Chuẩn bị cá giống để tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Trận chiến phức tạp và nóng bỏng

Theo báo cáo của cơ quan chức năng tỉnh An Giang, thời gian qua, tình trạng ngư dân dùng ngư cụ bị cấm như: Xung điện, lưới có kích thước mắt lưới nhỏ, hóa chất độc hại... để khai thác thủy sản vẫn thường xuyên xảy ra trên địa bàn. Khảo sát thực tế tại địa bàn vốn được coi là "vựa thủy sản" như Phú Hữu, Vĩnh Hậu (huyện An Phú), Phú Long, Phú Xuân (huyện Phú Tân), Thạnh Mỹ Tây, Ô Long Vỹ, Bình Thủy (huyện Châu Phú), Mỹ Phú Đông, Vĩnh Chánh, Vĩnh Trạch (huyện Thoại Sơn)… cho thấy, hiện có rất nhiều ngư dân sử dụng ngư cụ bị cấm. Kết quả của một khảo sát được thực hiện gần đây cho biết, trong tổng số gần 3.000 hộ điều tra thì có tới gần 1.300 hộ sử dụng xung điện, 840 hộ khai thác cá bằng lưới có mắt lưới nhỏ hơn quy định. Thực trạng đáng báo động này đã dẫn đến một hệ quả nhãn tiền là sản lượng đánh bắt trên địa bàn tỉnh An Giang trong năm 2013 là hơn 33.000 tấn, chỉ bằng 87% so với những năm trước.

Những con số trên cho thấy, bảo vệ NLTS ở "vựa thủy sản" An Giang vẫn là một "trận chiến" phức tạp và luôn nóng bỏng. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này thì có nhiều, nhưng chung quy lại vẫn là các văn bản quy phạm pháp luật tuy đã có khá đầy đủ nhưng lại hay thay đổi và nhất là thiếu thực tế. Hệ thống thông tin nghề cá, đặc biệt là về nguồn lợi và môi trường thủy sản còn nhiều hạn chế. Ngoài ra, việc quản lý chất nổ của cơ quan chức năng còn nhiều "rò rỉ"; việc sản xuất, lưu hành các phương tiện đánh bắt bị cấm chưa được kiểm soát chặt chẽ (toàn tỉnh hiện có gần 100 "địa chỉ đen" là các cơ sở chuyên sản xuất các thiết bị tạo xung điện). Việc khai hoang, phá rừng ngập mặn để nuôi tôm, trồng trọt đã làm thay đổi môi trường thủy sản, làm xói lở bờ biển, đe dọa cân bằng sinh thái của hàng nghìn loài hải sản ven bờ. Nhiều nơi, tình trạng ô nhiễm biển và môi trường thủy sản đã vượt quá tiêu chuẩn cho phép...

Quyết tâm cao

Trước nguy cơ NLTS trên địa bàn bị suy kiệt, các ban, ngành liên quan tỉnh An Giang đã có những nỗ lực rất đáng ghi nhận. Cụ thể, tính từ đầu năm 2013 đến nay, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã chủ động phối hợp các cơ quan chức năng tiến hành xử phạt hơn 30 trường hợp vi phạm pháp luật thủy sản, với số tiền gần 70 triệu đồng. Song song các biện pháp xử lý nghiêm với những trường hợp vi phạm, Chi cục còn tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong lĩnh vực thủy sản tại các địa bàn trọng điểm, tổ chức các lớp tập huấn các văn bản về quản lý khai thác và bảo vệ NLTS với thành phần tham dự gồm: Lãnh đạo UBND các xã, thị trấn, công an, xã đội, các ban, ngành, đoàn thể xã, cán bộ thôn ấp, ngư dân và các hộ kinh doanh thủy sản… Cùng với đó, Chi cục còn tích cực phối hợp các ngành và địa phương đào tạo, chuyển đổi nghề, giải quyết việc làm cho các ngư dân hành nghề đánh bắt bằng các ngư cụ cấm như lưới đánh bắt cá có mắt lưới nhỏ hơn 2cm, xung điện…

Lấy mẫu phục vụ việc kiểm tra môi trường thủy sản.

Mới đây, UBND tỉnh An Giang đã ban hành Chỉ thị 02/2014/CT-UBND nhằm đưa công tác khai thác và bảo vệ NLTS vào "quỹ đạo" trật tự mới. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp huyện phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh khi để tình trạng khai thác NLTS bằng ngư cụ cấm tại địa phương mình mà không có biện pháp ngăn chặn, xử lý triệt để. Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng Đề án "Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản đến năm 2020", gồm: Phục hồi và tái tạo nguồn lợi thủy sản ở 41 vùng đất ngập nước của Tứ giác Long Xuyên, bảo tồn rừng tràm Trà Sư (845ha), búng Bình Thiên (200ha), nhằm đem lại "bộ mặt mới" trong lĩnh vực bảo vệ và phát triển NLTS. Một trong những "liệu pháp" quan trọng khác mà tỉnh An Giang xem là "bảo bối" nhằm phục hồi NLTS đã và đang bị tổn thương là việc triển khai những công việc cụ thể nhằm tái tạo các loài thủy sản. Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh An Giang cho biết, từ năm 2012 đến nay, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Trung tâm Giống thủy sản, các ngành và chính quyền các huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức nhiều đợt thả cá về thiên nhiên. Số đợt thả cá mỗi năm đều tăng, kể cả số lượng cá được thả. Nếu năm 2012 thả 2 đợt, thì năm 2013 tăng lên 4 đợt, gồm 2.600 con cá hô, trên 2,7 triệu con cá giống các loại cùng với hơn 41 tấn cá thịt. Từ đầu năm 2014 đến nay, đã thả xong 2 đợt, trong đó, đợt thả cá ra sông Tiền tại khu vực huyện Phú Tân có quy mô lớn nhất, với 25.000 con cá giống quý hiếm và trên 45 tấn cá giống các loại…

Thả cá giống ra môi trường tự nhiên.

Trong thời gian tới, các ban, ngành chức năng tỉnh An Giang xác định sẽ tiếp tục nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ NLTS bằng việc rà soát toàn bộ số lượng phương tiện nghề cá, phân loại theo nghề, tuyến và vùng hoạt động làm cơ sở cho công tác quản lý, hạn chế và giảm dần các tàu cá có công suất máy dưới 20CV hoạt động khai thác gần bờ. Quản lý chặt chẽ các cơ sở đóng tàu cá mới và xử lý nghiêm những cơ sở tự ý đóng mới tàu thuộc diện cấm, khuyến khích người dân đóng mới tàu cá có công suất lớn để chuyển sang khai thác tầm trung, xa bờ. Các hoạt động trên nhằm góp phần bảo vệ, tái tạo NLTS, đặc biệt là NLTS vùng ven bờ, gắn với việc quản lý có hiệu quả các hoạt động khai thác thủy sản nhằm phát triển sản xuất bền vững, giữ gìn tính đa dạng sinh học của nguồn tài nguyên quý giá này…