Khắp nơi chìm trong biển nước.

Sáng ngày 16-11, một ngày sau khi ATNĐ và bão số 15 vào bờ, nơi đầu nguồn các con sông của tỉnh Bình Định, nước lũ còn rất lớn, uy hiếp nhiều khu dân cư.

Trên chuyến xe từ TP Tuy Hòa ra Quy Nhơn, tôi được người lái xe cho hay, hiện, chỉ có một con đường trên QL1 từ phía Nam đến được TP Quy Nhơn. Toàn bộ các ngả đã bị chia cắt, nhiều vùng ngập chìm trong nước lũ. Tại Tuy Phước, nước lũ tràn nhấn chìm hệ thống đường ray khu vực ga Diêu Trì, tuyến đường sắt Bắc Nam hướng vào tỉnh Phú Yên đã bị tê liệt từ chiều hôm trước. Con đường QL19 nối liền Gia lai- Kon tum, các tuyến miền núi Vĩnh Thạnh, Tây Sơn xuống TP Quy Nhơn đã bị ách tắc tại thị xã An Nhơn. “Nửa đêm hôm qua, lũ xuống quá mạnh, xoáy vào chân cầu Tây An, cuốn trôi 1 nhịp. Hiện, hai bên đầu cầu, lực lượng chức năng đang ráo riết canh giữ, không cho người qua lại”- người lái xe nói.

Nhiều khu dân cư ở thị xã An Nhơn của tỉnh Bình định ngập chìm trong lũ.

Tìm về Văn phòng Ban chỉ huy PCLB tỉnh Bình Định, tôi nghe một bạn trẻ đi cùng đường kể, suốt cả ngày đêm 15 đến rạng sáng 16.11, toàn tỉnh Bình Định có mưa trên diện rộng. Mưa lớn trên thượng nguồn ở Tây Nguyên làm các hồ thủy điện tích đầy nước. Trong ngày 15, đồng loạt nhiều hồ thủy điện xả lũ khiến vùng hạ du hai bên sông Côn nước dâng cao và rất nhanh. Chỉ từ trưa đến chiều tối, cả huyện miền núi Tây Sơn như một túi nước không lồ mà xã Tây Vinh là đáy túi, cả xã như chìm bị nhấn chìm trong biển nước. Ngoài huyện miền núi Tây Sơn là vùng bị ngập lũ nặng nhất, tại nhiều địa bàn khác của tỉnh Bình định, từ tuyến  núi Vân Canh, Vĩnh Thạnh, Hòai Ân, An Lão đến các vùng hạ du ven biển huyện Tuy Phước, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Nhơn, không có huyện nào không có vùng bị ngập lụt và thiếu dấu tích tàn phá của mưa lũ.

“Lần đầu tiên, người dân Bình Định chứng kiến lũ lụt dâng nhanh với đỉnh lũ vượt hơn đỉnh lũ lịch sử năm 1999. Nhiều vùng, người dân lâu nay vốn không hề biết đến lũ, giờ tràn lũ xuống bất ngờ, đã không kịp trở tay, may mắn còn kịp bỏ của chạy lấy người”- anh bạn trẻ nói.

 Tại văn phòng của Ban chỉ huy PCLB tỉnh Bình Định, chúng tôi biết: đến trưa ngày 16.11, toàn tỉnh Bình Định có 11 người chết (Phù Cát 1 người, TP Quy Nhơn 1 người, Hoài Ân 1 người, Tây Sơn 3 người, Tuy Phước 2 người, thị xã An Nhơn 3 người) và 3 người mất tích (thị xã An Nhơn 2 người, Vân Canh 1 người). Mưa lũ còn làm ngập khoảng 95.000 nhà dân ở các địa phương trong tỉnh. Còn, thiệt hại về nhà cửa, hoa màu, gia súc gia cầm và nhiều tài sản khác, hiện địa phương vẫn chưa thống kê được nhưng với những gì đã, đang diễn ra, tôi biết tổn thất vô cùng lớn.

Ngược sông Côn đi cứu dân

“Cùng với lực lượng vũ trang có mặt trên nhiều vùng ngập lũ để ứng cứu dân, 20 cán bộ chiến sỹ đội cơ động của BĐBP Bình Định suốt đêm qua cũng đã thức trắng, ngâm mình trong nước lũ để cứu dân trên huyện miền núi Tây Sơn. Hiện, nước trên Tây Sơn đã rút nhưng đường từ thị xã An Nhơn về thành phố đã bị ách tắt, có lẽ anh em biên phòng vẫn chưa về”. Tại văn phòng Ban PCLB tỉnh Bình Định, một người đồng nghiệp đã thông báo như vậy khi biết tôi là phóng viên Báo Biên phòng. Biết lúc này không thể lên Tây Sơn, tôi quay về Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh, chờ lúc đường qua thị xã An Nhơn thông.

TP Quy Nhơn một ngày sau khi ATNĐ vào bờ, trời đã giảm mưa, nhưng còn âm u. Sở Chỉ huy BĐBP Bình Định ở giữa thành phố Quy Nhơn, ngày nghỉ cuối tuần vẫn đông đủ cán bộ chiến sỹ vì đã có lệnh trực tăng cường. Đại tá Hồ Trung Huy, Phó chỉ huy trưởng Nghiệp vụ trực chỉ huy cơ quan cho biết, các anh trong Bộ chỉ huy đang xuống cơ sở để chỉ đạo công tác phối hợp địa phương khắc phục mưa lũ tại địa bàn đã phân công. Hiện, Đại tá Trịnh Minh Cường Chỉ huy trưởng và Đại tá Lương Ngọc Chinh Phó chỉ huy trưởng đang chỉ huy lực lượng lên ứng cứu dân vùng ngập lũ ở huyện Tây Sơn. Đoàn đi từ chiều hôm qua.

Nước lũ cô lập đường lên Tây Sơn.

Cuộc điện thoại liên lạc lên Tây Sơn, tôi được Đại tá Lương Ngọc Chinh cho biết, 3 giờ chiều hôm trước (15-11), ở Tây Sớn nước lũ đột ngột dâng rất nhanh. Tình huống bất ngờ, khẩn cấp, địa phương lại thiếu phương tiện, ít người có kinh nghiệm sóng nước nên lực lượng tại chỗ không thể ứng cứu dân. Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Thị Thu Hà đang có mặt chỉ đạo công tác PCLB tại Tây Sơn đã khẩn cấp báo về tỉnh, huy động ngay lực lượng hỗ trợ di dân cho Tây Sơn. Bí thư Tỉnh ủy đã cấp tốc điện cho Chỉ huy trưởng Trịnh Minh Cường,  đề nghị giúp tỉnh, đưa lực lượng lên Tây Sơn ứng cứu dân. “Rất nhanh, chúng tôi quyết định thuê xe, cẩu ca nô từ bến đậu Quy Nhơn lên xe ô tô và 4 giờ chiều thì xuất phát. Hơn 40 km đoạn đường từ TP Quy Nhơn ngược QL19, đoàn xe di chuyển chậm vì nhiều đoạn nước ngập sâu, sạt lở, địa bàn lại nằm ở tuyến núi nên anh em không quen địa hình. 19 giờ tối, đoàn xe mới đến điểm tập kết tại UBND xã Tây Vinh”- Đại tá Chinh kể.

Chọn vị trí, anh em cho xe cẩu đưa ca nô xuống nước. Đêm tối đen do toàn bộ khu vực đã bị cúp điện, lực lượng cứu hộ phải bật đèn xe ô tô để soi đường, kết hợp ánh đèn ca nô. Dưới ánh đèn nhập nhòa, cả địa bàn mênh mông sóng nước, nhiều chỗ nước chảy mạnh và xiết, lũ lại tiếp tục dâng. Với sự hướng dẫn của cán bộ xã, BĐBP đã lần sâu vào các ngả đường, ngõ ngách, đến từng nhà dân vùng bị ngập. Phần lớn, tại các ngôi nhà, nước ngập đã lên hơn 1 mét. Nhiều người hoảng hốt, đứng bên cửa sổ gọi cứu. Có những vùng, nhà bị nước ngập lút mái, người dân phải mở ngói chui lên trên. Suốt đêm, mặt sức cho những cơn mưa phủ xuống tối mặt, lại bị lạnh cóng vì ngâm mình trong nước lũ nhiều giờ, toàn đội đã nỗ lực được hàng trăm hộ dân trong khu vực bị lũ cô lập đến điểm tập kết tại ủy ban xã. 3 giờ sáng, nước lũ lên đỉnh, những cụ già, trẻ em cuối cùng mắc kẹt trong lũ của Tây Vinh đã lên hết nơi an toàn. 5 giờ sáng, mưa đã ngưng, nước sông Côn bắt đầu xuống, khu vực nhà người dân cũng đã rút nước, anh em BĐBP lại đưa dân trở về nhà và cùng dọn dẹp sau lũ.

“Dù là xã bị ngập lũ nặng nhất của Tây Sơn nhưng Tây Vinh đã không thiệt hại về người do lũ”. Nghe lời Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Trần Thị Thu Hà khẳng định, tôi hình dung niềm vui hiện rõ trên nét mặt hốc hác của cán bộ người dân và cả những người lính đã có một đêm thức trắng, lên Tây Sơn vượt lũ cứu dân.