Ông Chung Dông Hoa khi còn đương chức Phó Chủ tịch Posco E&C. Ảnh: newsworld.co.kr

"Quỹ đen" mang vận đen đến các quan chức

Theo Văn phòng công tố quận trung tâm Xơ-un, ông Chung Dông Hoa, 64 tuổi, bị nghi ngờ tìm cách biển thủ khoảng 10 tỷ uôn (9,1 triệu USD) trong thời gian giữ chức Giám đốc điều hành Posco E&C từ năm 2009 đến 2012 bằng cách nâng khống số tiền hoàn lại cho các nhà thầu phụ của công ty này, trong đó có một nhà thầu phụ thực hiện các dự án xây dựng tại Việt Nam trong khoảng thời gian trên.

Mặc dù ông Chung Dông Hoa phủ nhận tất cả lời buộc tội, song cơ quan công tố cho biết sẽ tiến hành xem xét tính hợp pháp của lệnh bắt trên vào ngày 22-5. Trước đó, Văn phòng công tố quận trung tâm Xơ-un đã triệu tập ông Chung Dông Hoa để thẩm vấn vào ngày 19-5. Cơ quan này cũng cho biết sẽ sớm triệu tập cựu Chủ tịch Tập đoàn Posco Chung Dun Giang để lấy lời khai vì nghi ngờ ông có vai trò nhất định trong việc biển thủ trên. Hiện, ông Chung Dun Giang vẫn đang bị cấm xuất cảnh để điều tra.

Ông Chung Dông Hoa được biết là người có mối quan hệ thân thiết với cựu Tổng thống Li Miêng Pắc, cựu Thứ trưởng Bộ Kinh tế và Tri thức Hàn Quốc - ông Pắc Giông Gin và Chủ tịch JN Tech Li Đông Giô.

Trong lúc này, nhiều công ty khác cũng đang bị công tố viên nhắm đến như là mục tiêu của cuộc điều tra quy mô lớn này. Tập đoàn thép Dongkuk bị nghi ngờ đã cất giấu khoảng 10 tỷ uôn trong các quỹ bất hợp pháp ở tài khoản tại Mỹ trong quá trình mua bán nguyên liệu thô nhằm trốn thuế. Sau khi bất ngờ lục soát trụ sở chính của Dongkuk tại Xơ-un, các nhân viên điều tra cho biết sẽ tiến hành kiểm tra cả các đối tác phụ khác của công ty này. Các ủy viên công tố cho biết họ sẽ sớm triệu tập CEO của Dongkuk, ông Chang Xa-giu, cũng như những người có liên quan tới vấn đề tài chính và kế toán để tiến hành điều tra thêm.

Công ty xây dựng Keangnam Enterprises, do 2 công ty nhà nước là Tập đoàn dầu khí quốc gia Hàn Quốc và Công ty hóa dầu SK Innovation điều hành, cũng phải đối mặt với cáo buộc đã tạo các "quỹ đen" khi công ty này tham gia vào các dự án Nhà nước dưới thời cựu Tổng thống Li Miêng Pắc.

Cần loại bỏ u bướu tham nhũng

Tập đoàn Posco được thành lập năm 1968, là một tập đoàn đa quốc gia chuyên sản xuất thép có trụ sở chính tại Pô-hang, Hàn Quốc. Năm 2010, Posco từng là tập đoàn sản xuất thép lớn nhất thế giới theo giá trị thị trường. Sản lượng của Posco đạt 39,1 triệu tấn thép thô trong năm 2011, khiến tập đoàn này trở thành nhà sản xuất thép lớn thứ 4 thế giới. Trong năm 2012, Posco cũng chiếm thứ hạng 146 trong danh sách 500 công ty lớn nhất thế giới, do tạp chí Fortune bình chọn. Với những thành tựu đạt được, Posco không chỉ là tập đoàn hàng đầu của Hàn Quốc, mà còn được biết đến ở nhiều quốc gia. Cùng việc mở rộng đầu tư trên khắp thế giới, Posco đang ngày càng đóng vai trò "con cưng" của nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á này.

Tuy nhiên, cuối tháng 3-2015, Posco đã phải đối mặt với cáo buộc mở "quỹ đen" tại Việt Nam. Theo đó, công tố viên Hàn Quốc nghi ngờ rằng, các thành viên chủ chốt của Posco E&C (một công ty xây dựng thuộc Posco) đã lập quỹ 10 tỷ uôn để chi cho nhà thầu phụ ở Việt Nam nhằm thổi phồng chi phí xây dựng tại các dự án đường cao tốc giai đoạn 2009 - 2012.

Ngay sau đó, một loạt cán bộ cấp cao của Posco E&C đã bị bắt, trong đó có người quản lý họ Pắc. Quan chức này bị cáo buộc bỏ túi riêng 4 tỷ uôn (hơn 3,68 triệu USD) trong quỹ đen trị giá 10 tỷ uôn (hơn 9,2 triệu USD). Ngoài ra, các công tố viên cũng nghi ngờ người điều hành Posco E&C đã mua chuộc quan chức Nhà nước thông qua Chủ tịch Posco Chung Dun Giang nhằm thành lập các "quỹ đen".

Cho tới nay, vụ bê bối "quỹ đen" đã nâng tổng số quan chức của Tập đoàn Posco bị bắt giữ để phục vụ công tác điều tra lên con số 6 người. Trước tình trạng trên, ngày 15-5, Tập đoàn Posco đã tuyên bố chuyển sang "tình trạng khẩn cấp" và thành lập "Ủy ban cải cách quản lý khẩn cấp" do Chủ tịch tập đoàn Cuôn Ô Chun đứng đầu, nhằm vượt qua cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ khi thành lập năm 1968 đến nay do phải đối mặt với các cuộc điều tra liên quan đến việc lập "quỹ đen" và tham nhũng. 32 giám đốc điều hành của tập đoàn, bao gồm cả chủ tịch kiêm giám đốc điều hành (CEO) của các công ty con, cũng đã đệ đơn xin từ chức nhằm thể hiện quyết tâm cải cách và tái cấu trúc toàn diện.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 21-5, Tổng thống Pắc Cưn Hê đã chỉ định Bộ trưởng Tư pháp Hoang Ki-ô An, 58 tuổi, làm Thủ tướng mới của nước này. Quyết định trên được đưa ra sau khi cựu Thủ tướng Li Oan Cư từ chức hồi cuối tháng trước, trong bối cảnh ông bị nghi ngờ nhận hối lộ 30 triệu uôn (tương đương 27.000USD) tiền mặt từ cựu Chủ tịch Tập đoàn Keangnam Enterprises Sung Oan Dung, người đã tự sát đầu tháng 4 vừa qua.

Sự lựa chọn của Tổng thống Pắc Cưn Hê được coi là nỗ lực của bà trong việc đẩy mạnh cuộc chiến chống tham nhũng cũng như loại bỏ những quy định không cần thiết nhằm góp phần vực dậy nền kinh tế đang rơi vào tình trạng trì trệ. Ông Hoang Ki-ô An được cho là nhân vật đã giành được lòng tin của bà Pắc Cưn Hê trong việc xử lý các vấn đề chính trị. Tuy nhiên, chưa rõ ông Hoang Ki-ô An có được Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn làm Thủ tướng hay không bởi phe đối lập vẫn phản đối ông này.