Người tị nạn Trung Đông và châu Phi đánh cược sinh mạng để tới được châu Âu. Ảnh: Reuters

Theo EC, kế hoạch trên “rất nhạy cảm” vì nó ảnh hưởng tới vấn đề chủ quyền của các nước thành viên. Thế nhưng, EC nhấn mạnh, đây lại là “điều cần thiết để cứu khối Schengen”, cứu quyền tự do lưu thông của công dân châu Âu và để chấm dứt tình trạng người nhập cư vào châu Âu một cách bất hợp pháp.

Đề xuất được EC đưa ra ngày 15-12, giờ Brúc-xen, nêu rõ cơ quan biên phòng và tuần duyên mới sẽ có nhiều quyền hạn hơn, với một lực lượng phản ứng nhanh gồm 1.500 người và ngân sách hàng năm lên tới 114 triệu ơ-rô cho năm tới và sẽ tăng dần lên 322 triệu ơ-rô cho tới năm 2020. Số liệu mới nhất của EC cho biết, từ đầu năm 2015, có khoảng 1,5 triệu người đã vào châu Âu bất hợp pháp.

Do vậy, nguyên tắc của đề xuất trên là tăng cường công tác kiểm tra tại các đường biên giới bên ngoài khối Schengen và thành lập một lực lượng biên phòng chung của châu Âu gồm 1.500 người, hoàn toàn có thể được điều động tới một điểm “nóng” trong vòng chưa tới ba ngày. Lực lượng biên phòng và tuần duyên có thể được đưa tới một vùng căng thẳng, mà không cần chính quyền của nước liên quan yêu cầu. Cơ quan mới này cũng sẽ chịu trách nhiệm trục xuất những người không đủ điều kiện xin tị nạn tại châu Âu.

Ngoài ra, EC còn đưa ra một số giải pháp khác nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng nhập cư hiện nay, trong đó phải kể tới việc thay đổi luật của khối Schengen, với mục đích tái lập kiểm tra tự động mọi công dân châu Âu tại biên giới khu vực tự do lưu thông.

Tuy nhiên, đề xuất này có khả năng sẽ không nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của các nước thành viên EU. Theo Ngoại trưởng Luých-xăm-bua Giăng Át-xê-bon, khu vực tự do đi lại Schengen chỉ có thể tồn tại khi đường biên giới ngoài của khối này được bảo vệ. Còn Bộ trưởng Nội vụ I-ta-li-a An-giê-li-nô An-pha-nô khẳng định lưu thông trong biên giới EU “không những phải tự do, mà còn phải an toàn”.

Trong khi đó, một số thành viên trong khối liên minh gồm 28 nước này đang phản đối việc thay thế Frontex khi cho rằ ng kế hoạch trên sẽ khiến họ phải nhường lại quyền về chủ quyền lãnh thổ đối với các biên giới biển và đất liền của mình cho các nhà quản lý ở Brúc-xen. Những nước này lo ngại rằng, nếu các biện pháp kiểm soát biên giới này được thực hiện lâu dài, khu vực Schengen sẽ sụp đổ. Một số nước khác như Hy Lạp đã phát tín hiệu ngần ngại về chính sách phòng thủ rộng khắp EU.

Sức ép buộc thắt chặt kiểm tra biên giới đã gia tăng sau các vụ tấn công ngày 13-11 tại Pa-ri (Pháp). Một số kẻ tiến hành loạt vụ tấn công được cho là đã di chuyển theo tuyến đường di cư từ Xy-ri tới Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp. Trong khi đó, dòng người di cư từ Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp đã giảm hơn một nửa vào tháng 11, xuống còn 108.000 người. Frontex cho biết sự chững lại này là do tình hình thời tiết đang xấu đi và sự thắt chặt các biện pháp kiểm soát biên giới của EU.

Trong một diễn biến khác, trong một bước đi cứng rắn trước việc I-ta-li-a không khai báo toàn bộ danh sách người nhập cư vào cơ sở dữ liệu chung của EU, ngày 16-12, EC đã yêu cầu Rô-ma phải áp dụng biện pháp bắt buộc những người di cư đến nước này lấy dấu vân tay, đồng thời nhấn mạnh I-ta-li-a cần xây dựng một bộ “khung pháp lý vững chắc hơn” để hoàn thành mục tiêu này cũng như các điều khoản cho phép lưu trữ lâu dài các dữ liệu cá nhân này.