Cán bộ Đồn BP Pha Long thăm lớp học ghép tại thôn Lồ Cố Chin.

Thôn Lồ Cố Chin có 17 hộ dân tộc Mông. Phía đối diện là thôn Lao Kha có 27 hộ dân cũng là dân tộc Mông, Hán, Phù Lá, Nùng. Không cùng chữ viết, không cùng quốc tịch, nhưng người dân hai thôn đã có mối quan hệ giao lưu, gắn bó từ lâu do văn hóa truyền thống, tiếng nói có nhiều điểm tương đồng.

Mối quan hệ đoàn kết gắn bó đó ngày càng bền chặt hơn, nhất là từ khi hai thôn tổ chức kết nghĩa với nhau. Người dân hai thôn dường như đã coi nhau như anh em một nhà, chia sẻ khó khăn, đoàn kết, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của mỗi bên.

Theo Biên bản ký kết nghĩa, người dân hai thôn sẽ cùng nhau thực hiện 6 nội  dung: Cùng nhau bảo vệ và quản lý mốc quốc giới không được phá hoại các công trình trên biên giới, không làm thay đổi dòng chảy sông biên giới. Tăng cường phối hợp cùng nhau phòng chống các loại tội phạm như buôn lậu, mua bán các chất ma túy, mua bán người và các tội phạm khác.

Phối hợp giải quyết các mâu thuẫn xảy ra trong cuộc sống, sản xuất giữa nhân dân hai bên biên giới, cùng nhau tuyên truyền và giáo dục nhân dân hai bên biên giới xây dựng biên giới đoàn kết, hữu nghị. Tăng cường qua lại, trao đổi hàng hóa mà Chính phủ hai nước cho phép, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, nâng cao đời sống của nhân dân, cùng nhau xây dựng thôn bản giàu đẹp.

Tăng cường phối hợp giữ gìn an ninh ổn định hai bên biên giới, tin cậy, hiểu biết lẫn nhau, cùng nhau bảo vệ môi trường sinh thái, thông báo cho nhau những tin tức sự kiện xảy ra trên biên giới và cùng nhau xử lý, cùng nhau xây dựng mối quan hệ hữu nghị bền vững. Giữ gìn và phát huy mối quan hệ truyền thống hữu nghị giữa nhân dân hai bên, tăng cường giao lưu văn hóa dân tộc dân gian, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Ngay tại buổi lễ ký kết nghĩa, trưởng thôn của hai bên thay mặt người dân trong thôn đọc lời hứa với tinh thần đoàn kết cao: "Chúng tôi xin hứa, sẽ mãi mãi đoàn kết với nhau như anh em một nhà, cùng nhau giữ gìn an ninh thôn, bản, chấp hành nghiêm pháp luật của 2 nước, giúp nhau phát triển kinh tế, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc hai bên biên giới, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững".

Theo thông tin của các chiến sĩ Đồn BP Pha Long thì từ sau thời điểm lịch sử đó, nhân dân hai thôn có điều kiện giao lưu văn hóa văn nghệ, đi chợ mua bán hàng hóa thường xuyên và thuận lợi hơn. Trưởng thôn hai bên tuần nào cũng gặp gỡ nhau để trao đổi công việc, nhờ đó mà tình hình an ninh trật tự ổn định hơn, mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân hai bên biên giới không ngừng được bồi đắp.

Chúng tôi theo con đường đất gập ghềnh ngược lên biên giới để trực tiếp tìm hiểu về cuộc sống và những thay đổi của bà con hai bên biên giới sau khi kết nghĩa. Chúng tôi tìm tới nhà anh Tráng Seo Páo, Trưởng thôn Lồ Cố Chin trong sự thấp thỏm vì không hẹn trước. Thật may, vị trưởng thôn sinh năm 1975 này ở nhà, đang cùng thợ láng xi măng khoảng sân trước cửa.

Anh bảo mấy hôm nay không đi nương mà ở nhà làm lại đường vào nhà và đổ xi măng nền sân cũ cho sạch sẽ hơn. Ngôi nhà nhỏ của anh được bày biện khá gọn gàng, ngăn nắp. Phòng khách ngoài một chiếc máy may còn có một tủ lạnh to - một thiết bị điện lạnh hiếm thấy trong gia đình người dân tộc thiểu số vùng núi cao.

"Mình mới mua dưới thành phố Lào Cai đấy. Bây giờ chưa có gì bỏ vào tủ, nhưng Tết đến có nhiều đồ ăn sẽ để vào đó cất trữ" - Anh Páo cười nói rất thật bụng.

Trước đây, người dân Lồ Cố Chin chủ yếu trồng giống ngô địa phương. "Trồng 10kg giống chỉ thu được 3-4 tấn. Bà con thấy năng suất thấp quá chuyển sang trồng giống ngô lai, năng suất cao gấp đôi giống cũ. Bà con còn chăn nuôi trâu, bò nữa, nhờ thế đời sống đỡ khổ hơn" -  Anh Páo cho hay.

Hỏi chuyện về mối quan hệ đoàn kết giữa hai thôn sau lễ ký kết nghĩa, Trưởng thôn Páo vui vẻ: "Trước đây, người dân hai thôn đã có mối quan hệ đoàn kết. Sau khi kết nghĩa bà con 2 bên càng gắn kết hơn. Phía bạn đề nghị giúp thôn chúng tôi trồng mía để phát triển kinh tế. Bà con trong thôn đã họp bàn, nhưng hiện tại giá mía thấp quá sợ trồng không có lợi nên thôi.

Chúng tôi trao đổi lại với bạn và lựa chọn cây gừng. Dự kiến ăn Tết xong sẽ trồng thí điểm. Bên bạn sẽ cung cấp giống, phân bón, bao tiêu sản phẩm, còn bà con trong thôn sẽ trồng trên đất của mình và bỏ công chăm sóc. Khi thu hoạch, hai bên sẽ chia lợi nhuận cho nhau".

Một minh chứng khác cho tình đoàn kết, hữu nghị bền chặt của người dân hai thôn Lồ Cố Chin và Lao Kha là các vụ việc xảy ra trên biên giới đều được giải quyết nhanh gọn, có sự đồng thuận cao. Đơn cử, ngày 6-1-2014, một hộ dân thôn Lao Kha trồng 800m2 thông quá canh sang phần đất của nước ta. Trưởng thôn Páo đi làm nương tại khu vực mốc 165 (1) thấy vậy đã kịp thời báo cáo Trạm KSBP Lồ Cố Chin và xin phép được sang gặp trưởng thôn nước bạn thông báo về việc này.

Sau khi tiếp nhận thông tin từ người anh em kết nghĩa, Trưởng thôn Lao Kha đã mời người dân vi phạm và bà con hai thôn tới thực địa nói rõ vị trí đường biên mốc giới, đồng thời giải thích việc trồng thông sang đất Việt Nam là vi phạm Hiệp định Biên giới. Hiểu thấu đáo vấn đề, hộ dân trồng thông đã tự nhổ hết những cây thông trồng trên đất Việt Nam và cam kết không tái phạm dưới sự chứng kiến của người dân hai thôn và Tiểu đoàn BĐBP Kiều Đầu (Quân Giải phòng nhân dân Trung Quốc) cùng Đồn BP Pha Long (BĐBP Lào Cai). Sự việc này là minh chứng rất rõ ràng cho thấy tình đoàn kết gắn bó như anh em một nhà giữa nhân dân hai bên biên giới.

Nói thêm về tình đoàn kết giữa hai thôn Lồ Cồ Chin và Lao Kha, Trung tá Phan Đức Mạnh, Chính trị viên Đồn BP Pha Long cho biết: "Sau khi ký kết nghĩa, mối quan hệ hai bên đặc biệt về giao lưu, phát huy mối quan hệ truyền thống hữu nghị càng được tăng cường. Nhân dân hai bên thường xuyên trao đổi, phối hợp bảo vệ rừng. Bên phía bạn có thiện chí, sẵn sàng giúp đỡ thôn Lồ Cố Chin giống cây trồng, vật nuôi và bao tiêu sản phẩm.

Hiện tại, bà con hai thôn vẫn đang bàn bạc để tìm mô hình phát triển phù hợp mang lại lợi nhuận kinh tế cao cho người dân thôn Lồ Cố Chin. Bà con dự định Tết xong sẽ trồng thí điểm cây gừng. Nếu đạt kết quả cao sẽ nhân rộng ra toàn thôn".

Anh Mạnh cho biết thêm, từ sau khi kết nghĩa, các hoạt động giao lưu văn hóa dân tộc, dân gian giữa hai thôn được duy trì và đẩy mạnh hơn. Tình hình an ninh trật tự trên biên giới ổn định hơn, không có vụ việc phức tạp xảy ra. Còn vụ việc người dân thôn Lao Kha trồng thông sang đất Việt Nam chỉ đơn giản là do bà con chưa xác định rõ ranh giới đường biên.

Từ sau vụ việc đó, người dân hai thôn chấp hành rất tốt các Nghị định, Hiệp định về Quy chế quản lý đường biên giới đất liền. Để đánh giá lại hiệu quả việc kết nghĩa giữa hai thôn, bên phía bạn đã bàn bạc với thôn Lồ Cố Chin dự định tổ chức lễ sơ kết 1 năm kết nghĩa vào dịp lễ hội Hoa Sơn của bạn diễn ra sau Tết Nguyên đán Ất Mùi.