Trên sân bóng chuyền, đội Việt Nam giành thắng lợi cả hai séc đấu. Ảnh: BQP.VN

Trước đó, phát biểu trong cuộc họp báo công bố về sự kiện này, Ngoại trưởng Phi-líp-pin - An-bớt den Rô-xa-ri-ô nói rằng, mục đích của cuộc giao lưu lần này nhằm khẳng định, các quốc gia có khác biệt về tuyên bố chủ quyền vẫn có thể là bạn hữu.

Với vai trò là chủ nhà của lần giao lưu nhân sự đầu tiên, mọi công tác chuẩn bị cho hoạt động giao lưu đã được quân dân Song Tử Tây thực hiện chu đáo từ ngày hôm trước.

Một ngày chủ nhật đặc biệt được chào đón bằng không khí rộn ràng chờ đón đoàn bạn hiện diện trên hòn đảo thân yêu của Tổ quốc. Theo "Quy chế giao lưu nhân sự tại đảo Song Tử Tây và đảo Song Tử Đông giữa Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Phi-líp-pin" ký ngày 12-3-2012, mỗi năm sẽ có hai cuộc giao lưu do Hải quân hai nước sẽ luân phiên tổ chức.

Lần giao lưu tiếp theo sẽ được tổ chức tại Song Tử Đông. Trong lần giao lưu này, mỗi nước sẽ cử 40 đại diện tham gia các hoạt động như giao lưu văn nghệ, thi đấu giao hữu bóng đá, bóng chuyền bãi biển và kéo co.

Từ 7 đến 8 giờ sáng ngày 8-6, khi mặt trời đã chênh chếch phía trên ngọn hải đăng Song Tử Tây, thì cũng là lúc những chiếc xuồng CQ - hay còn gọi là xuồng chủ quyền của Hải quân Việt Nam hối hả đón các thành viên của đoàn bạn.

Hầu hết các đại biểu đến từ Song Tử Đông đều tỏ ra rất hào hứng, bởi mấy chục năm qua, hai đảo Song Tử Tây và Song Tử Đông tuy cách nhau không xa nhưng đây là lần đầu tiên, những người lính Phi-líp-pin được đặt chân lên đảo Song Tử Tây. Ngay cả Trưởng đoàn bạn, Đại tá Các-li-tô M Ba-ri-dô, Phó Tư lệnh Hải quân miền Tây Phi-líp-pin khi vừa đặt chân lên đảo đã phải thốt lên rằng "Đây thực sự là một sự kiện lịch sử".

Đại tá Lê Xuân Thủy, Phó Tư lệnh Vùng 4 Hải quân, Trưởng đoàn Việt Nam đã có bài phát biểu khai mạc trang trọng, trong đó, nhấn mạnh: "Đây là một sự kiện rất có ý nghĩa, thể hiện tinh thần đoàn kết, thiện chí và trách nhiệm của hai nước nói chung, Quân đội và Hải quân hai nước nói riêng trong việc thực hiện nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) trước những diễn biến phức tạp gần đây trên Biển Đông do hành động ngang ngược, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế của Trung Quốc gây ra".

Cũng tại lễ khai mạc, đại biểu của Hải quân hai nước đã nhiệt liệt hưởng ứng tuyên bố mạnh mẽ của Đại tá Các-li-tô M Ba-ri-dô rằng: "Phi-líp-pin phản đối mọi hành động đơn phương bất chấp luật pháp quốc tế nhằm thay đổi hiện trạng, dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực vào các khu vực thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của mỗi nước; đồng thời cho biết, Hải quân hai nước sẽ tiếp tục phối hợp góp phần thúc đẩy việc sớm hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)".

Sau lễ khai mạc, trước sự chứng kiến của hai trưởng đoàn, đại diện chỉ huy hai đảo Song Tử Đông - Song Tử Tây đã có buổi làm việc cụ thể để thảo luận những vấn đề như chia sẻ thông tin cảnh báo thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, các vấn đề về an ninh, an toàn hàng hải và giữ gìn hòa bình, ổn định tại khu vực hai đảo nói riêng và Biển Đông nói chung. Vấn đề Trung Quốc bất chấp luật pháp quốc tế, hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 sâu trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam cũng được đưa ra thảo luận.

Trong lúc chỉ huy và đại diện hai đảo thảo luận những vấn đề nghiệp vụ thì tại các khu vực thi đấu bóng đá, bóng chuyền bãi biển và kéo co đã kịp "nóng" lên theo những pha bóng điệu nghệ của các tuyển thủ không chuyên đến từ hai đảo. Trong tiếng hò reo không ngớt của quân dân trên đảo, có cảm giác, các pha chuyền bóng hay những lần gồng sức kéo co như dần dần thu hẹp khoảng cách giữa những người lính Hải quân đến từ hai đất nước.

Chung cuộc, trên sân bóng đá, sau hai hiệp bám đuổi tỷ số quyết liệt, đội Việt Nam đã giành chiến thắng với tỷ số 9 - 7. Tại sân bóng chuyền, đội Việt Nam hoàn toàn làm chủ với tỷ số áp đảo 2 - 0. Còn ở phần thi kéo co thì các vị khách đến từ Song Tử Đông - Phi-líp-pin đã là người thắng cuộc.  

Hai đoàn đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại mốc chủ quyền đảo Song Tử Tây.

Buổi chiều cùng ngày, cái nắng vốn dĩ lúc nào cũng rát cháy của vùng biển này như mềm lại bởi tiếng hát hòa chung của những nghệ sĩ - chiến sĩ hai đất nước. Các đơn vị trên đảo như Trạm khí tượng thủy văn, hải đăng và các công trình văn hóa tâm linh trên đảo như Đài tưởng niệm Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại vương, chùa Song Tử Tây cũng là điểm đến thú vị đối với Đoàn đại biểu Phi-líp-pin.

Tại gác chuông của chùa Song Tử Tây, được sự đồng ý của Đại đức Thích Đức Nhẫn, Đại tá Ba-ri-dô đã thỉnh chuông cầu nguyện cho hòa bình và thịnh vượng của hai nước Việt Nam và Phi-líp-pin.

Báo chí Phi-líp-pin cũng đưa tin khá chi tiết về cuộc giao lưu này và dẫn lời ông Grê-gô-ri Pha-bíc - phát ngôn viên của Hải quân Phi-líp-pin rằng, cuộc gặp gỡ ngày 8-6 vừa qua là dấu hiệu của sự đoàn kết, giúp đôi bên hiểu biết lẫn nhau và những buổi gặp gỡ mang tính thân hữu sẽ giúp giảm bớt căng thẳng đang xảy ra trên Biển Đông.

Cuộc giao lưu diễn ra trong vòng một ngày, tuy không dài nhưng đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp về mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam - Phi-líp-pin.

Chúng ta có quyền hy vọng về một khởi đầu mới trong công tác đối ngoại quốc phòng giữa hai nước, nhất là trong bối cảnh quần đảo Trường Sa hiện nay, dẫu Việt Nam có đầy đủ chứng cứ về chủ quyền của mình, nhưng vẫn còn nhiều khu vực đảo và bãi cạn đang có tranh chấp giữa các nước trong khu vực, thì nỗ lực xích lại gần nhau này cho thấy, Chính phủ và quân đội hai nước đã có hướng tiếp cận mới, tích cực trong việc xử lí các bất đồng trên Biển Đông.