Biên phòng - Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số đã và đang kéo theo nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội, là lực cản sự phát triển kinh tế, xã hội và chất lượng dân số. Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025” theo Quyết định 498/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là tiền đề để từng bước nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật, chuyển đổi hành vi trong hôn nhân của đồng bào dân tộc thiểu số nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Đồng thời, góp phần nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số trên địa bàn Đồn Biên phòng Môn Sơn, BĐBP Nghệ An phụ trách.
Vợ chồng em Lê Thị Thảo, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông lấy nhau khi chưa đủ tuổi kết hôn. Chia sẻ về lý do lấy chồng sớm, em Thảo cho biết, do bản ở cách xa trung tâm, đường sá đi lại khó khăn, nên không theo học hết phổ thông, ở nhà làm nương, làm rẫy, thấy họ đến hỏi thì lấy chồng thôi.
Trường hợp như em Thảo không phải là ít trên địa bàn vùng sâu, vùng xa. Các em đều có điểm chung là không theo học hết trung học phổ thông, hoàn cảnh gia đình còn gặp nhiều khó khăn.
Để từng bước giải quyết tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã phối hợp với địa phương, các tổ chức tăng cường các hoạt động tuyên truyền trên địa bàn với nhiều hoạt động thiết thực như thành lập các Câu lạc bộ phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, “Đồng hành cùng ký túc xã vùng biên”, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội…
Câu lạc bộ phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới bản Nam Sơn, xã Môn Sơn được thành lập cách đây hơn 4 năm, thu hút 30 hội viên là nữ tham gia. Định kỳ mỗi tháng sinh hoạt một lần. Chủ đề sinh hoạt hàng kỳ được lựa chọn phù hợp với cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày của chị em. Trong các buổi sinh hoạt, bằng nhiều hình ảnh thực tế, gần gũi với đời sống thường ngày, chị em đã được cán bộ Đồn Biên phòng Môn Sơn chia sẻ kiến thức về phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và hệ lụy của việc kết hôn sớm…
Chị Quang Thị Vân, Bí thư Chi bộ bản Nam Sơn, xã Môn Sơn cho biết: Chủ đề hoạt động của câu lạc bộ hàng kỳ được Ban chủ nhiệm lựa chọn phù hợp với thực tế của địa bàn, nội dung chủ yếu tuyên truyền về chủ quyền, an ninh biên giới, các nội dung khác như phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, chống bạo lực gia đình, phòng chống tệ nạn, duy trì bản sắc dân tộc.
Ngoài các địa bàn gần trung tâm xã, Đồn Biên phòng Môn Sơn cũng đã tăng cường công tác tuyên truyền đến hai bản Cò Phạt và Bản Búng (xã Môn Sơn) ở vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát. Ngoài hỗ trợ giống cây, con, dụng cụ sản xuất, nhu yếu phẩm…, đơn vị cũng đã duy trì hoạt động hiệu quả phòng khám quân dân y ở tại hai bản, vừa kết hợp khám chữa bệnh, vừa tuyên truyền sức khỏe sinh sản, phòng chống bệnh sốt rét, ăn ngủ hợp vệ sinh…
Trung tá Nguyễn Tiến Hạnh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Môn Sơn cho hay, đơn vị rất trăn trở trước hiện thực cuộc sống thiếu thốn, khó khăn của bà con, vì vậy, ngoài thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới, đơn vị cũng đã đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giúp người dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; phối hợp, kêu gọi các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm chung tay, giúp đỡ đồng bào Đan Lai ở vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát nói riêng và đồng bào trên địa bàn nói chung…
Cùng với đó, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã phối hợp với xã Môn Sơn, Trường Trung học cơ sở Môn Sơn đồng hành cùng các em học sinh người Đan Lai. Con em đồng bào Đan Lai ở hai bản Búng và Cò Phạt phải ra trung tâm xã để học bậc Trung học cơ sở, cách nhà 20km đường rừng nên đã có rất nhiều em bỏ học giữa chừng. Để tạo thuận lợi cho các em, Đồn Biên phòng Môn Sơn, xã Môn Sơn và Trường Trung học cơ sở Môn Sơn đã ra mắt mô hình “Đồng hành cùng ký túc xã vùng biên”.
Theo đó, chỉ huy Đồn Biên phòng Môn Sơn cử một tổ công tác thuộc Đội Vận động quần chúng thực hiện nhiệm vụ tại khu nội trú Trường Trung học cơ sở Môn Sơn. Các chiến sĩ Biên phòng thường trú tại đây để giúp các em học sinh người Đan Lai làm quen, hòa nhập với cộng đồng, trải nghiệm cuộc sống, sinh hoạt, học tập gần với môi trường quân đội, tạo đời sống sinh hoạt văn hóa, tinh thần lành mạnh, hỗ trợ, rèn luyện, nâng cao kỹ năng sống cho các cháu. Đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản, phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống cho các em.
Em Lê Thị Hoa, 15 tuổi, nhà ở bản Búng, xã Môn Sơn cho biết, em và các bạn sẽ cố gắng chăm học để không phụ lòng thương yêu, giúp đỡ của các chú, sẽ không bỏ học để lấy chồng sớm.
Thầy giáo Lê Duy Thuận, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Môn Sơn cho biết, toàn trường hiện nay có 72 học sinh đồng bào Đan Lai theo học, trước đây đã có nhiều em bỏ học giữa chừng do đường sá đi lại khó khăn, cách trở, nhiều em về bản lấy vợ, lấy chồng khi tuổi còn trẻ. Nay được sự đồng hành của các chiến sĩ Biên phòng đã tạo điều kiện giúp đỡ, chăm sóc cho việc phát triển giáo dục trên địa bàn.
Kết hợp giữa tuyên truyền và những chương trình hành động cụ thể, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã góp sức cùng cấp ủy, chính quyền địa phương ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào vùng sâu, vùng xa trên địa bàn.
Anh Bách







