Đại tá Hoàng Thọ Diêu.

PV: VĐQC là một trong những biện pháp quan trọng xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện. Trên cương vị lãnh đạo Cục Dân vận, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, đồng chí có đánh giá gì về việc triển khai, đổi mới công tác VĐQC của lực lượng BĐBP trong thời gian qua?

Đại tá Hoàng Thọ Diêu: Trong nhiều năm qua, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả công tác VĐQC trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Trên cơ sở đó, các đơn vị BĐBP trong cả nước đã ngày đêm bám sát tình hình cơ sở, bám sát dân, chủ động, tích cực đổi mới cả về nhận thức và hành động, tập trung đổi mới nhận thức trong cấp ủy, chỉ huy các cấp và mọi cán bộ, chiến sĩ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác VĐQC bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; xác định đây là một biện pháp công tác cơ bản, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược đối với nghiệp vụ biên phòng; là cơ sở, nền tảng để thực hiện các mặt công tác nghiệp vụ khác của BĐBP. Cán bộ, chiến sĩ BĐBP luôn xác định rõ thực hiện công tác VĐQC là trách nhiệm của toàn thể cán bộ, chiến sỹ, trong đó, đội ngũ cán bộ VĐQC là lực lượng nòng cốt. Đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức, phương pháp tuyên truyền, vận động phù hợp với nhiệm vụ đơn vị, địa phương, các tầng lớp nhân dân trên từng địa bàn biên phòng.

Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, nắm chắc tình hình địa bàn, phát hiện kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp trong quần chúng nhân dân, cảnh giác với mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động tuyên truyền, kích động lôi kéo quần chúng ở vùng dân tộc, tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào các dân tộc, tôn giáo, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân.

Lực lượng BĐBP đã trực tiếp vận động, hướng dẫn cho bà con cách thức thâm canh tăng năng suất các loại cây trồng, phát triển chăn nuôi, hướng dẫn mô hình sản xuất hàng hoá, kinh doanh, dịch vụ, du lịch... Có thể nói, BĐBP là lực lượng có nhiều mô hình phương thức dân vận đặc sắc, độc đáo. Trong nhiều năm qua, các mô hình "Thầy giáo quân hàm xanh", "Thầy thuốc quân hàm xanh", "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo", cán bộ tăng cường cơ sở, đảng viên cắm bản... phát huy được hiệu quả tốt, có giá trị thực tiễn trong công tác dân vận.

Đồng thời, đổi mới phương pháp tổ chức các phong trào quần chúng tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; đẩy mạnh công tác tuyên truyền đặc biệt, tuyên truyền đối ngoại và các hoạt động ngoại giao nhân dân. Tập trung củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức và Đội VĐQC các đồn BP đủ số lượng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tổ chức các lớp học tiếng dân tộc thiểu số địa phương, tiếng nước láng giềng, trong đó, tập trung vào đội ngũ cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm công tác địa bàn.

PV: Đồng chí đánh giá thế nào về sự chủ động phối hợp giữa Bộ Tư lệnh BĐBP với các Bộ, ngành, địa phương nhằm triển khai có hiệu quả công tác VĐQC trên địa bàn biên giới, biển, đảo?

Đại tá Hoàng Thọ Diêu: Những năm qua, BĐBP đã phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương chủ động triển khai các chương trình hành động hướng về biên giới, hải đảo, ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới, hải đảo. Đã triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình phối hợp như: Chương trình kết hợp quân dân y với Bộ Y tế; Chương trình phối hợp vận động phụ nữ các dân tộc biên giới, hải đảo với Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Chương trình chống mù chữ và phổ cập giáo dục Tiểu học với Bộ Giáo dục & Đào tạo; Chương trình đưa văn hoá, thông tin về cơ sở vùng đồng bào dân tộc thiểu số khu vực biên giới với Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch; Chương trình tăng cường vận động đồng bào các dân tộc phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của Ủy ban Dân tộc; Chương trình vận động nông dân các dân tộc vùng biên giới, ven biển, hải đảo đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, bảo vệ biên giới Tổ quốc với Hội Nông dân Việt Nam; Chương trình bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc La Hủ ở Mường Tè, Lai Châu và đồng bào Đan Lai ở Nghệ An... Những chương trình phối hợp kể trên đã tạo được phong trào tuyến sau hướng về tuyến trước, nhận đỡ đầu, kết nghĩa với các xã, phường biên giới, hải đảo và các đồn BP, với nhiều hoạt động phong phú mang tính xã hội hóa cao như: Ủng hộ kinh phí, vật tư, trang thiết bị; đầu tư xây dựng các công trình dân sinh khu vực biên giới và tổ chức thăm hỏi, tặng quà quân, dân biên giới nhân các dịp lễ, Tết…

Là cơ quan tham mưu đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo công tác dân vận toàn quân, Cục Dân vận đánh giá cao ý nghĩa hiệu quả hoạt động phối hợp của Bộ Tư lệnh BĐBP với các Bộ, ban, ngành... Qua hoạt động này đã giúp bổ sung kinh nghiệm và xây dựng mô hình phối hợp, kết nghĩa đối với công tác dân vận của quân đội hiện nay, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Đảng, quân đội giao cho.

PV: Trong công tác phối hợp chỉ đạo đổi mới công tác VĐQC của BĐBP còn bộc lộ những mặt hạn chế gì, thưa đồng chí?

Đại tá Hoàng Thọ Diêu: Cục Dân vận ghi nhận và đánh giá cao kết quả chủ động phối hợp giữa Bộ Tư lệnh BĐBP với các cơ quan, ban, ngành Trung ương và địa phương. Những kết quả đạt được trong thời gian qua của BĐBP được coi là một điểm sáng trong công tác tuyên truyền, VĐQC trong toàn quân. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế nhất định như: Việc phối hợp phổ biến và triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác VĐQC chưa sâu rộng, chủ yếu mới chỉ ở các ngành có liên quan trực tiếp và lãnh đạo địa phương có biên giới, bờ biển. Do đó, nhận thức về trách nhiệm tham gia xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới của đồng bào các dân tộc khu vực biên giới, biển đảo còn hạn chế; chưa phối hợp chặt chẽ trong việc tham mưu và tham gia triển khai thực hiện các chương trình, dự án đầu tư vào khu vực biên giới, hải đảo, vùng dân tộc đặc biệt khó khăn. Từ đó, dẫn đến các dự án đầu tư cho vùng biên giới, vùng dân tộc thiểu số vẫn còn thiếu đồng bộ, một số nơi chưa gắn chặt giữa kinh tế với quốc phòng và quốc phòng với kinh tế.

PV: Theo đồng chí, việc triển khai, đổi mới công tác VĐQC trong BĐBP cần chú trọng tới những vấn đề gì?

Đại tá Hoàng Thọ Diêu: Theo tôi, biên giới vững chắc nhất là biên giới của "trận địa lòng dân". Vì vậy, cần tuân thủ nguyên tắc, cơ chế: Cấp ủy lãnh đạo, chính quyền quản lý, BĐBP chủ trì tham mưu đề xuất, phối hợp các lực lượng phát động thành phong trào quần chúng sâu rộng tự quản đường biên, mốc quốc gia. Đảng, Nhà nước cần nghiên cứu xây dựng chiến lược quản lý, bảo vệ biên giới, biển đảo toàn diện và đồng bộ, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ công tác xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Xây dựng và triển khai các dự án di, dãn dân ra biên giới, hình thành các cụm dân cư sinh sống ổn định, lâu dài, xóa địa bàn trắng không có dân trên các tuyến biên giới theo Chương trình bố trí, sắp xếp dân cư, phủ xanh vành đai biên giới của Chính phủ. Đề nghị Chính phủ xây dựng hoàn thiện chế độ, chính sách ưu đãi cho các lực lượng và nhân dân các dân tộc trực tiếp tham gia quản lý và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Có chính sách ưu đãi về đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ là con em địa phương tại chỗ, chính sách cử tuyển vào các trường đại học, cao đẳng và trung cấp, đào tạo nghề. Đề nghị Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với các tỉnh, thành phố biên giới, bờ biển, hải đảo tổ chức các đợt tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, trình độ, năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác VĐQC của BĐBP, cán bộ Biên phòng tăng cường xã biên giới và cán bộ xã, thôn, bản khu vực biên giới, hải đảo.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!