Những người ủng hộ Tổng thống bị phế truất M.Mơ-xi trong một cuộc biểu tình tại Thủ đô Cai-rô, ngày 9-7. Ảnh: Reuters

Rạng sáng 8-7, sau nhiều ngày diễn ra các vụ bạo lực gây chết người và căng thẳng leo thang giữa phe Hồi giáo và những người yêu cầu ông Mơ-xi ra đi, Tổ chức Anh em Hồi giáo (MB) cho biết, lực lượng an ninh đã giết hại hàng chục người ủng hộ họ trong buổi lễ cầu nguyện bên ngoài trụ sở quân đội ở Cai-rô. Sau đó, đảng Tự do và Công lý - nhánh chính trị của MB - đã kêu gọi “nổi dậy” chống lại những người đang âm mưu “đánh cắp thành quả cách mạng bằng xe tăng”. Tổ chức này còn hối thúc “cộng đồng quốc tế, các tổ chức nước ngoài và toàn thể người dân tự do trên thế giới can thiệp nhằm không để xảy ra thêm các cuộc thảm sát... và ngăn chặn một điểm nóng mới trong thế giới A-rập”. Đảng Hồi giáo Xa-la-phít Nua, lực lượng đứng thứ hai trong Hạ viện và Thượng viện (đã bị giải tán) của Ai Cập cũng cho biết, họ đã rút khỏi cuộc đàm phán thành lập Chính phủ mới nhằm phản đối vụ giết hại những người biểu tình và yêu cầu phục chức cho Tổng thống bị phế truất Mơ-xi.

Nhà phân tích người Ai Cập A.En Sô-ba-ki cho rằng, những lời lẽ của giới lãnh đạo MB là “rất kích động”. Một số người trong Tổ chức Anh em Hồi giáo đang lôi kéo thanh niên Hồi giáo, việc làm này “có thể dẫn đến tình trạng bạo lực”. Nhiều người cho rằng, trong thời gian trước mắt, tháng ăn chay Ra-ma-đan của người Hồi giáo - được bắt đầu vào tuần này - có thể sẽ giúp cho tình hình lắng xuống, bởi những người biểu tình sẽ ở trong nhà nhiều hơn. Nhưng tình hình hiện nay ở Ai Cập vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp.

Theo nhà địa chính trị học nổi tiếng A-lếch-xan-đrơ Dơ Va-lơ, giảng viên về quan hệ quốc tế tại trường Đại học Mét-dơ cho biết, lúc này, Quân đội Ai Cập là lực lượng duy nhất có khả năng ổn định tình hình. Giả thiết về một cuộc nội chiến thực sự ít có khả năng xảy ra, cho dù có sự phản ứng quyết liệt, kể cả các cuộc đụng độ nghiêm trọng do các tổ chức thuộc MB cực đoan tiến hành. Song, họ không thể chống lại được Quân đội Ai Cập vốn rất mạnh và trái ngược với Li-bi hay Xy-ri, vẫn kiểm soát toàn bộ lãnh thổ và được dân chúng ủng hộ.

Trong bối cảnh làn sóng biểu tình dẫn tới đổ máu ngày càng diễn biến phức tạp, Tổng thống lâm thời Ai Cập Át-li Man-xua đã công bố một thời gian biểu để sớm tổ chức các cuộc bầu cử nhằm giúp quốc gia lớn nhất trong thế giới A-rập này nhanh chóng thoát khỏi khủng hoảng. Theo sắc lệnh do Tổng thống lâm thời Man-xua ban hành, Ai Cập sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội vào đầu năm 2014, sau khi các điều khoản sửa đổi của Hiến pháp đang bị đình chỉ thi hành hiện nay được thông qua trong một cuộc trưng cầu dân ý. Tiến trình này có thể mất 6 tháng, khoảng thời gian ngắn hơn so với dự đoán của nhiều người. Bầu cử Tổng thống sẽ được tiến hành sau khi kết thúc các cuộc bầu cử Quốc hội.

Sắc lệnh nói trên của Tổng thống lâm thời Man-xua cũng đã vấp phải nhiều chỉ trích vì lặp lại nhiều sai lầm trong kế hoạch chuyển giao dân chủ năm 2011, vốn góp phần gây ra cuộc khủng hoảng hiện nay. Ông Na-than Brao, chuyên gia hàng đầu về Hiến pháp Ai Cập tại Đại học Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn (Mỹ) cho rằng, mặc dù sắc lệnh ban hành ngày 8-7 vừa qua của ông Man-xua vạch ra các bước đi rõ ràng cho quá trình chuyển tiếp, nhưng vẫn lặp lại nhiều sai lầm như trước đây. Ông cho rằng, sắc lệnh này được một ủy ban giấu tên vạch ra, thời gian biểu lại rất gấp, các phần tham vấn còn mơ hồ, có cam kết về tính toàn thể, song lại không đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng nào để đạt được điều đó.