Đường dây nóng: 0983449277 - 0912325336Chủ nhật, 17/05/2026 11:59 GMT+7

Đàm phán hạt nhân I-ran tiếp tục kéo dài

Biên phòng - Trong cuộc đàm phán cuối cùng vào thời hạn chót 24-11 tại Viên (Áo) về một thỏa thuận toàn diện về chương trình hạt nhân của I-ran, các nhà đàm phán của I-ran và nhóm P5+1 (gồm 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Đức) đã không thể đi đến đồng thuận và phải tiếp tục kéo dài hạn chót đàm phán sang năm 2015.

vienna-1.jpg
Các đại diện của I-ran và P5+1 tại vòng đàm phán ngày 24-11 ở Viên. Ảnh: presstv.ir

Thời hạn mới là vào ngày 30-6-2015 và điều này không gây nhiều ngạc nhiên bởi từ nhiều ngày qua, giới quan sát cũng đã nhiều lần dự báo các bên sẽ phải lựa chọn phương án kéo dài thời hạn đàm phán bởi các cuộc thảo luận liên tục không vượt qua được mâu thuẫn. Phương Tây muốn I-ran giảm một nửa số lượng máy ly tâm hiện có để đổi lấy việc được dở bỏ các biện pháp trừng phạt vốn đang gây ảnh hưởng nặng nề lên nền kinh tế của nước này. Trong khi đó, I-ran kiên quyết bảo vệ quyền được phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và yêu cầu phương Tây phải ngừng lệnh phong tỏa các tài khoản của I-ran ở các ngân hàng nước ngoài.

Việc gia hạn thêm 7 tháng cho các cuộc đàm phán giữa nhóm P5+1 và I-ran về chương trình hạt nhân của nước này đang làm dấy lên lo ngại rằng sự chậm trễ này sẽ làm mai một khả năng đạt được một giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc gia hạn này trên thực tế là một tin tốt, làm tăng cơ hội đạt được một thỏa thuận hạt nhân toàn diện vào năm tới bởi theo họ hiện có thể thấy một số nhân tố có thể tạo thuận lợi trong vòng đàm phán tiếp theo.   

Tại Mỹ, thắng lợi của đảng Cộng hòa có nghĩa là một khi Quốc hội khóa 114 tuyên thệ nhậm chức vào tháng 1-2015, có nhiều khả năng dự luật về các biện pháp trừng phạt mới đối với I-ran sẽ được thông qua tại Thượng viện (nó đã được thông qua tại Hạ viện). Thế nên, cách duy nhất mà chính quyền Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma có thể ngăn chặn các biện pháp trừng phạt tiếp theo, là việc thuyết phục I-ran chấp nhận những giới hạn chặt chẽ hơn đối với chương trình hạt nhân của họ, chấp nhận các biện pháp thanh tra sâu rộng hơn.

Trong khi đó, với tình trạng kinh tế ảm đạm hiện nay, việc I-ran rút khỏi tiến trình đàm phán hay cố tình dây dưa không phải là một quyết định khôn ngoan. Từ năm 2012, các biện pháp trừng phạt đã khiến I-ran bị bó tay trong việc sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ - nguồn thu chính của nước này. I-ran càng khốn đốn do sự sụt giảm giá dầu hiện nay. Kết quả là tháng trước doanh thu từ dầu mỏ của I-ran đã giảm 30%. Với ước tính rằng giá dầu sẽ vẫn ở mức thấp trong suốt năm 2015, kinh tế I-ran sẽ càng kiệt quệ nếu không đạt được một thỏa thuận hạt nhân để có thể nới lỏng các lệnh trừng phạt. Đối với Tổng thống Ha-xan Rô-ha-ni, người thắng cử chủ yếu nhờ chương trình cái cách kinh tế của mình, việc tiến tới một thỏa thuận hạt nhân là chìa khóa cho sinh mệnh chính trị của ông. 

Hơn nữa, khi tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng đang hoành hành tại I-rắc và Xy-ri, Mỹ và I-ran đã nhận thấy là chính họ cũng phải đối mặt với kẻ thù chung này. Sự phụ thuộc của Mỹ vào sự đóng góp của I-ran trong cuộc chiến chống IS khiến nhiều người lo ngại rằng I-ran sẽ sử dụng ưu thế này để đòi các điều kiện "hời" hơn trong thỏa thuận hạt nhân. Tuy nhiên, chiến dịch không kích quốc tế do Mỹ dẫn đầu vào các mục tiêu của IS đang có những tiến bộ đáng kể và điều này khiến cho vai trò của I-ran tại I-rắc giảm sút. 

Sự liên kết mới nổi lên của ba xu hướng này mang lại cho chính quyền Ô-ba-ma một đòn bẩy mạnh hơn trong việc kiến tạo một thỏa thuận mạnh mẽ hơn và lâu bền hơn với I-ran, so với những gì mà cách đây chưa lâu người ta có thể hình dung. Tất nhiên, nếu bất cứ xu hướng nào trong ba xu hướng trên bị thui chột hoặc tự đảo ngược thì các cuộc đàm phán tiếp theo có thể bị lụi tàn, bất kể hai bên có mong muốn kéo dài thương lượng thêm bao lâu nữa.
Trà My

Bình luận

ZALO