Xe, thùng gom rác thải BĐBP hỗ trợ cho thôn Xuân Hòa.

Nằm ở vùng hạ lưu các con sông, dòng chảy đổ về cửa biển, thôn Xuân Hòa, xã An Hải, huyện Tuy An là nơi môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Trong khuôn khổ thực hiện các mục tiêu của dự án. BĐBP Phú Yên đã chọn thôn Xuân Hòa làm thí điểm thực hiện mô hình thu gom rác thải.

Trước đây, dọc hai bên con đường từ trung tâm xã xuống khu vực đầm, ngập tràn các túi ni lông chứa rác. Ven theo bờ đầm, rác chất thành đống. Mỗi lần đi ngang qua, ai cũng phải rùng mình vì mùi hôi, thối của chất thải, xác động vật phân hủy.

 Đang lom khom nhặt mấy vỏ hộp sữa đem bỏ vào thùng chứa rác, bà Võ Thị Mùng, một phụ nữ cao tuổi ở Xuân Hòa phấn khởi thổ lộ: “Tháng này nữa là được 5 tháng kể từ khi BĐBP về đây tổ chức mô hình thu gom rác thải. Gần 40 năm sống trong cảnh rác ngập ngụa, hôi hám, giờ nơi ở đã trong lành, bà con chúng tôi rất biết ơn các chú Biên phòng. Phần tôi, cứ đi đâu gặp rác là nhặt bỏ vào thùng, làm vậy lại thấy vui vui. Bây giờ, trong xóm cũng đã có quy ước bảo vệ môi trường, không ai dám đem rác vứt xuống đầm. Nếu có lén lút vứt rác thì tự thấy mình xấu hổ lắm!”.

Theo dọc bãi biển, chúng tôi đi về nơi họp chợ ở phía cuối thôn. Thượng úy Lê Đức Thuận, cán bộ địa bàn của Đồn BP An Hải chỉ về bãi tập kết rác, nói: “Trước đây, cứ tan chợ là rác ở hàng rau, hàng thịt, hàng cá... được đẩy hết xuống đầm. Lại còn 230 hộ dân trong thôn, mỗi gia đình có từ 1-2kg rác, chất thải mỗi ngày. Ước tính mỗi năm, khu vực đầm này sẽ hứng chịu trên 1,5 tấn rác như thế. Nhưng đó là chuyện ngày trước, giờ thì đã yên tâm, chút nữa sẽ có xe công nông đến thu gom hết chỗ rác này để đưa đến bãi tiêu hủy”.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Thắm, Chính ủy BĐBP Phú Yên, dự án “Xây dựng các mô hình thân thiện với môi trường, giúp dân phát triển kinh tế, xã hội vùng ven biển tỉnh Phú Yên” là dự án đa mục tiêu. Mục tiêu mấu chốt và xuyên suốt là xây dựng ý thức bảo vệ môi trường, tạo lập hành vi ứng xử thân thiện với môi trường và phát triển bền vững cho mỗi người dân trong cộng đồng.

Trực tiếp theo dõi, giám sát dự án, Thiếu tá Phạm Ngọc Định, cán bộ phòng Chính trị BĐBP Phú Yên chia sẻ “Khi bắt tay thực hiện, chúng tôi mới biết, chỉ riêng việc tìm vị trí tập kết rác thải cho Xuân Hòa cũng không đơn giản chút nào. Ban thực hiện dự án phải xin ý kiến của các cụ cao niên, tham khảo tư vấn của các chuyên gia, rồi đề nghị Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện kiểm định tiêu chuẩn, vị trí bãi tập kết rác. Rồi, để có con đường hơn 500m đi qua dốc núi cho xe gom rác đến được điểm tập kết rác, chúng tôi đã huy động Đội thanh niên tình nguyện của BĐBP về An Hải, cùng với người dân phát quang bụi rậm, cào, ủi, san bằng đất đá; tiếp đến là chuyện họp dân để bàn bạc, thảo luận, thống nhất nhân lực tổ thu gom rác, bàn với địa phương chuyện thu tiền lệ phí như thế nào để duy trì hoạt động mô hình... Ngày triển khai mô hình, lực lượng BĐBP đã chuyển về hỗ trợ cho thôn 20 thùng, xe thu gom rác. Sau những nỗ lực đó, một không khí sôi nổi, đoàn kết quân dân với tinh thần cộng đồng chung sức bảo vệ môi trường đã hiện hữu ở nơi này suốt nhiều tháng qua”.

Chị Lê Thị Ái Nhân, nhân viên Trạm y tế xã An Hải cho biết: Xuân Hòa là thôn nghèo, bình thường chuyện vận động dân góp tiền hết sức khó khăn. Ở đây, để có tiền chi trả trong việc thu gom rác, mỗi tháng một khẩu phải đóng 4 nghìn đồng, nếu một hộ 4 đến 5 người, số tiền phải đóng là 16-20 nghìn đồng (khoản này cao gấp 4 lần mức đóng ở thành phố). “Tháng đầu, khi Đội thực hiện mô hình đi thu tiền đã gặp phải sự phản ứng của nhiều người dân. Thế mà bây giờ, không chỉ 100% gia đình vui vẻ đóng tiền, nhiều người còn tự nguyện góp thêm để sửa chữa vật dụng, xe đẩy, thùng chứa rác và động viên những người trực tiếp đi thu gom”.

Tại Hội nghị nghiệm thu dự án, bà Huỳnh Thị Kim Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ môi trường tỉnh Phú Yên khẳng định: Đây là dự án mang tính giáo dục, tuyên truyền, vận động để người dân nắm bắt, hiểu được giá trị của vấn đề bảo vệ môi trường mà làm theo. Sự thành công từ mô hình thí điểm thu gom rác và xử lý chất thải theo công nghệ Bi-ô-ga ở Xuân Hòa là tín hiệu đầy triển vọng và khát vọng về một “môi trường xanh” ở vùng ven biển Phú Yên đang bắt đầu mở hướng.