta hiện có tỷ lệ người nhiễm HIV chiếm 0,26% dân số (mục tiêu đề ra là giảm tỷ lệ này xuống dưới 0,3% dân số năm 2010).

Để tiếp tục cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác phòng, chống HIV/AIDS, vừa qua Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Thông báo kết luận số 27-TB/TW, trong đó giao Ban cán sự Đảng Chính phủ chỉ đạo Ủy ban Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm phối hợp với các cơ quan có liên quan xây dựng chiến lược giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến 2030; đưa công tác phòng, chống HIV/AIDS thành chương trình mục tiêu quốc gia độc lập để tiếp tục đầu tư ngân sách tạo sự phát triển bền vững cho chương trình.

Hiện nay, Bộ Y tế đang chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, cùng các cơ quan liên quan xây dựng và hoàn thiện dự thảo “Chương trình Mục tiêu quốc gia phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2011-2015” trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đây là điều kiện hết sức quan trọng để đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ mà Việt Nam đã cam kết, đó là “chặn đứng và bắt đầu thu hẹp sự lây lan của HIV/AIDS vào năm 2015”.