Thăm châu Á, liệu ông Ô-ba-ma có thuyết phục được các đồng minh tin rằng chiến lược "xoay trục" không phải lời nói suông? Ảnh: washingtonpost.com.

Ông Ô-ba-ma sẽ phải xóa đi ấn tượng rằng các sự kiện như hòa bình Trung Đông, cuộc nội chiến kéo dài ở Xy-ri, sự đối đầu Đông-Tây ở U-crai-na đã làm sao nhãng sự chú ý của chính quyền Mỹ ở những nơi khác. Ông cũng phải thuyết phục Nhật Bản, Hàn Quốc, Ma-lai-xi-a và Phi-líp-pin, những đồng minh tin cậy rằng,chính sách "tái cân bằng" của Mỹ - rút quân cùng các nguồn lực khác khỏi các cuộc chiến ở Trung Đông và triển khai tại khu vực châu Á - vẫn đang tiếp tục được thực hiện.

Có nhiều nhận định cho rằng, chuyến thăm châu Á lần này của Tổng thống Ô-ba-ma chỉ mang tính tượng trưng, chứ không thể kỳ vọng về một sự thay đổi nào trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Tiến sĩ Xa-tu Li-mây-ê, Giám đốc Trung tâm Đông-Tây ở Oa-sinh-tơn, nói: "Sở dĩ các nước có sự nghi ngờ vì Mỹ đặt trọng tâm quá nhiều vào các cuộc xung đột nhưng lại không đủ vai trò để ngăn chặn xung đột, kể cả việc thông qua răn đe và hợp tác quân sự với các đồng minh". Mối nghi ngờ lớn nhất của các nước trong khu vực là khả năng can dự quân sự của Mỹ ở châu Á, khi Oa-sinh-tơn tỏ ra dè dặt đối với cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở U-crai-na và liệu Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma có thể tập hợp đủ ý chí chính trị ở trong nước để phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do với khu vực này hay không.

Một số nhà quan sát tại Mỹ cho rằng, lý do của những nghi ngờ này một phần là do Nhà Trắng khó giành được sự ủng hộ từ trong nước đối với bất kỳ sự can dự nào mà châu Á mong muốn. Nếu không giành được sự ủng hộ của người Mỹ, chính sách "xoay trục" (sang châu Á) không bao giờ có nền tảng chính trị thực sự vững chắc, vì thế, cam kết của chính quyền Mỹ lại bị đặt câu hỏi mỗi khi có vấn đề nảy sinh và việc này đã xảy ra nhiều lần kể từ khi ông Ô-ba-ma hoãn chuyến thăm tới châu Á vào tháng 10 năm ngoái. Việc ông chủ Nhà Trắng vắng mặt tại các hội nghị khu vực ở Bru-nây và Ba-li (In-đô-nê-xi-a) năm ngoái, khiến một số nước châu Á đưa ra kết luận rằng Oa-sinh-tơn thiếu động lực. Đồng thời, việc cắt giảm ngân sách tạm thời và những thảo luận về việc thu nhỏ quy mô hạm đội tàu sân bay của Mỹ vào thời điểm đó cũng đã đặt ra câu hỏi: Liệu Mỹ có đủ khả năng để thực hiện việc "xoay trục" và có phải chính sách này mạnh về ngôn từ hơn là cách thể hiện?

Phần lớn các nước trong khu vực mong đợi Tổng thống Ô-ba-ma "đi cùng đường" với Phó Tổng thống Giô Bai-đân, Ngoại trưởng Giôn Ke-ri và Bộ trưởng Quốc phòng Chắc Hây-gơ trong những chuyến thăm gần đây. Điều đó có nghĩa là Mỹ đang trấn an các đồng minh về sự cam kết liên minh, về sự cần thiết đối với việc Trung Quốc - nước đang có những tranh cãi chủ quyền với cả 4 nước ở các đảo và vùng biên trên biển Hoa Đông và Biển Đông - tuân thủ luật pháp quốc tế, và khích lệ các nước đồng minh giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình. Ngoài ra, họ còn muốn ông chủ Nhà Trắng khẳng định rằng, một số động thái gần đây của Mỹ ở châu Âu và Trung Đông như rút quân khỏi Áp-ga-ni-xtan, đứng ngoài Li-bi, Xy-ri, U-crai-na và cố gắng có được một thỏa thuận hạt nhân với I-ran, là nhằm tăng cường sức mạnh của Mỹ để tập trung tốt hơn ở châu Á. Những hy vọng này có trở thành thực tế hay không còn chờ ở kết quả và những phát biểu của Tổng thống Ô-ba-ma trong chuyến công du kéo dài 6 ngày tới.