Một nhà hoạt động mang kính "Ngừng do thám" biểu tình phản đối chương trình của NSA ở Oa-sinh-tơn. Ảnh: Getty Images

Báo cáo của NSA cho thấy, trong năm 2013, cơ quan này đã nhận được 1.767 lệnh điều tra của Tòa án giám sát tình báo nước ngoài (FISA) và 131 lệnh cho phép thu thập các số điện thoại gọi đến và đi. NSA cũng cho biết, đã theo dõi hơn 89.000 mục tiêu (bao gồm các cá nhân và tổ chức), áp dụng 178 lần điều khoản thu thập thông tin quy mô lớn của luật FISA, giúp cơ quan này tiến hành tổng cộng 423 cuộc thẩm vấn để có thêm thông tin. Cũng theo báo cáo, khoảng 19.000 lệnh hành chính cho phép Cục Điều tra Liên bang (FBI) thu thập thông tin không cần giấy phép đã được ban hành, kèm theo hơn 38.800 yêu cầu cung cấp thông tin...

Với báo cáo minh bạch đầu tiên này, NSA cam kết sẽ công bố các tài liệu chi tiết về hoạt động do thám hằng năm, song vẫn đảm bảo các thông tin tình báo và an ninh quốc gia tuyệt mật không bị rò rỉ. Theo Giám đốc NSA Mai-cơ Râu-giơ thì chủ trương công khai những hoạt động của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ là nhằm cải thiện dần hình ảnh của giới tình báo Mỹ sau gần một năm hứng chịu búa rìu dư luận liên quan đến chương trình do thám.

Còn nhớ, vào tháng 6-2013, cựu nhân viên tình báo Mỹ Ét-uốt Xnâu-đơn đã làm chấn động toàn thế giới khi tiết lộ việc NSA đã tiến hành theo dõi có hệ thống và quy mô lớn đối với các chính khách, thương nhân cũng như dân thường trong và ngoài nước Mỹ. Đối tượng bị theo dõi không chỉ là những nghi can khủng bố, công dân Mỹ, mà còn có nhiều người dân trên thế giới và hàng loạt nguyên thủ các nước như Tổng thống Bra-xin, Thủ tướng Đức, Tổng thư ký Liên hiệp quốc...

Trước khi bỏ trốn khỏi Mỹ và xin tị nạn tại Nga, Xnâu-đơn bị NSA cáo buộc là đã lấy cắp 1,7 triệu tài liệu bí mật. Những tiết lộ của cựu điệp viên này đã gây nhiều khó khăn cho chính quyền của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma, làm rạn nứt mối quan hệ giữa Mỹ và một số nước đồng minh phương Tây.

Tuy sự việc trên đã trôi qua một năm, song những tiết lộ của Xnâu-đơn vẫn liên tục làm nóng dư luận. Cho đến nay, người ta vẫn chưa hình dung hết quy mô, chưa đánh giá hết thiệt hại do các vụ nghe lén của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ. Nhưng có một thực tế rõ ràng rằng, chẳng ai là ngoại lệ trong chương trình do thám này. Bê bối vụ nghe trộm đã khiến cơ quan lập pháp Mỹ phải nhanh chóng cải cách hệ thống tình báo, theo hướng không xâm phạm quyền riêng tư của công dân Mỹ trong khi vẫn đảm bảo được an ninh quốc gia.

Có thể thấy, kể từ khi chương trình nghe lén của NSA bị tiết lộ hồi tháng 6-2013 đến nay, thế giới đã thận trọng hơn khi sử dụng Internet, tự bảo vệ an ninh cho chính mình và những thông tin cá nhân trước các cơ quan tình báo, mật vụ Nhà nước. Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã công bố các chiến dịch và dự án bảo mật, nhằm ngăn chặn hành vi do thám cũng như thúc đẩy quyền riêng tư.

Người ta hy vọng, với sự công khai, minh bạch của chính quyền Mỹ, cũng như việc các công ty và cá nhân tăng cường các biện pháp để tự bảo vệ trước nguy cơ bị nghe lén, trong thời gian tới, sẽ không còn những cú sốc lớn liên quan đến những vụ rò rỉ thông tin và nghe lén, như cú sốc mang tên Ét-uốt Xnâu-đơn cách đây một năm.