Để đạt được kết quả trên, các Bộ trưởng EU đã phải vượt qua bất đồng liên quan đến khả năng Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump có thể thay đổi sự đảm bảo về an ninh của Washington đối với EU.

Kế hoạch gồm ba nội dung chính, đó là cho phép EU hành động toàn diện hơn, nhanh chóng và quyết đoán hơn trong khủng hoảng, củng cố tiềm lực quốc phòng và an ninh cho các đối tác và tăng cường khả năng bảo vệ công dân của EU. Các biện này được trông đợi sẽ giúp EU và các quốc gia thành viên đảm bảo nhu cầu an ninh quốc phòng trong hiện tại và tương lai.

Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại EU Federica Mogherini giải thích rằng, hội nghị “không có thời gian dành cho việc thảo luận các vấn đề lý thuyết hay trừu tượng” đồng thời nhấn mạnh “kế hoạch này là một nhiệm vụ cụ thể và các nước thành viên cần phải cùng nhau bắt tay vào thực hiện ngay từ ngày mai”.

Việc triển khai kế hoạch được thực hiện đồng bộ với chương trình hành động của Cơ quan quốc phòng châu Âu và triển khai Tuyên bố chung của Chủ tịch Hội đồng châu Âu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu và Tổng Thư ký NATO. Kế hoạch thực hiện các biện pháp trên ​​sẽ được trình bày tại cuộc họp Hội đồng châu Âu vào tháng 12 tới.

Kế hoạch tăng cường an ninh, quốc phòng được thông qua trong bối cảnh nội bộ EU bất đồng mà nguyên nhân chính là lo ngại về việc Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump có thể thay đổi sự đảm bảo về an ninh của Washington đối với EU. Trong khi Pháp và Đức đang phối hợp với nhau nhằm tìm ra một chính sách chung đối với chính quyền của ông Trump, thì Anh lại đang nỗ lực để duy trì vị thế là đồng minh chính của Mỹ tại châu Âu.

Tại hội nghị, các nhà ngoại giao EU cho biết, việc tỷ phú Trump thắng cử tại Mỹ và việc Anh rời khỏi EU (Brexit) đã khiến các quan chức EU kêu gọi một cuộc cải tổ tổng thể đối với chính sách đối ngoại và quốc phòng của mình. Đức và Pháp muốn tăng cường hội nhập hơn nữa giữa các nước trong EU vì cho rằng nếu như Mỹ không muốn gắn kết với châu Âu như trước đây nữa thì châu Âu cần phải tự lo cho vấn đề an ninh của châu lục mình. “EU cần tăng cường an ninh vì đó là những gì mà công dân EU cần. Các bộ trưởng trong EU ủng hộ "một quan hệ đối tác mạnh mẽ" với Tổng thống đắc cử Trump, song EU cũng cần phải thúc đẩy kế hoạch riêng của mình trong đó có chính sách quốc phòng”, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại EU Federica Mogherini nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Michael Fallon thẳng thừng tuyên bố thay vì lên kế hoạch thiết lập một trụ sở mới đắt tiền hay "ôm mộng" về một quân đội châu Âu, những gì châu lục này cần là tăng chi tiêu quốc phòng. Theo ông, đây là cách tiếp cận tốt nhất đối với Tổng thống đắc cử Trump. Trong khi đó, theo Ngoại trưởng Anh Boris Johnson, việc tỷ phú Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ đã tạo ra một "cơ hội lớn" và cần phải đợi để xem nhà lãnh đạo mới ở Mỹ thực sự muốn gì. Ông cho rằng, EU không nên hủy hoại cấu trúc an ninh cơ bản đã bảo vệ các nước trong 70 năm qua.

Giới phân tích nhận định, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc các nước EU thông qua được Kế hoạch tăng cường an ninh, quốc phòng dù vẫn tồn tại bất đồng cho thấy nỗ lực của khối nhằm đoàn kết hơn trong một thế giới nhiều biến động.

Thu Uyên