Gần 8 giờ sáng, những chiếc xe máy ngược dốc An Xuân cứ nối dài tiếp sau con đường mới tráng nhựa bằng phẳng dẫn lên địa đạo Gò Thì Thùng, dòng người đổ về lễ hội đua ngựa tăng nhanh. Trường đua là một vùng đất gò khá rộng. Bên ngoài đường đua, khán giả chen chúc đứng lớp trong, lớp ngoài, mắt chăm chăm hướng ra phía cổng nơi các kỵ sĩ lần lượt dắt ngựa đua vào.

Sáng sớm xuân, tiết trời An Xuân mát lạnh. Khi hồi trống khai hội mở màng trận chiến vang lên, không khí trên trường đua Gò Thì Thùng lập tức nóng lên trong tinh thần thượng võ. Những kỵ sĩ cởi ngựa diễu hành trên đường đua mở màn ngày hội. 32 con ngựa đến từ hai huyện Tuy An và Đông Hòa, hầu hết có dáng gầy nhỏ. Mới vài ngày trước, ngựa còn gồng mình thồ hàng, hôm qua được cho nghỉ ngơi, bồi dưỡng suất nước gạo hòa mật đường, sáng nay trở thành những “chiến mã” trên đường đua. Những chú ngựa đua dù không chuyên nhưng bước vào trận, sắc khí cũng dũng mãnh không kém ngựa đua thứ thiệt.

Từng đợt đua bắt đầu, những kỵ sỹ đến từ các xã An Hiệp, An Cư, An Lĩnh, An Thọ, An Xuân và huyện Đông Hòa phốc lên lưng ngựa vào trận. Tay cầm cương, kỵ mã tung vó. Tiếng trống hội giục giã, ngựa chồm lên, phi thẳng vút về trước trong tiếng hò reo vang dậy. Một khán giả tên Huy cho biết, khác với mọi năm, năm nay, các chiến mã toàn là ngựa cái. “Năm trước, có mấy chú ngựa đực đang trên đường đua tự nhiên đứng khựng lại, bỏ cuộc chơi rồi lẽo đẽo chạy theo sau “chị em” ngựa cái”- anh Huy, một khán giả quen thuộc với hội đua giải thích nguyên nhân ngựa đực bị loại khỏi cuộc chơi.

Dù cẩn thận là vậy nhưng cuộc đua năm nay vẫn có sự cố. Một cô ngựa đang đua nửa đường bỗng dưng “nghỉ chơi” buộc kỵ sỹ và khán giải phải dùng cành cây quất mạnh để tiếp tục. Một cô ngựa khác trong lúc phi nước đại đã làm kỵ sỹ ngã ngựa rơi xuống đất. Thế nhưng chiến mã không quan tâm, vẫn hồn nhiên chạy tiếp cho đến khi kết thúc cuộc đua!

Những kỵ sĩ trên đường đua vốn là nông dân chân đất, có người mới qua 20 nhưng cũng có người lớn tuổi đã ở hàng U 60. Sau một năm chăm chỉ làm ăn, vất vả cực nhọc, xuân về, ngày hội đua ngựa đối với họ là cả niềm sự mong đợi.  Kỵ sỹ Nguyễn Hữu Chí 64 tuổi là người cao niên nhất của hội đua sống tại thôn Xuân Thành cho biết, đã tham gia hội đua ngựa này lúc còn thanh niên. So với hồi đó, nay ông Chí đã hết phong độ nhưng hằng năm đến ngày hội, ông đều tham gia. "Phong trào là chính, giải thưởng vài trăm ngàn chỉ đủ tiền nước, động viên tinh thần thôi nhưng hội đua năm nào cũng làm tôi háo hức, không thể không đến ” - ông Chí hồ hởi thổ lộ.

Cũng theo ông Chí, trong 29 năm kể từ khi hội đua ngựa hình thành trên vùng đất An Xuân (huyện Tuy An), chưa năm nào số người về dự hội lại đông như năm nay, ước lượng đông gấp 3, 4 lần mọi năm.

Sau 11 vòng đua hết sức nhộn nhịp, gay cấn, kỵ sỹ Lê Văn Thu (27 tuổi) cùng chú ngựa số 4 của mình thuộc đội đua xã An Hiệp, huyện Tuy An đã giành giải giải nhất. Ngựa số 17 của kỵ sĩ Thái Văn Sáu (huyện Đông Hòa) về nhì; và ngựa số 20 và 21 của An Xuân đã nhận đồng giải ba. Ban tổ chức cũng trao giải kỵ sĩ lớn tuổi nhất cho ông Nguyễn Hữu Chi (An Hiệp) và kỵ sĩ nhỏ tuổi nhất cho Võ Thanh Nghĩa (An Xuân).