Biên phòng - 91 năm đồng hành cùng dân tộc, báo chí trở thành vũ khí sắc bén trong cuộc chiến chống tiêu cực, tham nhũng, góp phần bảo vệ quyền lợi của nhân dân và giữ gìn uy tín, nâng cao vai trò của Đảng, Nhà nước trong cuộc đấu tranh đầy cam go và quyết liệt này. Để có một bài viết chống tiêu cực, tham nhũng sắc bén, trung thực, tính chiến đấu cao, các nhà báo, phóng viên phải dấn thân vào cuộc, chấp nhận hiểm nguy khi vấp phải sự phản kháng quyết liệt của các đối tượng có quyền lực, có vật chất, có quan hệ, phải chịu nhiều áp lực khi thường xuyên bị đe dọa, khủng bố bởi các nhóm xã hội đen và cả những sự cám dỗ vật chất để đi đến cái đích cuối cùng là sự thật và công lý, quyết đưa những kẻ gian tham ra trước ánh sáng của pháp luật.
Trong quá trình tác nghiệp, nhiều nhà báo đã bị cản trở dưới nhiều hình thức như né tránh cung cấp thông tin; gây khó dễ; gián tiếp ngăn chặn hoạt động tác nghiệp; mua chuộc; thu giữ phương tiện tác nghiệp; phá hoại phương tiện tác nghiệp; giữ người; quấy rối tình dục; bôi nhọ, vu khống; tấn công, gây thương tích và trả thù. Cuối tháng 3-2016, nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, công tác tại báo Lao Động đã bị 3 đối tượng lạ mặt dùng gậy đánh tới tấp khiến anh bị nhiều vết thương nặng, ngón tay bị dập nát. Đỗ Doãn Hoàng được biết đến là một trong những nhà báo viết phóng sự điều tra nổi tiếng, đã từng xông pha, xâm nhập thực tế phanh phui nhiều vụ việc tiêu cực. Tháng 9-2015, nhà báo Nguyễn Ngọc Quang, Phó Trưởng phòng Thời sự, Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên đã bị chém 8 nhát sau loạt bài viết về một số cán bộ núp bóng trồng rừng để khai thác vàng trái phép…
Nhiều nhà báo đã được vinh danh trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực như: Nhà báo Phạm Việt Dũng, Tổng biên tập Cổng Thông tin điện tử Chính phủ; Phan Thanh Hải, Văn phòng báo Lao Động khu vực miền Trung; Cao Thị Lan Phương, báo Cần Thơ; Cao Hùng, phóng viên báo Lao Động; Phan Thị Thanh Hương, phóng viên báo Người cao tuổi... Họ là những tấm gương tiêu biểu cho những nhà báo đã kiên trì dũng cảm đi tìm công lý.
Nhờ có sự tham gia tích cực của đông đảo những người làm báo, nhiều vụ án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp đã bị phanh phui, thu lại cho Nhà nước và nhân dân hàng ngàn tỷ đồng như: Vụ hối lộ tại Dự án đại lộ Đông Tây, vụ thất thoát tài sản của Vinashin, Vinalines, vụ "bầu Kiên" gắn với Ngân hàng ACB, vụ siêu lừa Huỳnh Thị Huyền Như và đồng phạm… cùng nhiều vụ án khác đã thể hiện thái độ đấu tranh mạnh mẽ, quyết liệt không khoan nhượng của báo chí với tệ tiêu cực, tham nhũng. Việc đưa tin kịp thời, công khai về các vụ án, vụ việc tham nhũng lên các phương tiện thông tin đại chúng đã giúp nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin và quyết tâm của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng và Nhà nước ta. Những đóng góp quan trọng trong việc giám sát, phát hiện các vụ việc, vụ án tiêu cực, tham nhũng của báo chí đã được dư luận xã hội đánh giá cao.
Báo chí có 3 vai trò quan trọng trong việc đóng góp cho các hoạt động chống tiêu cực, tham nhũng có hiệu quả, đó là: Phát hiện tham nhũng; giám sát và công khai các biện pháp, kết quả phòng, chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho dư luận xã hội nhằm đảm bảo rằng các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước giải quyết các vấn đề được công chúng quan tâm. Thực tế cho thấy, các nỗ lực chống tiêu cực, tham nhũng nếu không có sự vào cuộc của báo chí sẽ ít mang lại thành công.
Theo đó, báo chí có thể giám sát, phát hiện và công khai các hành vi tiêu cực, tham nhũng, cung cấp cho các cơ quan chức năng, cơ quan chuyên trách phòng, chống tham nhũng các thông tin quan trọng, cần thiết để tiến hành xác minh, điều tra. Báo chí cũng có thể cổ vũ, khuyến khích người dân tham gia những sáng kiến phòng, chống tham nhũng, mạnh dạn tố cáo các hành vi tiêu cực và có thể điều tra theo các tố cáo này.
Cù Tất Dũng
