Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (bên phải ảnh) và Trung tướng Thích Kiến Quốc, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, tại lễ đón chính thức trong chương trình giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt - Trung.

Nâng tầm cao mới

Trong các ngày từ 10-12/3/2014, tại hai thành phố giáp biên là Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh và Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) đã diễn ra Chương trình giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt - Trung. Đoàn đại biểu Việt Nam do Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu; Đoàn đại biểu Trung Quốc do Trung tướng Thích Kiến Quốc, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc làm Trưởng đoàn.

Trong suốt 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam - Trung Quốc, đây là lần đầu tiên Bộ Quốc phòng hai nước tổ chức giao lưu hữu nghị trên đường biên giới. Bên cạnh các hoạt động như tham quan một số đồn, trạm BP; chứng kiến buổi tuần tra chung  của lực lượng BĐBP Việt Nam và Trung Quốc, trong chương trình còn có các buổi tham vấn giữa đại diện Quân khu và chính quyền một số địa phương có chung đường biên giới, nhằm chia sẻ những hoạt động hợp tác, cụ thể là các tỉnh Quảng Ninh, Cao Bằng, Lào Cai và tỉnh Vân Nam, Quảng Tây (Trung Quốc).

Tại buổi tọa đàm, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh vui mừng thông báo, quan hệ hợp tác quốc phòng Việt - Trung thời gian qua, trên cơ sở quan hệ toàn diện dựa trên phương châm 16 chữ (láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai) và tinh thần 4 tốt (láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt), đã đạt được nhiều kết quả tốt đẹp, thực sự trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong việc duy trì, giữ vững và củng cố quan hệ hữu nghị giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước.

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh khẳng định: "Lãnh đạo hai Đoàn đại biểu đã cùng nhau đi đến thống nhất cần phát triển hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, địa bàn, lấy quan hệ hợp tác biên phòng là điểm sáng trong quan hệ giữa hai nước, hai quân đội, cũng như đẩy mạnh quan hệ hợp tác trên bộ, trên biển. Hai bên cũng nhất trí hàng năm sẽ tổ chức giao lưu quốc phòng ở các thành phố giáp biên giới của hai nước".

Mở rộng ra nhiều quốc gia

Nhân kỷ niệm 55 năm Ngày truyền thống BĐBP (3/3/1954 - 3/3/2014) và 25 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2014), nhằm tôn vinh các gương điển hình tiên tiến tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; những tình cảm thắm thiết của nhân dân và các lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng với nhân dân biên giới và BĐBP Việt Nam, tối 1-3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam đã tổ chức chương trình giao lưu đặc biệt "Biên cương thắm tình hữu nghị". Tham dự chương trình có Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh.

Tham gia giao lưu trong chương trình, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Trung tướng Võ Trọng Việt, Tư lệnh BĐBP đã chia sẻ về những thành tích, đóng góp của lực lượng BĐBP trong suốt 55 năm qua. Các đại biểu đã nêu bật ý nghĩa, tác dụng to lớn của công tác đối ngoại Biên phòng trong xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới; đồng thời khẳng định vai trò của lực lượng BĐBP trong công tác đối ngoại, quân sự quốc phòng. Hoạt động đối ngoại quốc phòng đã góp phần quan trọng bảo vệ chủ quyền, gìn giữ hòa bình, ổn định và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước láng giềng, trong khu vực và trên thế giới.

Giao lưu với khán giả Việt Nam trong buổi tối hôm đó là Đại tá Trương Đại Ninh, Tổng đội trưởng Tổng đội Biên phòng Quảng Tây, Công an Biên phòng Trung Quốc; Đại tá Lương Văn Sơn, Chính ủy BĐBP Lào Cai; Đại tá Mao-tha-vi, Chỉ huy phó Tiểu khu Quân sự tỉnh Ka-ra-chê, Bộ Tư lệnh Lục quân, Quân đội Hoàng gia Cam-pu-chia, đã chia sẻ những hoạt động phối hợp giữa BĐBP Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng.

Các đại biểu khẳng định, sự hợp tác giữa BĐBP Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng là động lực quan trọng góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa các lực lượng bảo vệ biên giới của 3 nước láng giềng.

Lan tỏa trong nhân dân

Bên cạnh việc đẩy mạnh kết nghĩa toàn diện giữa BĐBP Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng, nhằm mở rộng, tạo chiều sâu và hiệu quả hơn, lực lượng BĐBP Việt Nam còn tổ chức các hoạt động tri ân nhân dân các vùng biên giới. "Nhân dân vùng biên giới đã cưu mang, giúp đỡ BĐBP Việt Nam cũng như lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng, trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ đường biên, mốc giới nhiều năm qua. Bảo vệ biên giới là sức mạnh toàn dân, nhân dân là người quyết định bảo vệ thành công biên giới, BĐBP là lực lượng nòng cốt, chuyên trách. Biên giới là ranh giới của mỗi nước, nhưng lòng dân hai bên thì không có ranh giới" - Trung tướng Võ Trọng Việt, Tư lệnh BĐBP khẳng định.

Từ kết quả sau 5 năm thực hiện chương trình kết nghĩa bản - bản trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào ở tỉnh Quảng Trị, Ðảng ủy, Bộ Tư lệnh BÐBP tiếp tục vận dụng những kinh nghiệm sáng tạo trong công tác dân vận và quyết tâm nhân rộng mô hình kết nghĩa cụm dân cư trên toàn tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào, Việt Nam - Cam-pu-chia, gắn với việc đẩy mạnh phong trào "Quần chúng tham gia tự quản đường biên, mốc giới, giữ gìn an ninh trật tự thôn, bản khu vực biên giới".

Năm 2014, đã có 17/25 tỉnh có biên giới đất liền trong cả nước tổ chức ký Biên bản kết nghĩa giữa cụm dân cư hai bên biên giới, trong đó, tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc có 9 cụm dân cư; tuyến biên giới Việt Nam - Lào có 76 cụm dân cư và tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia có 25 cụm dân cư.

Đi vào chiều sâu

Thực hiện Biên bản ghi nhớ về việc "Xây dựng cơ chế phối hợp Biên phòng 3 cấp" giữa Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Quốc phòng Việt Nam với Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc; nhằm tăng cường công tác phối hợp trong đấu tranh phòng chống các loại tội phạm xuyên quốc gia, duy trì an ninh trật tự trên khu vực biên giới giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, các đồn BP Việt Nam và các chi đội, trạm Công an Biên phòng Trung Quốc đã và đang tổ chức triển khai thực hiện chủ trương "Chung tay kết nghĩa đồn - trạm, chi đội hữu nghị, cùng nhau xây dựng biên giới bình yên".

Đây là một mô hình có ý nghĩa hết sức quan trọng và là bước phát triển mới trong công tác đối ngoại quốc phòng nói chung, trong quan hệ hợp tác giữa BĐBP Việt Nam và Công an Biên phòng Trung Quốc nói riêng.

Căn cứ vào đặc điểm tình hình trên từng tuyến biên giới, tình hình đơn vị, địa bàn, phong tục tập quán của cư dân biên giới, các đơn vị hai bên đối diện cùng xác định nội dung ký kết nghĩa phù hợp, hiệu quả, tập trung vào những nội dung chính: Trao đổi thông tin, tình hình hai bên biên giới; phối hợp trong công tác tuyên truyền cho công dân hai nước và các nước khác qua lại biên giới chấp hành tốt các hiệp ước, hiệp định, văn bản pháp luật về xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới chung; phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, kiểm soát xuất nhập cảnh; phòng chống tội phạm; xử lý, giải quyết vụ việc xảy ra ở hai bên biên giới; giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao... Các đồn - trạm tổ chức kết nghĩa cũng đã xây dựng cơ chế gặp gỡ, hội đàm, trao đổi thông tin định kỳ.

Sau một năm tổ chức các hoạt động, ngày 19-5-2014, tại TP Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc đã diễn ra buổi hội đàm giữa Đoàn đại biểu BĐBP Việt Nam và Đoàn đại biểu Cục Quản lý Biên phòng Trung Quốc, nhằm đánh giá kết quả thực hiện Biên bản ghi nhớ về việc thiết lập cơ chế hợp tác Biên phòng 3 cấp giữa Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc với Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Quốc phòng Việt Nam và sơ kết 1 năm thực hiện mô hình "Chung tay kết nghĩa đồn - trạm, chi đội hữu nghị, cùng nhau xây dựng biên giới bình yên".

Đánh giá kết quả đạt được sau 1 năm thực hiện mô hình kết nghĩa, Thiếu tướng Vũ Đông Lập, Cục trưởng Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc chia sẻ: "Thời gian qua, BĐBP Việt Nam và Công an Biên phòng Trung Quốc không ngừng tăng cường, hợp tác bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới.

Đặc biệt, từ đầu năm 2013 đến nay, lực lượng BĐBP 7 tỉnh biên giới Việt - Trung đã phối hợp chặt chẽ với Công an Biên phòng Trung Quốc kịp thời phát hiện, bắt giữ và trao trả cho nhau hơn 10.000 đối tượng xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới và các loại tội phạm xuyên quốc gia”.