Dẫn chúng tôi lên thượng nguồn khe Klu, anh Hồ Hiền (SN 1986), Trưởng bản Klu cho biết, năm 2003, Tổ chức Plan đã đầu tư lắp đặt đường ống dài hơn 3km dẫn nước về hệ thống các bể chứa nước của bản để phục vụ đời sống sinh hoạt cho bà con. Từ khi có công trình nước sạch đã giúp đồng bào dân tộc Vân Kiều ở đây tiết kiệm được rất nhiều công sức trong việc tìm kiếm nguồn nước. Để tỏ lòng tri ân đối với những người "đưa cái nước về bản", người dân Klu luôn dặn dò, bảo ban nhau phải bảo vệ thật tốt công trình để phát huy lợi ích của nó trong việc phục vụ bà con. Bây giờ, tuy đã gần 15 năm trôi qua, nhưng hệ thống đường ống, bể chứa nước ở bản Klu vẫn hoạt động tốt, cung cấp đủ nguồn nước sinh hoạt cho bản, kể cả trong mùa khô hạn.

Đưa tay nhổ đám cỏ dại mọc trên con đập nhỏ ngăn nước ở thượng nguồn khe Klu, anh Hồ Hiền phấn khởi nói: "Trước đây, người dân Klu rất vất vả trong việc lấy nước sinh hoạt. Đặc biệt, vào mùa khô hạn, bà con phải đi bộ nhiều cây số đường rừng lên tận thượng nguồn mới có nước sạch mang về nhà nấu nướng, giặt giũ. Nhưng từ khi có công trình này, nguồn nước được dẫn về tận bản, bà con chỉ việc đến các bể chứa nước trong bản mà lấy về sử dụng thôi. Hiện tại, bản Klu có 5 bể chứa nước sinh hoạt được xây dựng, bố trí nằm xen kẽ giữa cộng đồng khu dân cư. Cả 5 bể nước này đang hoạt động tốt và có đầy đủ thiết bị xả, đóng nước".

Trong thời gian qua, thông thường cứ đến mùa mưa, nước từ trên núi đổ về nhiều, dồn dập làm cho hệ thống đường ống, bể chứa nước sinh hoạt ở thôn Klu bị nghẽn tắc và hư hỏng. Những lúc như vậy, người dân Klu đều ngồi lại với nhau để phân công công việc, tìm cách khắc phục sự cố và khơi thông dòng chảy. Đối với trường hợp đập ngăn nước bị bồi lấp, đường ống bị hư hỏng, người dân tự nguyện bỏ công sức ra nạo vét bùn đất hay quyên góp tiền để duy tu những đoạn ống bị gãy, vỡ, do sức ép của dòng nước.

"Việc tự nguyện góp công sức và tiền bạc để sửa chữa công trình nước sạch này đơn giản vì nó đem lại lợi ích và gắn với trách nhiệm của mỗi người dân trong bản. Do đó,  những việc gì làm được, chúng tôi sẽ cố gắng làm hết sức mình, trừ trường hợp đường ống bị hư hỏng nặng, chúng tôi không tự sửa chữa được hoặc phải chi phí với số tiền lớn thì chúng tôi sẽ viết đơn trình lên UBND xã đề nghị hỗ trợ một phần" - Trưởng bản Hồ Hiền chia sẻ.

Để quản lý và bảo vệ tốt hệ thống đập chắn, đường ống dẫn nước, bản Klu đã thành lập Tổ tự quản nước sạch (TQNS) gồm 7 thành viên tham gia vừa để bảo vệ nguồn nước vừa kịp thời xử lý các sự cố xảy ra. Thực tế vừa qua, trên địa bàn huyện Đakrông xảy ra mưa lớn do ảnh hưởng của cơn bão số 4, các thành viên trong Tổ TQNS của bản Klu rất vất vả để bảo đảm nguồn nước không bị ảnh hưởng.

Anh Hồ Văn Thoan (SN 1976), một thành viên trong Tổ TQNS của bản Klu chia sẻ: "Ngay sau khi nhận được tin báo của người dân về việc nguồn nước ở các bể chứa ngừng chảy sau cơn mưa to kéo dài do ảnh hưởng của bão số 4, tất cả mọi người trong tổ đều tức tốc lên đường kiểm tra, nối lại những đoạn ống bị hư hỏng, đồng thời nạo vét đất đá do nước cuốn xuống lòng đập khe Klu. Sau một ngày làm việc vất vả, hệ thống dẫn nước đã hoạt động trở lại bình thường, bà con không phải thiếu nước sinh hoạt nữa".

Anh Thoan cho biết thêm, các thành viên trong Tổ TQNS bản Klu đều là những người nhiệt tình, có sức khỏe tốt, tự nguyện tham gia vào tổ chứ không phải do bản cắt cử, trong quá trình tham gia, họ không đòi hỏi… chế độ, trợ cấp gì. Để góp một phần trách nhiệm của mình vào công trình chung của bản làng, ngoài các thành viên trong Tổ TQNS thì người già, phụ nữ, trẻ em bản Klu cũng đóng góp bằng cách sử dụng nước tiết kiệm, thường xuyên súc rửa, bảo quản bể chứa nước và vệ sinh khuôn viên sạch sẽ…

Điều này hoàn toàn trái ngược với những hình ảnh tại một số bản làng ở huyện miền núi Đakrông và Hướng Hóa, mặc dù được đầu tư lắp đặt hệ thống nước sạch phục vụ sinh hoạt, nhưng các thiết bị cung cấp bị hư hỏng không được tu sửa kịp thời dẫn đến ngừng hoạt động. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này phần lớn do ý thức của một bộ phận người dân trong việc bảo vệ tài sản chung còn kém, thói ỷ lại và trông chờ vào sự giúp đỡ của các cấp chính quyền, các tổ chức, đoàn thể. Chính vì vậy, việc người dân Klu chung sức, đồng lòng gìn giữ công trình dẫn nước sinh hoạt một cách tự nguyện nhiều năm qua rất đáng để các bản làng khác học tập, noi theo.

Đốc Cung