Nâng niu những phận đời thơ bé

Như bao bạn bè khác, cậu bé Chảo A San, học sinh lớp 7A, trường THCS Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng cũng chuẩn bị đi học. Khác với các bạn nhỏ miền xuôi có bố mẹ đưa đón, khác với các bạn nhỏ cùng xã được pá mế cho bắp ngô luộc, cái bánh dầy, A San giờ đây là một chiến sĩ Biên phòng tí hon đầy tự giác.

Là một trong số 38 em nhỏ ở địa bàn biên giới Cao Bằng được tuổi trẻ BĐBP nhận đỡ đầu, A San rất thiệt thòi do mẹ mất sớm, bố không biết chữ và tiếng phổ thông, gia đình thiếu đói triền miên nên 3 anh em của San đều bỏ học giữa chừng. Từ ngày trở thành con nuôi của Đồn BP Xuân Trường, từ một học sinh khả năng nói tiếng phổ thông hạn chế, học lực kém và mặc cảm, tự ti, đến nay, San đã tiến bộ rõ rệt và luôn đạt danh hiệu học sinh tiên tiến.

Chứng kiến cảnh Chảo A San sống cùng các chiến sĩ Đồn BP Xuân Trường, mới thấm thía những đau đáu lo toan của các chiến sĩ dành cho con trẻ. Từ vệ sinh cá nhân, đường ăn nết ở, cách xưng hô cho đến câu văn, bài toán, anh em đều phải thay nhau rèn cặp cho các cháu dần trưởng thành. Ở đồn, A San gọi các chiến sĩ nơi đây là bố và rủ rỉ "Lớn lên con muốn làm Bộ đội Biên phòng". Nghe những lời nói ấy, tôi có cảm giác chính mình và những ông bố trẻ đứng quanh tôi đã đặt niềm tin và sự hi vọng vào cậu bé này.

Trên vùng biên giới Lai Châu - nơi được đánh giá là triển khai phong trào "Nâng bước em đến trường" hiệu quả và mạnh mẽ nhất cũng đang chứng kiến sự vươn lên của 29 em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thuộc các dân tộc La Hủ, Mông, Dao, Hà Nhì, Thái, Mảng... Vốn là vùng đất khó khăn bậc nhất khu vực biên giới phía Bắc nước ta, đồng bào các dân tộc thiểu số trên biên giới Lai Châu luôn phải đối mặt với nghèo đói, bệnh tật, tình trạng trẻ em thất học, thiếu phòng học và nhà ở cho học sinh bán trú luôn là niềm đau đáu của những người có trách nhiệm.

Nhưng cái khó không làm cho những người lính "từ nhân dân mà ra, vì nhân dân cống hiến" nản lòng, thoái chí. Từ năm 2010 - 2015, các đơn vị trong BĐBP Lai Châu đã huy động hàng nghìn ngày công xây mới được 35 phòng học bán trú, sửa chữa 250 phòng học, vận động 937 học sinh bỏ học trở lại trường, hỗ trợ hàng chục tấn lương thực, thực phẩm cho các nhà trường bán trú.

Đối với 29 em được tuổi trẻ BĐBP Lai Châu nhận đỡ đầu, trong đó có 6 em được đưa về nuôi dạy tại một số đơn vị như Mà Mò Hà, Lò Xé Giá (Đồn BP Thu Lũm), Lý Minh Sơn và Giàng A Sinh (Tiểu đoàn 19 Huấn luyện-Cơ động) hay Vàng Lý Xinh và Lò Phí Xé (Đồn BP Ka Lăng), có thể nói chương trình "Nâng bước em đến trường" là một cơ duyên để các em có thể tiếp tục giấc mơ học hành dang dở. Nếu trước đây, các em phải luồn rừng đi bộ suốt 2 ngày từ thôn ra trung tâm xã học thì từ ngày được các đồn BP nhận đỡ đầu và đưa về nuôi dưỡng, việc học hành của các em đã bớt đi bao nỗi nhọc nhằn. Từ cuộc sống tự do, hiện nay sinh hoạt của những "đứa con nuôi của đồn BP" này đã đi dần vào khuôn khổ và học tập tốt hơn.

Một phận đời thơ bé đầy lầm lụi khác cũng đang được sống trong vòng tay yêu thương của những người lính Biên phòng Thanh Hóa là em Vi Thị Mơn, sinh năm 2002, dân tộc Thái, học sinh lớp 7, trường THCS Na Mèo, xã Na Mèo, huyện Quan Sơn. Đến thăm nhà giữa lúc cô học sinh giỏi đang đi làm cỏ giúp cha mẹ bởi gia đình em vốn  đông con, bố mẹ làm nông nghiệp, thu nhập không ổn định, chị gái và em gái Mơn mắc bệnh xương thủy tinh không đi lại được nên điều kiện kinh tế gia đình hết sức khó khăn, có lúc em đã phải nghỉ học. Được Đồn BPCK Na Mèo nhận đỡ đầu, em đã nỗ lực để có thể học tiếp và luôn đạt danh hiệu học sinh giỏi. Ngoài giờ học, em phải phụ giúp bố mẹ chăm sóc chị, em gái bị mắc bệnh xương thủy tinh.

Xuân yêu thương em được đến trường

Trên đây mới là một số em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tuổi trẻ BĐBP trong cả nước nhận đỡ đầu trong chương trình "Nâng bước em đến trường". Phát huy hình ảnh "người thầy giáo quân hàm xanh" đã trở nên quen thuộc với đồng bào các dân tộc trên biên giới hơn nửa thế kỉ qua, sau một thời gian phát động, đã có hơn 1.000 học sinh được hỗ trợ tiền mặt mức 500.000 đồng/học sinh/tháng, với tổng kinh phí trên 6 tỷ đồng. Cùng với việc triển khai chương trình, các tổ chức Đoàn trong BĐBP đã vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm xây mới 3 trường và điểm trường, 15 lớp học bán trú, củng cố 20 nhà ở giáo viên trên địa bàn biên giới với tổng kinh phí hơn 3 tỷ đồng.

Nhiều chương trình ý nghĩa đã được triển khai như "Hũ gạo tình thương", "Nhà bán trú cho em", "Áo ấm biên cương"... đã huy động được hàng ngàn ngày công, hàng chục tỷ đồng và nhiều tấn hàng hóa, quần áo, chăn màn, giầy dép, sách vở cho học sinh. Các đơn vị thường xuyên cử cán bộ xuống nắm tình hình học tập, rèn luyện của các em học sinh và vận dụng tổ chức tốt công tác giáo dục quốc phòng - an ninh trong các nhà trường. Các đơn vị nhận nuôi dưỡng các cháu tại đơn vị bố trí nơi ăn ngủ, góc học tập dành cho các em, phân công cán bộ kèm cặp giúp đỡ, cho các em sinh hoạt công tác theo thời gian biểu của đơn vị, chú trọng bồi dưỡng các em thành lớp người kế cận sau này tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Đơn cử như Đồn BPCK Lóng Sập, BĐBP Sơn La. Đứng chân trên địa bàn một xã biên giới còn nhiều khó khăn, dân trí thấp, tỷ lệ trẻ em thất học cao và là địa bàn trọng điểm về buôn bán, vận chuyển ma túy có vũ trang qua biên giới, cán bộ, đoàn viên của Đồn BPCK Lóng Sập đã chủ động tổ chức tăng gia, đóng góp ngày lương, chia sẻ một phần gạo, thức ăn trong khẩu phần ăn của mình để tổ chức đảm bảo bữa ăn sáng cho các em học sinh tại điểm trường Mầm non và Tiểu học bản Buốc Pát, từ năm 2013 đến nay. Hằng ngày cán bộ, chiến sĩ đơn vị phân công nhau tổ chức nấu ăn sáng tại điểm trường này để chia cho học sinh trước giờ vào học. Việc làm đó đã giúp chấm dứt hẳn tình trạng các cháu bỏ học theo bố mẹ lên rẫy và có ý thức học tập cao hơn.

Thiếu tướng Nguyễn Tiến Thắng, Chủ nhiệm Chính trị BĐBP cho biết: "Thông qua thực hiện chương trình "Nâng bước em đến trường" góp phần rất quan trọng nâng cao nhận thức của đồng bào các dân tộc vùng biên giới, khích lệ bà con quan tâm hơn tới việc học tập của con em mình. Đặc biệt, chương trình đã phát huy được vai trò của các cấp, các ngành, tổ chức chính trị-xã hội và cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc quan tâm tới công tác giáo dục-đào tạo. Triển khai và thực hiện tốt chương trình là sự tri ân của cán bộ, chiến sĩ BĐBP với đồng bào các dân tộc khu vực biên giới, biển đảo; góp phần quan trọng để mỗi cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, thanh niên nhận thức rõ hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ trong xây dựng thế trận Biên phòng toàn dân gắn với thế trận Quốc phòng toàn dân và thế trận An ninh nhân dân vùng biên giới. Thời gian tới, BĐBP sẽ triển khai chương trình sâu rộng hơn nữa, góp phần tạo hiệu ứng và sức lan tỏa trong toàn xã hội".

Với tinh thần "Trao con chữ, truyền hy vọng", tuổi trẻ BĐBP đã xung kích thực hiện thắng lợi cuộc vận động "Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ" do Quân ủy Trung ương phát động. Tấm lòng của những "người lính mang quân hàm xanh" đã nhen lên khát vọng học tập, ý thức tự giác vươn lên của học sinh các dân tộc trên biên giới, tạo được sức lan tỏa sâu rộng trong toàn quân và ghi dấu những tình cảm tốt đẹp đối với cấp ủy, chính quyền và nhân dân biên giới. Con đường đến trường của hàng ngàn em thơ có hoàn cảnh éo le bất hạnh rồi đây sẽ tiếp tục được nâng bước bởi sự đồng lòng, chung sức của tuổi trẻ toàn quân. Đó là con đường được vun đắp bằng mùa xuân của đất trời, của lòng người và từ trái tim những người lính "với dân vẫn vẹn tròn chữ hiếu; với Đang vẹn tròn lòng tin yêu".

Ngân An