Biên phòng - Tôi đứng bên ngoài vách gỗ một căn nhà ở sát biên giới, nghe rõ tiếng trẻ con hát bài hát quốc ca bằng một thứ giọng rất ngây ngô, tự nhiên. Vòng ra phía cửa, nhìn qua khe cửa, tôi thấy một cậu bé chừng 8, 9 tuổi đang hơ tay bên bếp lửa miệng ê a hát. Căn nhà trống trải chỉ có một mình cậu bé và có lẽ quốc ca là bài hát đầu tiên trong cuộc đời cậu bé người dân tộc thiểu số không biết tiếng phổ thông đã học được. Về sau, tôi biết một cán bộ biên phòng cắm bản đã dạy cậu bé hát quốc ca.
 |
| Hát quốc ca trước cột mốc. Ảnh: CTV |
Tôi đứng đó mãi, không gọi cửa, vì biết rằng nếu bước vào nhà thì cậu bé sẽ không hát nữa. Đấy là lần đầu tiên tôi thấy bài hát quốc ca trở nên thân thuộc, bình dị và đời thường, chứ không phải bài hát chỉ dành cho các nghi lễ.
Điều gì đã khiến cậu bé không biết chữ, không biết tiếng phổ thông lại nhớ được lời của bài hát quốc ca? Tôi hỏi Chính trị viên Đồn BP Thu Lũm - Thiếu tá La Ngọc Dung về chuyện các em bé La Hủ thường ê a hát giai điệu và bập bõm lời của bài hát quốc ca và được anh cho biết, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã dạy các em. Ban đầu chỉ nghĩ rằng dạy cho trẻ nhỏ và cả người lớn để mỗi buổi lễ chào cờ thứ Hai đầu tuần, người dân cùng tham gia chào cờ với bộ đội, cùng hát quốc ca.
Không chỉ đồng bào La Hủ ở bản Là Si (xã Thu Lũm, Mường Tè, Lai Châu) mà trẻ em các dân tộc thiểu số Hà Nhì sinh sống trên địa bàn cũng thường xuyên được bộ đội dạy hát quốc ca. Cậu bé hát quốc ca còn ngọng cũng chưa biết chữ và là một trong số những đứa trẻ La Hủ giờ hàng ngày sống bên cạnh sự đùm bọc, sẻ chia của BĐBP. Nhiều em học tiếng phổ thông còn rất khó khăn, nhưng học hát lại rất nhanh.
Ở những xóm bản xa xôi như thế này, BĐBP kiêm nhiệm cả 3 việc chính là giáo dục, chăm sóc y tế và tổ chức tự quản cộng đồng cấp thôn bản. Tuy xa cách với các khu dân cư khác, nhưng những thôn xóm này lại rất gần đường biên giới. Nên như một cách khẳng định chủ quyền biên giới lãnh thổ, ở đây bà con treo cờ Tổ quốc vào ngày lễ và nhờ có sự dạy bảo của các cán bộ, chiến sĩ biên phòng, trẻ nhỏ đều biết hát quốc ca.
Tính từ khi bài hát Tiến quân ca được sử dụng chính thức trong buổi lễ khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trên quảng trường Ba Đình cho đến nay đã tròn 70 năm. Giai điệu trầm hùng của bài hát đã theo cùng và gắn bó với lịch sử của dân tộc, là lời chào, là bản tuyên ngôn văn hóa bằng giai điệu của nước ta với các nước khác trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, đối với các khu vực miền núi hẻo lánh, nơi sinh sống của cộng đồng các dân tộc thiểu số giàu bản sắc nhưng tỉ lệ mù chữ, không biết tiếng phổ thông còn khá cao, thì có những nơi bài hát quốc ca còn chưa từng được biết đến. Những người chưa từng được đến trường và không tham gia vào các đoàn thể xã hội cấp thôn xã bản làng thì họ không hề biết đến bài hát quốc ca.
Chính vì vậy, nhiều đồn biên phòng coi việc đưa trẻ nhỏ đến bên cột mốc, dạy cho trẻ nghi lễ chào cờ, chào cột mốc và hát quốc ca là vô cùng ý nghĩa, có tác dụng khơi dậy tình yêu Tổ quốc.
