Một hình thức tra tấn tù nhân ở Nhà tù Phú Quốc.

Chứng tích tội ác một thời

Sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, Nhà tù Phú Quốc bị giải tán. Tù binh được trao trả. Nhưng những câu chuyện khủng khiếp về một “địa ngục trần gian” giữa biển khơi vẫn còn trong ký ức không thể quên. Và mới đây, những gì diễn ra với số phận của hơn 40.000 tù nhân nơi đây mới được biết đến. Một khúc bi tráng về Nhà tù Phú Quốc đã ghi vào lịch sử.

Thăm Khu di tích lịch sử trại giam tù nhân cộng sản Việt Nam ở Phú Quốc, du khách được xem phim tư liệu về nhà tù và các mô hình mô phỏng cảnh tra tấn dã man của cai ngục cũng như khí tiết kiên trung của các chiến sĩ cộng sản. Tại nhà trưng bày hiện vật, bên cạnh danh sách tù binh còn có những hình nộm mô tả cảnh tra tấn tù binh mà tưởng chỉ có ở thời trung cổ. Đó là cảnh viên cai ngục đang dùng kìm bẻ từng chiếc răng của tù nhân. Kế bên là một viên cai ngục mặt mũi dữ tợn không kém dùng búa đóng đinh vào đầu gối, các ngón tay, nhổ xương bánh chè… Xen giữa những hình nộm là bức ảnh mô tả người tù nhân da bọc xương, mặt mũi thâm tím, miệng tứa máu, thân hình lở loét, cùng vô số bằng chứng khác tố cáo tội ác man rợ của những tên cai ngục như gông cùm, dao, búa, đinh đủ loại dùng để hành hạ tù nhân.

Để mỗi du khách hình dung đầy đủ hơn về những gì từng diễn ra ở “địa ngục trần gian” này, cạnh lối ra nhà trưng bày còn có bảng liệt kê những “nhục hình” vô cùng man rợ, tàn nhẫn như: Người tù bị phạt phơi nắng trên những dàn thiếc nóng như rang ngoài trời, da thịt ở bụng, ở ngực phỏng rộp lên, nhiều chỗ da non bị cháy xém, người yếu sức thường là ngất xỉu. Nếu cựa quậy, chúng phang thẳng cánh dùi cui vào đầu hoặc sẵn sàng bắn bỏ. Người tù còn bị phạt leo lên ngọn cây nhum đầy gai nhọn rồi tụt xuống. Chỉ cần vài ba cái nhoài người là đùi, ngực, tay, chân bị nhòe máu. Phạt bắt ăn cơm trộn cát với nước tiểu, không ăn, chúng đánh, đang ăn ói ra, chúng cũng đánh và bắt hốt hết lên ăn tiếp. Địch còn dùng gậy đập nát các đầu ngón chân, ngón tay, có tên ác ôn còn bẻ răng tù nhân làm bộ sưu tập răng để chơi. Chúng còn dùng dao rạch dương vật người tù cho đỉa trâu vào đó rồi khâu lại.

Độc ác hơn nữa là phạt giam vào “chuồng cọp”. Mô hình “chuồng cọp” được phục dựng trên nền “chuồng cọp” cũ với lớp lớp hàng rào dây thép gai, lính canh, đèn cao áp. Đó là một chiếc lồng bằng kẽm gai, chiều cao không đủ để tù nhân ngồi, chiều dài không đủ duỗi chân, nằm tênh hênh ngoài trời. Sau mỗi đòn tra tấn, nhiều người tù đã bị giam cầm từ ngày này qua ngày khác bất kể nắng mưa, đói cơm, khát nước, mọi cử động đều vướng phải những mũi dây thép gai sắc nhọn như vô số mũi kim đâm vào da thịt. Những vật chứng này hiện còn bảo quản tại nhà trưng bày của di tích trại giam.

Một hình thức tra tấn tù nhân ở Nhà tù Phú Quốc.

Thông điệp cho mai sau

Sau 40 năm đã trôi qua, thế hệ hôm nay và mai sau không bao giờ quên công lao của những người đi trước, bởi có hòa bình hôm nay là sự hy sinh xương máu của cha ông. Những người trở về từ “địa ngục trần gian”, tiếp tục sống, cống hiến cho công cuộc đổi mới đất nước. Những vết thương trên thịt da đã lành, những nỗi đau tinh thần cũng dần nguôi ngoai.

Có thể những hiện vật được trưng bày ở đây dường như còn quá ít so với số lượng tù nhân bị giam cầm và tội ác mà những tên cai ngục gây ra. Song qua trao đổi với một số cán bộ ở di tích thì chừng ấy cũng là những cố gắng lớn lao nhằm ghi lại những gì đã từng diễn ra trong quá khứ chưa xa. Khu di tích lịch sử đã được xây dựng trên chính khu vực nhà tù cũ, gồm nhà trưng bày hiện vật và tiếp khách tham quan được xây hai tầng khang trang cùng khu trưng bày ngoài trời với nhiều hiện vật nguyên gốc, hầu như nguyên vị trí. Tượng đài hình nắm tay - biểu tượng của sự đàn áp khốc liệt và tinh thần hiên ngang vùng lên phá xiềng của tù binh Phú Quốc; nghĩa trang liệt sĩ, khu trại giam tù binh đã được phục dựng. Ban quản lý khu di tích còn tái hiện bàn cát thu nhỏ hình ảnh tổng thể nhà tù xưa; tổ chức nhiều cuộc trưng bày hiện vật tố cáo tội ác của bọn thực dân, đế quốc và tay sai. Tất cả mang đến cho khách tham quan một hình dung khá đầy đủ, sinh động về cảnh tù đày, đói rét, tra tấn, nhục hình... mà bọn cai ngục đã trút lên mình các tù nhân cộng sản. 

Anh Võ Thành Nam, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Du lịch Phú Quốc cho biết: “Mỗi năm khu di tích đón trên 10 nghìn lượt khách. Có những tù nhân cũ trở về thăm lại nhà ngục xưa. Nhiều du khách trẻ tuổi ở mọi miền đất nước, khi đến Phú Quốc du lịch, ngoài những thắng cảnh nổi tiếng, không quên ghé thăm di tích này. Khách nước ngoài đến thăm di tích mỗi lúc một đông hơn. Còn học sinh trên đảo thường đến đây để học những trang sử sống động về Phú Quốc và lịch sử đấu tranh của dân tộc”.

Năm 2012, Nhà tù Phú Quốc đã mang một cái tên mới là Di tích lịch sử trại giam tù binh cộng sản Việt Nam/Phú Quốc. Kỷ niệm 65 năm Ngày thương binh, liệt sỹ năm 2012, tại Di tích lịch sử trại giam tù binh cộng sản Việt Nam/Phú Quốc đã diễn ra chương trình truyền hình trực tiếp tại 5 điểm cầu trong cả nước. Cũng trong dịp này, Di tích trại giam tù binh cộng sản Việt Nam/Phú Quốc đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.