Ngư dân khai thác hàu cập bến. Ảnh: Minh Đoàn

Những bãi biển ở đảo Quan Lạn có vẻ đẹp rất hoang sơ. Vì thế mà biết bao du khách trong nước và quốc tế vượt cả ngàn cây số đến với Quan Lạn, để được hít thở không khí trong lành, đùa giỡn với những con sóng tầng tầng lớp lớp giữa đại dương mênh mông, nghe rừng phi lao hát cùng với gió biển thổi vào mát rượi và thưởng thức những món hải sản chỉ riêng vùng biển nơi đảo nhỏ này mới có...

Bên cạnh vẻ đẹp kì thú, Quan Lạn còn có nhiều điều thú vị khác cuốn hút du khách. Buổi sáng, đi dạo trên những con đường mang dáng dấp làng quê Bắc Bộ, ánh bình minh như dát bạc trên mặt biển lung linh, huyền ảo. Từng tốp cư dân đảo gồng gánh và đoàn xe túc túc chở đầy ắp hàng hóa nông hải sản: Vải thiều, khoai lang, dưa hấu, dứa, ngô lúa, thịt lợn, gà; cá kìm, cá kiếm, tôm he, cù kì, ghẹ, bề bề, cua biển... chẳng khác gì chợ phiên trên đất liền.

Trên đảo còn có nhiều công trình lịch sử văn hóa cùng những truyền thuyết, câu chuyện kì thú về những danh nhân, các vị tướng tài của dân tộc. Ông Bùi Văn Hạt, 72 tuổi, thủ nhang, thủ từ trông coi đình Quan Lạn nằm ở khu vực trung tâm xã cho biết, ngôi đình này được xây dựng từ thế kỷ XVIII đến nay vẫn còn giữ được khá nguyên vẹn các đường nét hoa văn chạm khắc tinh xảo của những bàn tay người thợ khéo léo.

Trong đình còn lưu giữ 18 bản sắc phong từ đời vua Thiệu Trị Đế hay còn gọi là Nguyễn Hiếu Tổ năm thứ nhất (1841- 1847) đến thời vua Bảo Đại. Đình Quan Lạn thờ Thành Hoàng làng và các vị tiên công lập ấp, dựng làng; thờ Trần Khánh Dư, vị tướng có công lớn trong việc đánh tan giặc Nguyên - Mông xâm lược nước ta... Đình Quan Lạn còn thờ cả Dương Không Lộ và Tứ vị Thánh nương là những vị thần che chở cho những người đi biển. Cạnh đình là ngôi chùa Quan Lạn (Linh Quang Tự) thờ phật và bà chúa Liễu Hạnh, miếu và nghè Quan Lạn. Miếu Quan Lạn thờ ba anh em họ Phạm gồm: Phạm Công Chính, Phạm Quý Công và Phạm Thuần Dụng.

Chúng tôi ngồi trên chiếc xe túc túc do Nguyễn Văn Hải, một thanh niên xã đảo lái để ra bãi biển Minh Châu, cách khu nhà nghỉ chừng 12km. Con đường quanh xã đảo đang được cải tạo nâng cấp, thi thoảng có xe đi ngược chiều cuốn tung những đám đất bụi mù mịt, làm cho hòn đảo hoang sơ một thời không có bóng dáng xe cơ giới trở nên nhộn nhịp hơn.

Hải cho biết: "Ở xã đảo Quan Lạn này, ngoài những nhà dân đón khách du lịch theo hình thức homestay, trên đảo hiện có hàng trăm nhà nghỉ, khách sạn đạt tiêu chuẩn với gần 700 phòng nghỉ. Cứ dịp hè đến, các phòng đều chật cứng, tuy vậy, giá nhà nghỉ cũng không tăng mà luôn cố gắng đáp ứng thật tốt nhu cầu du khách đến với đảo".

Ngồi cạnh tôi là một người phụ nữ trung tuổi đen sạm, tự giới thiệu tên là Thắm, có chồng là Thanh. "Người ở đảo gọi vợ chồng tôi là Thanh Thắm sá sùng" - Chị nói - "Vợ chồng tôi làm nghề này lâu, biết kỹ năng đào được nhiều sá sùng đem bán nên người ở đảo gọi như thế". Thanh nói, người dân đảo Quan Lạn bây giờ làm ăn được lắm, nhiều nhà mua xe ô tô, xe túc túc, xe máy, xây biệt thự, nhà hai ba tầng, mua sắm các tiện nghi cũng nhờ hải sản đảo.

Tôi tò mò hỏi chị, trên đảo cái gì bán được giá trị nhất? Chị Thắm bảo: "Cái gì cũng đều có giá trị ạ, từ vỏ ốc cũng ra tiền. Nhưng dễ bán nhất vẫn là hàng tươi sống, như: Tôm, hàu, cua biển, cù kì, cá kìm, cá kiếm, cá thu, sò huyết, con sam, ốc biển, sá sùng... Sá sùng là loại hải sản có giá trị và đắt nhất. Hiện sá sùng ở ngoài đảo Quan Lạn phơi một nắng bán với giá từ 3 triệu rưỡi đến 4 triệu đồng/kg, xưa, loại hải sản này là thứ tiến vua, người dân bình thường chẳng được thưởng thức đâu, bác ơi! - Thắm cười tươi trong nắng chiều Quan Lạn.

Một ngày đêm trên phố đảo, được trải nghiệm và sử dụng các dịch vụ du lịch ở Quan Lạn, tôi cảm nhận rằng: Có lẽ, ngoài những bãi biển đẹp mê hồn, những di tích lịch sử văn hóa trên đảo, những món hải sản gây ấm lòng thực khách, đậm đà hương vị biển như mực tươi luộc, canh hải sâm, sá sùng, ngao hấp, tôm he nướng, hàu hấp... du khách đến với đảo Quan Lạn còn bị cuốn hút bởi lòng mến khách, sự thật thà chân chất của mỗi ngư dân trên đảo.