Xuất phát điểm thực hiện Đề án 52 của địa phương này có nhiều khó khăn hơn là thuận lợi. Dân số lớn (gần 1,3 triệu người theo tổng điều tra dân số và nhà ở ngày 1-4-2009) trải dài trên vùng biển khá rộng. Mật độ di biến động dân số vùng biển (di dân đến lao động, làm ăn sinh sống) rất phức tạp. Tâm lý sinh nhiều con trai để có lao động đi biển ăn sâu vào tâm thức người dân. Cơ sở vật chất, thiết bị y tế, nhân lực tuyến y tế cơ sở còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, Thanh Hóa đã nỗ lực triển khai Đề án 52 với nhiều nội dung, hoạt động, trong đó, công tác tuyên truyền, vận động được đặt lên hàng đầu. Nhiều mô hình tuyên truyền, cung cấp dịch vụ KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em mang lại hiệu quả thiết thực như mô hình: “Cung cấp, đáp ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em/KHHGĐ cho khu công nghiệp”, thực hiện thí điểm tại khu công nghiệp Lễ Môn và khu kinh tế Nghi Sơn; tư vấn kiểm tra sức khỏe, kiểm tra các yếu tố có nguy cơ cao như HIV, viêm gan B, yếu tố Rh... tại 5 xã ven biển của huyện Quảng Xương.

Một mô hình nữa được người dân vùng biển Thanh Hóa hết sức ủng hộ và tham gia là chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai, hỗ trợ khi sinh và sau sinh. Mô hình này được triển khai tại 10 xã ven biển và ngập mặn của 2 huyện Nga Sơn, Hậu Lộc.

Ông Lê Anh Quang, Thư ký Đề án 52, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thanh Hóa đánh giá: “Đề án 52 đã đi trúng và đúng, mang lại những tín hiệu đáng mừng với sự tham gia hưởng ứng của các cấp, các ngành và người dân”.

Trong 2 năm (2009-2010), có hơn 84 nghìn phụ nữ được khám phụ khoa, trong đó phát hiện và cấp thuốc điều trị cho hơn 15 nghìn người; 8.390 phụ nữ mang thai được khám thai, tiêm phòng uốn ván và cấp viên sắt miễn phí; 6.352 trẻ em được khám sức khỏe. Tổ chức xét nghiệm phát hiện vi rút viêm gan B cho hơn 500 đối tượng; kiểm tra sức khỏe cho hơn 4.000 đối tượng đang làm ăn và sinh sống trong vùng có nguy cơ cao tại các xã ven biển. Đồng thời, cấp phát và tư vấn miễn phí cho hơn 2.700 đối tượng sử dụng các biện pháp tránh thai phi lâm sàng.

Tập trung nguồn lực chăm sóc sức khỏe ban đầu

Theo đánh giá của Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thanh Hóa, tỉ lệ mắc các bệnh phụ khoa ở vùng biển của địa phương này khá cao. Số phụ nữ mắc bệnh phụ khoa cần được điều trị theo kế hoạch là 72,57% vào năm 2010; 81,57% vào năm 2015 và 96,14% vào năm 2020. Tuy nhiên, đến nay, ngành Y tế mới chỉ đáp ứng được khoảng 64,57%.

Trên địa bàn 7 huyện triển khai Đề án 52, mới có 119 bác sĩ, đạt tỉ lệ 59%, thấp hơn so với mặt bằng chung của cả nước. Ngoài ra, mới có 150/201 nữ hộ sinh trung học và y sĩ, y tá tại tuyến cơ sở.

Từ thực trạng công tác DS-KHHGĐ cũng như kết quả triển khai Đề án 52 tại địa phương, ông Quang cho rằng: “Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu rất quan trọng, nó phải được đáp ứng một cách đầy đủ, nhanh chóng và chất lượng ngay từ tuyến cơ sở.

Trước mắt, tập trung cho các xã ven biển theo hướng rà soát, bổ sung trang thiết bị y tế, đào tạo lại cho đội ngũ y bác sĩ tuyến xã, bổ sung cải tạo nâng cấp hoặc xây mới cơ sở vật chất cho trạm y tế xã”.

Trên quan điểm đó, năm 2012, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thanh Hóa sẽ phối hợp với BĐBP tỉnh xây dựng và triển khai nhân rộng mô hình đáp ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua mô hình quân dân y kết hợp.

Chi cục sẽ phối hợp với các ban, ngành khác rà soát và thống kê số lượng lao động chuyển đi, chuyển đến làm ăn sinh sống ở các khu công nghiệp; xây dựng mô hình tăng cường công tác tuyên truyền vùng công giáo; lồng ghép đưa chính sách pháp luật về công tác DS-KHHGĐ thông qua đề án “Nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ và nhân dân ở các xã, phường ven biển” do Sở Tư pháp đang triển khai.