Phóng viên kênh truyền hình Quốc phòng Việt Nam tác nghiệp tại vùng biển Hoàng Sa, tháng 6-2014. Ảnh: Đức Hạnh

Tiếp nối truyền thống cha anh

Không chỉ riêng Việt Nam mà trên thế giới, nơi nào có "điểm nóng" nơi đó có nhà báo. Có thể kể đến hai cuộc chiến tranh trường kỳ chống Pháp và Mỹ mà nhân dân Việt Nam đã trải qua, những nhà báo chiến trường luôn sát cánh cùng lực lượng tiên phong, dùng ngòi bút đấu tranh chống đế quốc và bè lũ tay sai. Nơi hòn tên, mũi đạn, đã có không ít nhà báo hy sinh, nhưng lửa nghề trong họ không hề tắt, mà còn truyền mãi với các thế hệ nhà báo sau này.

Ngày đất nước yên tiếng súng, báo chí tập trung phản ánh mọi mặt của đời sống xã hội từ gương người tốt, việc tốt đến những mặt trái của xã hội. Cho đến khi Trung Quốc có dã tâm độc chiếm Biển Đông bằng việc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam vào tháng 5-2014; liên tục mở rộng quy mô cải tạo, xây đựng các bãi đá ngầm thành đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa, các nhà báo đã lập tức dùng ngòi bút của mình để đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc. Danh sách các đoàn nhà báo ra với Trường Sa, Hoàng Sa nối dài như bất tận, người đi hăng hái, người ở nhà thì chăm chú dõi theo, tất cả giống như một trận tuyến mà cả tiền tuyến và hậu phương đều là những người chất chứa lửa nghề.

Trong hải trình ra với Trường Sa, Hoàng Sa của Tổ quốc có những nhà báo lần đầu tiên thực hiện một chuyến đi dài ngày trên biển, say sóng là điều khó tránh khỏi. Nhưng, khó khăn không làm chùn bước các nhà báo, lời ca tiếng hát đã từng át tiếng bom thì nay lại tiếp tục át tiếng sóng. Những tháng ngày lênh đênh giữa trùng khơi, giữa mặn mòi nước biển, giữa lằn ranh của bình yên và bất ổn đã cho họ suy nghĩ thực hơn, thấm hơn về những vất vả gian lao của những người lính biển đang ngày đêm đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Những chiếc tàu Trung Quốc phun vòi rồng tấn công tàu ngư dân và lực lượng thực thi nhiệm vụ của Việt Nam là điều không ai muốn thấy trong những bức ảnh, bài báo được các nhà báo chuyển về từ thực địa. Nhưng họ cần phải đưa những thông tin trung thực đó lên mặt báo, cho cả thế giới biết rằng bộ mặt thật của kẻ gây hấn ở Biển Đông.

Sức mạnh được tạo ra từ những bài báo

Những bài báo lên tiếng phản đối hành động phi pháp của Trung Quốc, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ Việt Nam liên tục được đăng tải. Các chương trình truyền hình, phát thanh trực tiếp về chủ đề biển đảo thông sóng hai miền Bắc - Nam được thực hiện một cách công phu, hoành tráng góp phần bồi đắp thêm tinh thần yêu nước trong mỗi người dân Việt. Nhân dân cả nước thông qua báo chí biết được về cuộc sống còn quá nhiều khó khăn, vất vả, thiếu thốn cả về vật chất cũng như tinh thần của anh em chiến sĩ ngoài đảo xa.

Hình ảnh chiếc xe đạp bị nước biển ăn mòn hoen gỉ; các chiến sĩ làm nhiệm vụ trên biển phải "nhịn" rau xanh, cả tuần ăn đồ hộp; một người lính đảo nhận tin người thân qua đời, vì nhiệm vụ mà không thể về nhìn mặt lần cuối khiến ai cũng nghẹn ngào, rơi nước mắt. Các chương trình vì Trường Sa, Hoàng Sa thân yêu được phát động trên toàn quốc. Hàng trăm đoàn khách mang theo những món quà từ đất liền chuyển tận tay những người lính đảo.

Trong nhiều lần ra với Trường Sa của Tổ quốc, Trung tướng Võ Văn Tuấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam đã chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động. Hình ảnh cô văn công cầm điện thoại hát cho các chiến sĩ làm nhiệm vụ trên quần đảo Trường Sa nghe vì sóng to, tàu không cập được bến. Sau nhiều năm, ông vẫn nhớ như in khoảnh khắc cô gái ôm chầm, khóc trên vai một chiến sĩ đứng gác giữa biển trời Tổ quốc xuất hiện trên các mặt báo làm lay động biết bao trái tim con dân đất Việt. Lời dặn vợ của một người chiến sĩ - người chồng, ở nhà thay anh nuôi con, chăm sóc bố mẹ già trong một chương trình truyền hình trực tiếp cứ âm vang mãi.

Hành động đẹp của một nhà báo vì chủ quyền biển đảo

Năm 2013, Bộ Quốc phòng đã tặng bằng khen cho một nhà báo, đồng thời cũng là một người lính vì đã có thành tích xuất sắc trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo. Đó là Thiếu tá Vũ Văn Hiệp (một trong 3 cán bộ sĩ quan Quân đội Việt Nam đi làm nhiệm vụ tại Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Cộng hòa Trung Phi vào tháng 4-2015).

Khi đó, Thiếu tá, nhà báo Vũ Văn Hiệp là phóng viên báo Biên phòng, được cử sang học tập tại Trường Đại học Chỉ huy - Tham mưu (một cơ sở đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu chiến dịch) thuộc Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa Niu Di-lân theo chương trình hợp tác quốc phòng song phương.

Trong thời gian học tập tại trường, Thiếu tá, nhà báo Vũ Văn Hiệp đã phát hiện tấm bản đồ thế giới được treo tại phòng thảo luận của Trường Đại học Chỉ huy - Tham mưu nước Cộng hòa Niu Di-lân, có lỗi sai đặc biệt nghiêm trọng về chủ quyền quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Cụ thể phía dưới quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands) ghi chữ "China" chỉ chủ quyền quần đảo là của Trung Quốc.

Ngay lập tức, anh Hiệp đã gửi thư điện tử, kèm theo những dẫn chứng lịch sử, khoa học để chứng minh lỗi sai đặc biệt nghiêm trọng của tấm bản đồ, khẳng định rõ chủ quyền hợp pháp của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa gửi ông hiệu trưởng và cán bộ phụ trách cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học của Trường Đại học Chỉ huy-Tham mưu nước Cộng hòa Niu Di-lân.

Sau đó, Thiếu tá Vũ Văn Hiệp viết tiếp bức thư thứ hai cùng với một số bằng chứng chứng minh rằng, Hội Địa lý quốc gia Mỹ (US National Geographic Society) - tổ chức xuất bản tấm bản đồ nói trên cũng đã thừa nhận sai sót và đã sửa chữa. Tiếp thu ý kiến của Thiếu tá Vũ Văn Hiệp, tấm bản đồ sai sót nghiêm trọng trên đã được nhà trường gỡ bỏ...

Thế đấy! Nhà báo, mặt trận của họ nằm trước ngòi bút và ở trong trái tim bởi trước hết họ là con dân nước Việt.