Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Pha Long giúp nhân dân sửa sang đường giao thông.

Một thời oanh liệt

Trung tá Trần Đình Quang, Đồn trưởng Đồn BP Pha Long, giới thiệu với chúng tôi tại căn phòng truyền thống của đơn vị với đầy đủ các danh hiệu được Đảng, Nhà nước, Quân đội và các cơ quan, ban, ngành khen tặng, trong đó có danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) lần thứ 2 vừa được Chủ tịch nước phong tặng. Theo lời anh kể, chúng tôi tìm hiểu về quá khứ hào hùng của đơn vị. Đồn BP Pha Long được thành lập tháng 3-1959, có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trên đoạn biên giới dài 18,347km, gồm 19 cột mốc. Ngoài ra, còn có cửa khẩu phụ Lồ Cố Chin (Việt Nam) - Lao Kha (Trung Quốc). Đường biên giới đơn vị được giao quản lý có địa hình phức tạp, nhiều núi cao, rừng rậm, khí hậu khắc nghiệt. Bên cạnh đó, đường giao thông đi lại khó khăn, chủ yếu là đường mòn. Khu vực biên giới đơn vị phụ trách gồm hai xã Pha Long, Tả Ngải Chồ, có 1.077 hộ/5.967 khẩu, gồm 8 dân tộc anh em sinh sống, chủ yếu là dân tộc Mông, Nùng, Pa Dí, Tu Dí...

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 2 - 1979, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã phối hợp với lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương chiến đấu anh dũng, tiêu diệt hàng trăm tên địch, thu một lượng lớn vũ khí, đẩy lùi nhiều đợt tấn công của địch. Đơn vị được Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Quân công. Ngày 19-12-1979, đồn vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu AHLLVTND. Viết tiếp trang sử vàng truyền thống, các thế hệ chỉ huy, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã phấn đấu không ngừng, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Thiếu tá, Chính trị viên Phan Đức Mạnh cho biết: Ở đây, mùa hạ mưa nhiều, đường mòn gồ ghề, lầy lội. Còn lại ba mùa thì sương mù, lạnh giá; trình độ nhân dân còn hạn chế... những năm qua, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị luôn đoàn kết một lòng, đồng cam cộng khổ, kiên trì bám trụ, gắn bó máu thịt với nhân dân các dân tộc trên địa bàn, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh biên giới.

Đổi thay cùng năm tháng

Từ năm 2002, đơn vị đã cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức giao đường biên, mốc giới trên đoạn biên giới do đồn quản lý cho nhân dân tham gia bảo vệ. Đến nay, đã thành lập được 10 tổ tự quản đường biên, cột mốc của 10 thôn giáp biên, với 465 hộ dân đăng ký tham gia bảo vệ biên giới. Những hộ dân đăng ký tham gia bảo vệ biên giới đã kết hợp chăm sóc rừng, ruộng nương với tuần tra biên giới. Với phương châm: Kiên quyết nhưng khôn khéo, vận dụng sáng tạo đường lối đối ngoại biên phòng và ngoại giao nhân dân, Đồn BP Pha Long đã thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, thực hiện có hiệu quả chế độ hội đàm định kỳ và là đơn vị đầu tiên trong tỉnh tổ chức tuần tra song phương với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc. Qua đó, kịp thời giải quyết các vấn đề nảy sinh có liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ biên giới, đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Năm 2013 và những tháng đầu năm 2014, Đồn BP Pa Long đã tham mưu cho địa phương thực hiện quy chế kết nghĩa bản bản hai bên biên giới giữa 2 thôn Lồ Cố Chin (Việt Nam) và Lao Kha (Trung Quốc), thắt chặt thêm tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới. Hoàn tất các quy chế thực hiện việc kết nghĩa đồn, trạm Biên phòng, tạo thuận lợi trong công tác phối hợp bảo vệ biên giới, phòng chống tội phạm, xây dựng đường biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Đối với công tác nội biên, trên cơ sở thực hiện có hiệu quả quy chế phối hợp giữa biên phòng, quân sự, công an về nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương xây dựng phương án tác chiến phòng thủ khu vực huyện biên giới. Nhờ nắm chắc địa bàn, xây dựng được mối đoàn kết gắn bó quân dân, nên từ năm 2009 đến nay, nhân dân đã cung cấp cho đơn vị nhiều nguồn tin có giá trị, qua đó đã đấu tranh thắng lợi 6 chuyên án, vụ án; bắt giữ 8 đối tượng, thu giữ 3,5 bánh hê-rô-in, 3.192 viên ma túy tổng hợp, 1 khẩu súng K54. Đặc biệt, đã tiến hành bắt giữ, triệt phá nhiều đường dây mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới, giải cứu hàng chục nạn nhân...

Theo Trung tá Trần Đình Quang, cùng với việc tham mưu cho địa phương chuyển đổi cơ cấu sản xuất, kinh doanh, chăn nuôi tập trung, đơn vị còn tham mưu thực hiện có hiệu quả việc quy hoạch diện tích bảo vệ rừng nguyên sinh, quy hoạch khu vực trồng lúa nước được 165ha; chuyển diện tích trồng ngô, đậu tương truyền thống sang cây đậu cao sản, đem lại năng suất cao, kết hợp trồng xen canh, gối vụ cây thuốc lá được gần 400ha. Đến nay, có 136 gia đình chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh doanh, dịch vụ hàng hóa, trên 50 gia đình đã xây dựng trang trại sản xuất sản phẩm sạch... Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn hai xã Pha Long và Tả Ngải Chồ ngày càng giảm, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi biên giới được nâng lên rõ rệt. Bà con luôn tin tưởng và gắn bó máu thịt với lực lượng BĐBP, quyết tâm xây dựng khu vực biên giới ngày càng giàu mạnh.