Các y, bác sỹ Việt nam khám bệnh cho người dân nghèo ở bản Na Phệt, huyện Át-sa-phăng- thông, tỉnh Sa-vẳn-na-khệt, Lào.

Đây là lần thứ hai Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Xuân Dũng, Trưởng ban vận động thành lập Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh Quảng Trị sang Lào khám chữa bệnh giúp người dân. Trên chuyến xe đường dài, anh nghĩ nhiều đến các bệnh nhân đang trông đợi đoàn. Hầu hết họ ngày ngày vật lộn mưu sinh. Chuyện chăm sóc sức khỏe gần như bị bỏ ngỏ. Về phần mình, chị Trần Thị Thúy Kiều và các thành viên trẻ đều háo hức. Suốt đêm qua, chị Kiều không ngủ. Hễ nhắm mắt, cô điều dưỡng viên lại nghĩ đến những ngôi chùa, nghi lễ buộc chỉ cổ tay và nụ cười hồn hậu của người dân nước bạn. Cũng như đồng nghiệp, chị Kiều hiểu đặc thù của chuyến đi. Rất có thể chị và các y, bác sĩ khác chỉ đủ thời gian khám, chữa bệnh và phát thuốc. Dẫu vậy, chị Kiều vẫn toại nguyện bởi được góp sức giúp bệnh nhân nghèo. Cứ thế, chuyến xe chở nặng nghĩa tình của đoàn y, bác sĩ, thanh niên tình nguyện Quảng Trị trườn qua cung đường xa ngái, bỏ lại sau lưng chốn thị thành phồn hoa.

Sáng đầu tiên thức giấc trên đất bạn Lào, chưa kịp hít thở bầu không khí trong lành, 8 y, bác sĩ ăn vội bát mì tôm và chuẩn bị các trang thiết bị cần thiết. Xe dừng tại sân trường Tiểu học bản Na Phệt (huyện Át-sa-phăng-thông, tỉnh Sa-vẳn-na-khệt, Lào), mọi người đều ồ lên. Không ngờ dân bản đến sớm và đông đúc như thế. Đâu đó lao xao lời chào chưa tròn vành, rõ chữ bằng tiếng Việt. Thì ra, nghe thông báo có y, bác sĩ tình nguyện từ nước bạn sang khám chữa bệnh nên bà con đã học vài câu chào để bày tỏ sự mến khách. Không bỏ phí giây phút nào, 8 y, bác sĩ trẻ bắt tay làm nhiệm vụ. Họ cẩn thận bê máy siêu âm từ trên xe xuống, phân chia dụng cụ y tế, chuẩn bị thuốc... Ngặt nỗi, địa điểm khám chữa bệnh không có... điện. Ngay lập tức, anh Hoàng Xuân Dũng phân công đoàn chia làm hai nhóm. 4 thành viên bê máy siêu âm và các máy móc cần thiết sang ngôi chùa gần đó để phục vụ nhu cầu bệnh nhân.

Mặt trời lên cao, không khí nóng như rang. Thế nhưng, nụ cười trên môi các y, bác sĩ vẫn rạng rỡ. Không ai bảo ai, các bệnh nhân đều vui vẻ, trật tự xếp thành hàng dài. Sống ở địa bàn hẻo lánh, người dân bản Na Phệt và vùng lân cận gặp nhiều khó khăn. Cái ăn, cái mặc còn thiếu nên bà con đành thả lơ chuyện khám chữa bệnh. Thậm chí, có người từ nhỏ đến giờ chưa biết bệnh viện tỉnh vuông tròn thế nào. Mỗi lúc đau ốm, họ nằm nhà nghỉ ngơi hoặc tự chữa bằng "thuốc giấu", sau đó tiếp tục... lên rẫy. Thế nên, một số bà con đến khám khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn cuối. Bác sĩ Nguyễn Xuân Dũng kể lại: "Qua quan sát, mình phát hiện một thanh niên có dấu hiệu bị bệnh thận. Kiểm tra kỹ, ai cũng tá hỏa. Hai quả thận của bệnh nhân đã hư hoàn toàn. Không hiểu tại sao anh ấy có thể chịu đựng được đến giờ. Lúc ấy, mình nghĩ, giá như đoàn đến đây sớm hơn".

Trời càng về trưa càng nóng nực. Thấy bệnh nhân còn nhiều, các y, bác sĩ trẻ quyết định làm việc thông tầm. Họ thay phiên nhau lót dạ rồi vội vã trở lại với nhiệm vụ. Khẽ lau mồ hôi trên gương mặt, bác sĩ Hoàng Ngọc Huỳnh bảo: "Bà con lặn lội ở xa đến, chờ tới lượt từ sáng đến giờ. Không thể để họ về trong khi chưa được khám bệnh". Cứ thế, gần 1.000 bệnh nhân nghèo ở bản Na Phệt và vùng lân cận lần lượt được khám chữa bệnh và phát thuốc miễn phí. Sau ngày đầu tiên, trên chuyến xe trở về địa điểm nghỉ ngơi, các thành viên trong đoàn đều thiếp đi vì mệt.

Các y, bác sĩ Việt Nam phát thuốc cho người dân bản Na Phệt.

Tin bác sĩ Việt Nam sang khám, chữa bệnh miễn phí nhanh chóng lan rộng khắp huyện Át-sa-phăng-thông. Hai ngày kế tiếp, số bệnh nhân tăng đột biến. Các cán bộ Tỉnh đoàn, thậm chí cả anh tài xế cũng phải xắn tay phụ giúp. Tại địa điểm tình nguyện, bác sĩ trong đoàn đã phẫu thuật cho ba trường hợp. Đến khám trong tình trạng khối u lớn che gần nửa mặt, một bệnh nhân nam cho biết, anh đã nhiều lần đến viện và được chỉ định phẫu thuật. Thế nhưng, mỗi lần như thế, anh đều phải quảy bước ra về vì không có tiền. 40 năm trôi qua, khối u lớn dần, còn hy vọng chữa trị ngày càng bé lại. Sau khi kiểm tra bệnh tình, các bác sĩ quyết định phẫu thuật ngay. Ê kíp mổ nhanh chóng được thành lập. Tỉnh lại sau ca phẫu thuật kéo dài, người bệnh nhân nghèo òa khóc. Anh không ngờ có lúc mình "trút được gánh nặng 40 năm". Cứ thế, hầu hết bệnh nhân nghèo đến khám đều hân hoan trở về. Trong ba ngày, các y, bác sĩ Việt Nam đã khám, chữa bệnh và cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 3.000 bệnh nhân. So với những chuyến tình nguyện trước, đây là con số... kỷ lục!

"Cám ơn bác sĩ Việt Nam"

Thật ra, cái tên Át-sa-phăng-thông rất gần gũi với các cán bộ, chiến sĩ Việt Nam từng giúp nước bạn Lào đánh đuổi đế quốc Mỹ. Gần 40 năm trôi qua, Át-sa-phăng-thông thay đổi nhiều. Song, người dân nơi đây vẫn nhớ như in từng mẩu chuyện về sự hy sinh vì tình nghĩa Việt - Lào của Bộ đội Cụ Hồ. Đến giờ, các già làng, trưởng bản vẫn dùng vốn tiếng Việt mình góp nhặt được để truyền dạy con cháu. Họ còn tích cực động viên lớp trẻ sang Việt Nam rèn đức, luyện tài để trở về xây dựng quê hương.

Trong buổi khám bệnh đầu tiên tại bản Na Phệt, mọi thứ đều được chuẩn bị xong xuôi, duy một vấn đề nảy sinh là y, bác sĩ và bệnh nhân... bất đồng ngôn ngữ. Trong khi đang loay hoay tìm kế thì ba "phiên dịch viên" xuất hiện. Họ đến từ Bệnh viện Dong Hen, từng có thời gian theo đuổi ngành y tại Việt Nam. Sau đó, một số người dân biết tiếng Việt cũng "diện kiến", tỏ ý muốn giúp đỡ. Các y bác sĩ nhanh chóng học những câu giao tiếp cơ bản. Dược sĩ Lê Thị Ngọc Hà vui vẻ cho biết: "Mình được giao nhiệm vụ phát và hướng dẫn bà con sử dụng thuốc. Để thuận tiện, mình viết cách phát âm ra giấy để tiện nhắc nhở bà con".

Đến đâu, các y, bác sĩ tình nguyện Việt Nam cũng được người dân nước bạn hân hoan chào đón. Trước khi khám chữa bệnh, bà con tặng hoa và buộc chỉ cổ tay cho từng thành viên. Không những thế, nhiều bệnh nhân còn hối thúc nhau về nhà, hái cơ man nào là dừa, dưa, xoài đến biếu. Hiếm có phút ngơi tay nên hầu như các y, bác sĩ chỉ ghi nhận tình cảm của bà con. Thế nhưng, ai cũng ấm lòng. Chị Trần Thị Thúy Kiều vui vẻ bảo: "Số trái cây bà con đem đến biếu anh em ăn ba ngày chắc cũng không hết. Thế nên, các thành viên trong đoàn đã dặn bà con không nên mang theo quà cáp". Dẫu vậy, cứ sau mỗi ngày khám chữa bệnh, chiếc xe của đoàn vẫn ăm ắp những món quà cây nhà lá vườn.

Đoàn y, bác sĩ, thanh niên tình nguyện Tỉnh đoàn Quảng Trị tặng quà Bệnh viện Át-sa-phăng-thông.

Bữa ăn "chớp nhoáng" ở Át-sa-phăng-thông cũng là kỷ niệm khó quên đối với các y, bác sĩ tình nguyện. Trước hành trình, các thành viên trong đoàn đã chuẩn bị một số thức ăn nhẹ. Họ không nghĩ các bệnh nhân địa phương lại nhiệt tình, hì hục chuẩn bị bữa trưa cho mình. Cơm và thức ăn dọn ra trong sự ngạc nhiên của thành viên đoàn tình nguyện. Các món ăn đều được chế biến "rất Việt Nam". Hỏi mới biết, bà con đã học cách nấu của người Việt để "chiều lòng" các y, bác sĩ. Đến các địa điểm khác, mọi người còn cảm động hơn khi biết mỗi gia đình ở bản đều góp một món ăn ngon để mời đoàn. Hễ y, bác sĩ đặt đũa vào món của hộ nào, các thành viên trong gia đình ấy đều tỏ rõ sự vui mừng.

Không chỉ khám chữa bệnh, đoàn thanh niên tình nguyện Quảng Trị đã trao tặng người dân huyện Át-sa-phăng-thông 1 tấn gạo, 500kg muối, 2.000 cuốn vở, 1 dàn máy vi tính, thuốc chữa bệnh... với tổng trị giá lên đến 60 triệu đồng. Bên cạnh đó, các y, bác sĩ còn giúp bệnh viện nước bạn cập nhật phác đồ điều trị; sửa chữa máy móc khám chữa bệnh; truyền đạt kinh nghiệm hay... Anh Lê Minh Tuấn, Bí thư Tỉnh đoàn Quảng Trị cho biết: "Năm nào chúng tôi cũng tổ chức đoàn khám, phát thuốc miễn phí tại nước bạn. Thật vui vì luôn nhận được tấm chân tình của cán bộ, nhân dân sở tại. Dù cách trở đường sá, bất đồng ngôn ngữ nhưng không gì ngăn cản được tinh thần thiện nguyện".

Trên chuyến xe chở đoàn y, bác sĩ, thanh niên tình nguyện Quảng Trị trở về Việt Nam sau hành trình dài, anh Nguyễn Xuân Dũng nhận điện thoại của bác sĩ Súp-pham, Giám đốc Bệnh viện Át-sa-phăng-thông. Chị Súp-pham cho biết, nhiều người dân đã đến viện mong được gặp và tặng quà y, bác sĩ Việt Nam. Thậm chí, người đàn ông được phẫu thuật khối u ở mặt còn dắt theo một chú dê đến biếu. Nghe thế, các thành viên trong đoàn đều rưng rưng nước mắt. Đành hẹn gặp lại mảnh đất Át-sa-phăng-thông sâu nặng nghĩa tình...