Các nhân viên an ninh trung thành với Tổng thống Ba-sa An Át-xát tại một trạm kiểm soát ở Thủ đô Đa-mát, ngày 27-5. Ảnh: Reuters

Phát biểu với báo giới sau cuộc thảo luận kéo dài 12 giờ của các Ngoại trưởng EU tại Brúc-xen (Bỉ), Ngoại trưởng Anh Uy-li-am Ha-gơ cho biết, EU quyết định vẫn duy trì mọi biện pháp trừng phạt đối với chế độ của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát, được áp đặt cách đây 2 năm. Nếu không có quyết định này, toàn bộ các biện pháp trừng phạt, trong đó có lệnh phong tỏa tài sản và lệnh cấm đi lại đối với Tổng thống Át-xát và các quan chức cấp cao trong Chính phủ cũng như các biện pháp hạn chế giao dịch tài chính và dầu mỏ, sẽ hết hiệu lực vào ngày 31-5.

Ngoại trưởng Ha-gơ khẳng định, quyết định trên "gửi đi một thông điệp mạnh mẽ từ châu Âu tới chính quyền Xy-ri" cũng như giúp EU "phản ứng linh hoạt trong tương lai nếu tình hình ở quốc gia Trung Đông này tiếp tục xấu đi". Bên cạnh đó, Ngoại trưởng 27 nước thành viên EU còn nhất trí sẽ nỗ lực kiểm soát việc xuất khẩu vũ khí, nhằm đảm bảo số vũ khí này không rơi vào tay các phần tử cực đoan hay khủng bố.

Tuy nhiên, thỏa thuận này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU. Theo đó, Anh và Pháp là hai nước đi đầu trong việc vận động các nước dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí, trong khi Áo, Thụy Điển, Phần Lan và Cộng hòa Séc phản đối quyết liệt việc đổ thêm vũ khí vào cuộc xung đột vốn đã làm hàng vạn người dân vô tội thiệt mạng. Ngoại trưởng Áo Mai-cơn Xin-đe-le-gơ cho rằng, việc chuyển vũ khí cho phe đối lập tại Xy-ri "đi ngược lại các nguyên tắc" của châu Âu. Ngoại trưởng Ca-na-đa Giôn Bai-đơ cảnh báo rằng, nếu EU vũ trang cho phe nổi dậy Xy-ri, tình trạng bạo lực, chết chóc, tàn phá tại nước này sẽ càng gia tăng và nhiều nguy cơ sẽ lan sang các nước láng giềng. Theo ông Bai-đơ, giải pháp chính trị là cách duy nhất để chấm dứt nỗi thống khổ của người dân Xy-ri.

Chính phủ Xy-ri cũng đã lên án quyết định của Liên minh châu Âu (EU) dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với phe nổi dậy cho đây là việc làm "cản trở" nỗ lực giải quyết cuộc xung đột một cách hòa bình, đồng thời làm cản trở những nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm đạt được giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng kéo dài hơn 2 năm qua tại quốc gia Trung Đông này.

Về phía Nga, Ngoại trưởng Xéc-gây La-vrốp cho rằng, việc EU dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với phe đối lập tại Xy-ri, trong khi vẫn duy trì các biện pháp trừng phạt khác đối với chính quyền của Tổng thống Ba-sa An Át-xát sẽ ảnh hưởng đến việc tổ chức một hội nghị quốc tế về Xy-ri. Sau cuộc gặp tại Pa-ri (Pháp) với người đồng cấp Mỹ Giôn Ke-ri, Ngoại trưởng Nga nhận định, sẽ không dễ dàng tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình ở Xy-ri, đồng thời coi đây là một "nhiệm vụ quá khó khăn".

Trong khi cả Nga và Xy-ri phản đối việc EU dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí cho phe đối lập tại Xy-ri, Mỹ lại ủng hộ EU, cho rằng quyết định trên sẽ cho phép mỗi nước thành viên EU linh hoạt hơn trong việc hỗ trợ phe đối lập Xy-ri nếu thấy thích hợp. Mỹ cũng chỉ trích kế hoạch của Mát-xcơ-va chuyển giao tên lửa phòng không S-300 cho Chính phủ Xy-ri, khẳng định việc làm đó sẽ đẩy Nga và Mỹ cách xa nhau hơn với kế hoạch chuyển giao chính trị tại quốc gia Trung Đông này.

Theo các nhà phân tích, cùng với sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU về quyết định dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí cho phe đối lập tại Xy-ri, sự bất đồng quan điểm của Nga-Mỹ trong vấn đề này, càng cho thấy kế hoạch thành lập Chính phủ chuyển tiếp, có đủ quyền lực để người dân Xy-ri tự quyết tương lai của mình, có thể trở nên khó khăn hơn.