Đại biểu Thạch Dư (Trà Vinh) phát biểu tại hội trường

Theo tờ trình, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN năm 2012 tương đối khó khăn, tăng trưởng GDP quý I năm 2012 chỉ đạt 4%, chỉ số hàng tồn kho tăng cao, chỉ số phát triển công nghiệp ở mức thấp. Số DN thành lập mới là 10.700 DN, giảm 10,2%; số DN tạm nghỉ kinh doanh có thời hạn là gần 18.700 DN và số DN giải thể, phá sản, ngừng hoạt động là gần 10.350 DN, tăng 14,8%; có 15/21 ngành kinh tế giảm doanh thu quý I/2012 so với cùng kỳ năm 2011, tính chung cả nước giảm 7%.

Trước tình hình này, để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vẫn phấn đấu tăng trưởng đạt khoảng 6% thì việc tháo gỡ khó khăn hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh của DN là rất cần thiết. Cùng với những giải pháp mang tính ổn định, lâu dài, những giải pháp đã ban hành thuộc thẩm quyền, Chính phủ đã trình Quốc hội giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường của các DN.

Cụ thể, giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp năm 2012 cho một số đối tượng DN, bao gồm: DN nhỏ và vừa (không bao gồm DN nhỏ và vừa kinh doanh trong các lĩnh vực xổ số, bất động sản, chứng khoán, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất hàng hoá, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, DN được xếp hạng 1, hạng đặc biệt thuộc Tập đoàn kinh tế, tổng công ty) và DN sử dụng nhiều lao động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, chế biến: nông sản, lâm sản, thuỷ sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử; xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội.

Miễn thuế khoán thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thuế TNDN trong năm 2012 đối với cá nhân, hộ kinh doanh nhà trọ, phòng trọ cho thuê đối với công nhân, người lao động, sinh viên, học sinh; hộ, cá nhân chăm sóc trông giữ trẻ; hộ, cá nhân, tổ chức cung ứng suất ăn ca cho công nhân với điều kiện giữ ổn định mức giá cho thuê phòng trọ, nhà trọ, giá trông giữ trẻ và giá cung ứng suất ăn ca như cuối năm 2011.

Báo cáo thẩm về dự thảo này của Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cũng cho rằng, đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính, ngân sách (TCNS)  tán thành với đề xuất của Chính phủ và cho rằng, việc giảm 30% thuế TNDN trong thời điểm hiện nay cùng với việc thực hiện các nhóm giải pháp khác sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về tài chính cho DN thông qua việc DN có thêm nguồn vốn lưu động trong khi việc vay vốn ngân hàng đang khó khăn do các điều kiện vay và lãi suất cao.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, việc Chính phủ đề xuất đối tượng được giảm 30% thuế TNDN là “doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, chế biến: nông sản, lâm sản, thuỷ sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử; xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội” là chưa bảo đảm công bằng giữa các DN trong các lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.

Hiện nay, ngoài các lĩnh vực nêu trên còn có nhiều DN thuộc những lĩnh vực khác cũng đang gặp khó khăn. Ngoài ra, việc giảm 30% thuế TNDN đối với DN “xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế” chưa thật hợp lý vì so với nhiều lĩnh vực khác, các DN này chưa hẳn là đối tượng gặp nhiều khó khăn, cần phải hỗ trợ trong bối cảnh hiện nay.

Đại biểu Trương Thị Ánh (TP Hồ Chí Minh) bày tỏ sự chưa đồng tình với ý kiến của Ủy ban TCNS. Bà Ánh cho rằng, trong tình hình kinh tế trong nước và thế giới khó khăn như hiện nay, việc ban hành chính sách hỗ trợ thuế cho người dân và DN là cần thiết. Bà Ánh còn đề nghị, hiện đời sống người lao động còn gặp nhiều khó khăn, nên xem xét miễn thuế thu nhập cá nhân, bên cạnh đó là giảm 50% thuế giá trị gia tăng với các mặt hàng như phân bón, thức ăn gia súc, gia cầm, thuốc… để hỗ trợ cho người tiêu dùng.

Đồng tình với nhận định này, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) cho rằng, Chính phủ cần phải có năng lực lắng nghe để điều chỉnh nền kinh tế. Chính phủ đưa ra gói hỗ trợ cho các DN chậm, nhưng chậm còn hơn không. Ông cũng kiến nghị thêm, ngoài việc miễn, giảm thuế, cần có thêm giải pháp tích cực hơn nữa để giúp DN thoát khỏi khó khăn.

Đại biểu Mai Hữu Tín (Bình Dương) phân tích kỹ hơn: Hiện tại, có đến hơn 50% các DN chủ yếu là các DN vừa và nhỏ làm ăn không có lãi. Việc giảm thuế TNDN chính là giải pháp để cứu các DN, chúng ta không thể gây rủi ro cho ngân sách nhà nước bởi, nếu các DN vừa và nhỏ bị tổn thất cũng có nghĩa nền kinh tế sẽ bị sa sút và ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó, đề nghị Chính phủ nên xem xét các giải pháp một cách khách quan, toàn diện và hiệu quả.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Hòa Bình) cũng bày tỏ sự đồng thuận với sự cần thiết ban hành chính sách và giảm 30% thuế TNDN. Tuy nhiên, đại biểu này còn cho rằng, ngoài việc giảm thuế như trên, để hỗ trợ DN một cách chính xác, hiệu quả, phải hiểu DN đang đối diện với những khó khăn gì. Với quá trình sản xuất cũng như tái mở rộng sản xuất phải tác động đúng nơi, đúng lúc mới mang lại hiệu quả.

Nghị quyết về các giải pháp thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân năm 2012 dự kiến sẽ được thông qua cuối kỳ họp này, vào ngày 21-6.