Trong năm 2016, qua công tác nắm tình hình, tổ chức cho các biên đội tuần tra trên biển và phối hợp với Đoàn 1, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm BĐBP, Hải đoàn 38 đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 12 vụ gian lận thương mại đối với mặt hàng than, khoáng sản và buôn lậu xăng dầu trên biển; tịch thu hàng hóa sung công quỹ Nhà nước hàng tỷ đồng. Theo báo cáo của Hải đoàn 38, thời gian qua, các đối tượng buôn lậu than, khoáng sản thường sử dụng những thủ đoạn rất tinh vi. Các chủ buôn lậu thường không trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm mà gián tiếp thông qua thuyền trưởng, người áp tải hàng hoặc công ty trung gian. Để hợp thức hóa hàng lậu, họ sử dụng phương tiện nội thủy thu gom hàng trôi nổi với số lượng ít không có nguồn gốc, giấy tờ chứng minh tính hợp pháp để vận chuyển tiêu thụ trên địa bàn khu vực biên giới. Đối với đối tượng buôn bán, vận chuyển xăng dầu, đối tượng buôn lậu sử dụng phương tiện nội thủy (tàu cá, tàu chở nước hoán cải, gia cố thêm xi-téc để chứa xăng dầu) thu mua hàng trôi nổi với số lượng ít, hoặc lén lút cặp mạn các tàu chuyên tuyến đi nước ngoài chờ làm thủ tục ra vào cảng để mua, sau đó vận chuyển tiêu thụ trên địa bàn khu vực biên giới biển hoặc trong nội địa. Địa bàn trọng điểm là vùng biển Hải Phòng, Quảng Ninh, khu vực cảng Diêm Điền (Thái Bình), Cửa Lò (Nghệ An). Để đánh lạc hướng điều tra của lực lượng chức năng, các tàu buôn lậu thường neo đậu ở vùng biển giáp ranh đường phân định rồi lợi dụng đêm tối, biển động mạnh chuyển tải hàng hóa sang các tàu nhỏ; thay đổi tên và số phương tiện, tuyến hành trình, cho phương tiện chạy lòng vòng trên biển và nhanh chóng vận chuyển qua khu vực không có lực lượng kiểm soát hay chuẩn bị các bộ hồ sơ giả để hợp thức hóa, đối phó với các cơ quan chức năng.

Theo Thượng tá Khổng Phi Trường, những năm qua, Hải đoàn 38 đã tổ chức các đợt cao điểm tấn công tội phạm buôn lậu trên biển, đặc biệt là buôn lậu xăng dầu, vận chuyển khoáng sản trái phép, tuy nhiên đối tượng bị bắt giữ được chỉ là người vận chuyển, hoặc buôn bán nhỏ lẻ. Việc mở rộng điều tra đối với các vụ buôn lậu, gian lận thương mại rất khó khăn do địa bàn rộng, liên quan đến nhiều địa phương, thủ đoạn của các đối tượng tinh vi, việc xác minh đòi hỏi nhiều thời gian, nhất là việc điều tra truy xét các phương tiện vận chuyển khoáng sản. Trong khi đó, các trang thiết bị, phương tiện để phát hiện đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại của đơn vị vừa thiếu, vừa lạc hậu. "Trước tình hình đó, mỗi khi tổ chức cho biên đội làm nhiệm vụ dài ngày trên biển, chỉ huy Hải đoàn đều tổ chức quán triệt cho anh em và thường xuyên duy trì trao đổi tin tức với các lực lượng chức năng có liên quan như BĐBP các tỉnh tuyến Đông Bắc, Vùng I Hải quân, lực lượng Cảnh sát Biển, Công an, Hải quan, Quản lý thị trường trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại cũng như bảo vệ chủ quyền trên khu vực vịnh Bắc Bộ nên chuyến công tác nào, biên đội được cử đi cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đảm bảo tuyệt đối an toàn về người, phương tiện" - Thượng tá Khổng Phi Trường cho chúng tôi biết thêm.

Trao đổi với chúng tôi về công tác chống buôn lậu của đơn vị, Thượng tá Bùi Văn Quyết, Hải đội trưởng Hải đội 1 chia sẻ, mỗi khi ra biển, các biên đội của Hải đoàn phải sẵn sàng đối mặt với điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp khó lường; khí hậu khắc nghiệt, sóng gió thất thường, sương mù dày đặc, nơi địa hình có nhiều bãi cạn, đá ngầm, luồng lạch nông sâu khác nhau. Đặc biệt nhất là mùa mưa bão và vào dịp cuối năm, các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng thời tiết xấu để vận chuyển hàng hóa trái phép. Chúng lợi dụng sóng to, gió lớn, trời tối sương mù, luồng lạch hẹp, địa hình phức tạp để trốn tránh, cố tình bỏ chạy, gây khó khăn cho lực lượng kiểm tra, kiểm soát. Song, với tinh thần quyết tâm tấn công tội phạm đến cùng, cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đã khôn khéo vận dụng mọi biện pháp để hoàn thành nhiệm vụ. Thời gian qua, nhiều vụ buôn lậu đã được Hải đoàn 38 phát hiện, xử lý.

Kỷ niệm đáng nhớ nhất của Hải đội trưởng Bùi Văn Quyết là chuyến trực tiếp chỉ huy tàu tuần tra trên biển bắt giữ tàu HP 2679 buôn lậu than vào ngày 25-12-2016. Trong vụ việc này, đơn vị phối hợp với Đoàn đặc nhiệm miền Bắc, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm BĐBP tuần tra, kiểm soát trên vùng biển Quảng Ninh và Hải Phòng, phát hiện con tàu này chở hơn 4.000 tấn than cám không có giấy tờ hợp pháp. Khi bị bắt giữ, các đối tượng đã cố tình bỏ chạy và dùng mọi thủ đoạn từ mua chuộc đến đe dọa, chống đối lực lượng kiểm soát. Nhưng với tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm, Biên đội đã kiên quyết xử lý, đưa đối tượng, phương tiện vi phạm và tang vật về Hải đoàn để bàn giao cho cơ quan chức năng xử lý theo pháp luật.

Hoa Hạ