Quân y BĐBP chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em trên vùng biên giới.

100% các xã có đồn BP thành lập Ban quân dân y

Tây Bắc là vùng có diện tích đất rộng, địa hình phức tạp, nhiều núi cao hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, dân cư thưa thớt. Vùng đất này có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, chính trị, quốc phòng - an ninh của đất nước. Đây cũng là nơi có đông đồng bào các dân tộc sinh sống, còn tồn dư nhiều tập tục lạc hậu, không có lợi cho sức khỏe.

Tính đến năm 2013, mới có 30% số xã đạt Chuẩn quốc gia về y tế. Trong những năm qua, thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 22/01/2002 của Ban Bí thư về củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở; Chỉ thị số 25/2004/CT-TTg ngày 29/6/2004 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác kết hợp quân - dân y chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và bộ đội trong tình hình mới, cùng với việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương, đơn vị trong hệ thống quân y, dân y phát huy vai trò là lực lượng xung kích trong việc thực hiện kết hợp quân - dân y đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tiềm lực y tế quốc phòng, xây dựng "thế trận lòng dân" trên địa bàn; đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, các xã biên giới trọng yếu vùng Tây Bắc.

10 năm qua, công tác tổ chức chỉ đạo hoạt động kết hợp quân - dân y đã từng bước đi vào nền nếp, các nội dung hoạt động đều được thực hiện theo định hướng của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Quốc phòng. BĐBP, lực lượng quân y các đơn vị thuộc Quân khu 1, 2, 3, 4 và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các Bệnh viện Quân y 103, 354, 105 cùng các đơn vị thuộc Tổng cục 2… đã phối hợp với chính quyền và cơ sở y tế địa phương đầu tư hàng chục tỷ đồng mỗi năm, xây dựng mới hàng chục trạm y tế, phòng khám kết hợp quân - dân y dọc tuyến biên giới vùng Tây Bắc; củng cố trạm y tế cho 219 xã. 100% các xã có đồn Biên phòng thành lập Ban quân dân y cấp xã triển khai các hoạt động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Viện Y học dân tộc cổ truyền đã tham gia củng cố y tế cơ sở, hỗ trợ trang thiết bị y tế, tặng 41 máy điện châm, 71 bộ tranh châm cứu, 213 sách y học cổ truyền… phục vụ công tác khám chữa bệnh. Các Bệnh viện Quân y 7, 5 và các đơn vị quân y thuộc Quân khu 3 đã tham gia củng cố 7 trạm y tế thuộc tỉnh Hòa Bình. Các hoạt động này đã góp phần nâng cao năng lực và chất lượng khám chữa bệnh cho đồng bào tại vùng khó khăn nhất của đất nước.

Công tác khám, chữa bệnh cho đồng bào vùng sâu, vùng xa được thực hiện sâu, rộng. Ở những địa phương mạng lưới y tế còn nhiều khó khăn, lực lượng quân y BĐBP phối hợp với quân y các Đoàn Kinh tế - Quốc phòng và các đơn vị đứng chân địa bàn đã trực tiếp tổ chức khám bệnh cho gần 1 triệu lượt người dân, tổ chức điều trị cho gần 400.000 lượt bệnh nhân. Tiêu biểu là quân y BĐBP các tỉnh: Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai; Đoàn Kinh tế - Quốc phòng của Quân khu 2; các Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 338, 799 (Quân khu 1). Thực hiện Chương trình "Quân đội chung tay vì sức khỏe cộng đồng" do Bộ Quốc phòng phát động, các đơn vị quân đội đã tổ chức 20 đoàn công tác đến khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, tư vấn sức khỏe cho đồng bào thuộc vùng Tây Bắc.

Kết quả: Đã tổ chức khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, tư vấn sức khỏe cho trên 18.000 lượt người; tặng quà cho trên 1.000 đối tượng chính sách, người nghèo; tặng trang thiết bị y tế cho 40 trạm y tế xã và bệnh xá quân - dân y; phẫu thuật miễn phí theo Chương trình "Trái tim cho em" (do Tập đoàn Viễn thông Quân đội tài trợ)… Tổng giá trị hoạt động của hành trình tại các tỉnh vùng Tây Bắc trên 8 tỷ đồng.

Kết hợp quân - dân y thực hiện các chương trình mục tiêu y tế quốc gia cũng đạt được những kết quả quan trọng như: Tiêm chủng mở rộng cho trên 146.000 lượt người; truyền thông phòng chống sốt rét cho 370.000 lượt người, tẩm màn 153.000 chiếc, phun hóa chất diệt côn trùng gần 2 triệu mét vuông nhà ở; khám, chẩn đoán và điều trị sốt rét lâm sàng cho trên 7.000 ca bệnh… góp phần đẩy lùi bệnh sốt rét vốn hoành hành trong khu vực trước đây và nâng cao sức khỏe cho người dân vùng Tây Bắc.

Cần huy động sức mạnh của toàn xã hội

Theo Ban Chỉ đạo Tây Bắc, trong những năm qua, ngành quân y quân đội, ngành y tế và các địa phương vùng Tây Bắc đã có nhiều nỗ lưc, cố gắng, lấy việc củng cố, xây dựng cơ sở y tế và chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, bộ đội, các đối tượng chính sách, các gia đình có công với cách mạng ở vùng sâu, vùng xa, an toàn khu, vùng trọng yếu, khu vực biên giới làm nội dung chính trong mọi hoạt động. Đây chính là hoạt động tích cực nhằm cụ thể hóa và đưa Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống của nhân dân. Tích cực, chủ động trong công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp.

Thực hiện các chương trình mục tiêu y tế quốc gia, giúp đồng bào được tiếp cận và hưởng lợi từ các dịch vụ y tế ngay từ cơ sở, thực hiện công bằng xã hội trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần quan trọng vào công tác dân vận, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân, giữ dân, giữ đất, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia và quốc phòng-an ninh vùng Tây Bắc; đồng thời góp phần vun đắp thêm tình hữu nghị giữa nước ta với các nước có chung biên giới, nhất là với nước bạn Lào.

Quân y Đồn BP Nạ Hỳ, BĐBP Điện Biên thường xuyên vận động đồng bào trên địa bàn "ăn sạch, uống sôi", vệ sinh thôn bản phòng chống dịch bệnh.

Tuy nhiên, trong công tác này, chúng ta vẫn chưa phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của quân y và dân y; hoạt động kết hợp quân - dân y có nơi chưa tích cực, đồng đều, chưa tạo được mối quan hệ chặt chẽ giữa quân y và dân y. Một số tỉnh chưa có kế hoạch cụ thể, lâu dài cho công tác kết hợp quân - dân y, chưa xây dựng được quy chế phối hợp giữa lực lượng quân y và dân y; có nơi, có lúc còn có biểu hiện kết hợp quân - dân y theo kiểu "phong trào"...

Nhiều nơi, Ban quân dân y cấp tỉnh, huyện còn thiếu về số lượng, yếu về chất lượng. Công tác khám chữa bệnh của các phòng khám quân dân y Biên phòng tuy đã có hiệu quả, nhưng vẫn còn thiếu tính bền vững. Cá biệt, vẫn còn có nơi chưa thực hiện khám bệnh bằng bảo hiểm y tế, đồng bào chưa có cơ hội được tiếp cận và hưởng lợi các dịch vụ y tế từ cơ sở...

Theo bà Hoàng Thị Hạnh, Phó ban Chỉ đạo Tây Bắc, để không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm y tế cho quốc phòng, an ninh trong giai đoạn tới, Bộ Quốc phòng cần tiếp tục phối hợp với Bộ Y tế, các Bộ, ban, ngành có liên quan và các địa phương trong vùng triển khai nghiêm túc, có hiệu quả các giải pháp kết hợp quân - dân y, góp phần xây dựng các tỉnh, thành phố thành khu vực phòng thủ vững chắc.

Trong đó, cần nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước xây dựng và ban hành các chủ trương, chính sách phù hợp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng công tác kết hợp quân -  dân y chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Có cơ chế, chính sách đặc thù đối với cán bộ y tế ở các xã, cụm xã, các phòng khám quân dân y Biên phòng thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, trọng yếu trên địa bàn Tây Bắc..