Những người nhập cư tại một ga tàu ở Mu-ních, Đức. Ảnh: EPA

Vài giờ sau tuyên bố bất ngờ của Béc-lin, các quan chức Đức đã bắt đầu thực hiện việc kiểm tra hộ chiếu gần biên giới với Áo. Theo đó, tất cả những người đi qua ranh giới này đều bị kiểm tra hộ chiếu, thay vì tự do đi lại như trước đây. Tối 13-9, cảnh sát Đức bắt đầu chặn tất cả xe cộ và người đi bộ tại giao lộ Phrai-la-xinh ở Ba-va-ri-a và ba người đàn ông Xy-ri đi bộ là những người đầu tiên bị chặn lại.

Bộ trưởng Nội vụ Đức Thô-mát Đơ Mai-xi-rơ cho biết mục đích của quyết định này là hạn chế dòng người tị nạn tràn vào Đức cũng như lập lại trật tự tại khu vực biên giới để đảm bảo các yêu cầu về an ninh. Mặc dù thừa nhận bước đi này có thể không giải quyết được hoàn toàn các vấn đề do dòng người di cư và tị nạn gây ra, song ông Mai-xi-rơ cho rằng nó phần nào thể hiện mong muốn của Đức chia sẻ gánh nặng hiện nay với các nước thành viên EU.

Hình ảnh hàng trăm cảnh sát Đức được huy động ở biên giới đã làm gia tăng sức ép lên cuộc họp ngày 14-9 giữa các Bộ trưởng Nội vụ và Bộ trưởng Tư pháp EU về kế hoạch phân bố hạn ngạch tiếp nhận người di cư.

Trong bối cảnh lục địa già đang vật lộn để giải quyết dòng người di cư lớn nhất từ sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, việc khôi phục kiểm soát biên giới của Đức là dấu hiệu cho thấy sự đảo ngược hoàn toàn quyết định trước đó của Thủ tướng An-giê-la Méc-ken là mở cửa đón người di cư Xy-ri. Trước đó, bà Méc-ken đã quyết định mở rộng cửa đón người di cư, và kêu gọi các nước trong EU có giải pháp “lỏng tay” hơn đối với người di cư.

Việc kiểm soát biên giới này đồng nghĩa với việc Đức tạm hoãn tham gia hệ thống kiểm soát không biên giới Schengen trong khối EU, một trong những nền tảng của hội nhập châu Âu kể từ khi liên minh được thành lập hồi những năm 1990.

Ông Mai-xi-rơ nói: “Mục đích của biện pháp này là ngăn chặn dòng người di cư đổ vào Đức và áp dụng trở lại quy trình theo trật tự”.

Chỉ một giờ rưỡi sau khi Đức nối lại kiểm soát biên giới, Chính phủ Cộng hòa Séc cũng thông báo sẽ kiểm soát chặt hơn khu vực biên giới của nước này với Áo, quốc gia vừa tuyên bố không loại trừ khả năng siết chặt thêm việc kiểm soát tại khu vực biên giới với Hung-ga-ri nếu tình hình còn diễn biến phức tạp.

Hành động của Đức đã được Thủ tướng Hung-ga-ri Vích-to Ô-ban hoan nghênh. Hung-ga-ri hiện đang xây dựng một hàng rào dọc biên giới nước này với Xéc-bi-a để ngăn chặn người di cư.

Thủ tướng Ô-ban cho biết đã đề xuất với các đối tác trong EU về việc cung cấp cho các nước láng giềng Xy-ri là Li-băng, Gioóc-đa-ni và Thổ Nhĩ Kỳ khoản viện trợ 3 tỷ ơ-rô (tương đương 3,4 tỷ USD), hoặc có thể nhiều hơn nếu cần thiết, để góp phần ngăn chặn làn sóng người di cư tràn vào châu Âu. Theo đó, mỗi nước trong EU nên đóng góp thêm 1% cho ngân sách của khối này thông qua việc cắt giảm những khoản chi tiêu khác để có được số tiền nói trên. Tuy nhiên, ông Ô-ban cũng nhấn mạnh thật ảo tưởng khi cho rằng số tiền trên có thể thực sự giải quyết vấn đề.

Hãng tin Nga RIA-Novosti dẫn nguồn từ Bộ Nội vụ Hung-ga-ri cho biết, chính quyền nước này sẽ lập các nhóm nhỏ gồm các thẩm phán và công tố viên đê xét xử những trường hợp vượt biên bất hợp pháp.

Gói những đạo luật mới của Hung-ga-ri về người tị nạn và biên giới sẽ có hiệu lực vào ngày 15-9 sau khi được thông qua vào hồi tuần trước. Theo luật mới, vượt biên bất hợp pháp sẽ là hành vi phạm tội. Người phạm tội sẽ bị xét xử, bỏ tù hoặc bị trục xuất. Phá tường rào biên giới cũng sẽ bị coi là tội phạm. Hình phạt đối với những kẻ buôn lậu, đưa người trái phép qua biên giới cũng sẽ được siết chặt hơn.

Theo báo cáo công bố ngày 11-9 của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), hơn 430.000 người di cư đã đến châu Âu trong năm nay qua đường biển Địa Trung Hải, trong đó có 309.356 người đã tới Hy Lạp, 12.139 người tới I-ta-li-a, 2.166 người tới Tây Ban Nha và 100 người tới đảo quốc Man-ta. Tuy nhiên, khoảng 2.750 người đã bỏ mạng trên tuyến đường biển này.