Bài 1: Mười hai ngày đêm thần tốc

Bài 2: Thoát chết trong gang tấc

Sang đất bạn

Ngày 22-12-1978, lệnh Tổng tấn công toàn tuyến để giải phóng Cam-pu-chia, giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi họa diệt chủng Pôn Pốt được phát đi. Tại  Cục Kỹ thuật, Quân khu 5, ông Briu Giấc và đồng đội nhận lệnh cùng đoàn xe tiếp viện tiến sang Campuchia.

Đơn vị của Briu Giấc sang đất bạn và hạ trại ở ngã ba sông Mê Kông. Doanh trại chỉ đơn giản là 6 khu nhà bạt làm nơi ở cho 60 đồng chí, sẵn sàng  làm nhiệm vụ bảo dưỡng và sửa chữa xe cơ giới. Ngày đầu tiên đến đây, ông thấy anh em chỉ ra những chiếc hố nước nằm gần đó bịt mũi ra hiệu điều gì đó rất khủng khiếp. Mấy ngày sau, ông Giấc mới đến và tận mắt nhìn thấy một hố đầu lâu xương sọ của người dân Campuchia bị Pôn Pốt giết hại. Từ đây đi một đoạn là vào những phum nhỏ đầy bí ẩn. Theo quy định, nếu vào phum phải mang theo vũ khí và đi 3 người, vì quân Pôn Pốt thường xuất hiện như những thường dân rồi bất chợt xả súng.

Liên tục ngày và đêm, anh em trong đơn vị đều phải trực gác cảnh giới. Những hoạt động trong đơn vị không được diễn ra theo quy luật để tránh bị Pôn Pốt nắm bắt và phục kích. Pôn Pốt đã vài lần phục kích, bắn chết 6 đồng chí lúc đang tắm dưới sông. Mỗi khi nghe súng nổ, anh em trong đơn vị lại ôm súng lao ra bờ sông, nhưng toán quân Pôn Pốt đã mau chóng rút chạy, sau khi đã sát hại bộ đội Việt Nam.

Trong những ngày làm công tác kỹ thuật, Briu Giấc còn được điều động vận chở 10 chuyến tử sĩ, mỗi lần xe chở 6 quan tài. Hành trình từ ngã ba sông Mê Kông về biên giới Đắc Cơ, ông cùng những người lính vận tải liên tục dừng xe để thắp hương sưởi ấm cho đồng đội giữa rừng mù sương và tiếng súng.

Thoát chết gang tấc

Vào một ngày mùa Đông, cuối năm 1979, Briu Giấc, Trần Văn Hải, quê ở Bình Định và Nguyễn Đoàn Việt, quê ở Quảng Ngãi vào phum thăm bà con, làm dân vận. Lúc 18 giờ 30 phút, họ tới ngôi nhà sàn nhỏ nằm dưới khóm cây thốt nốt, quanh nhà trồng cam nên đầy tiếng gió xào xạc. Ông Giấc ôm súng ngồi trước nhà, 2 đồng đội đẩy cửa bước vào trong nhà có 6 người đang chờ sẵn. Đột nhiên, một cô bé khoảng 16 tuổi từ đâu lao đến, ghé vào tai ông Giấc nói nhỏ, “có Pôn Pốt trong nhà, chú ơi!”.

Ông Giấc phản ứng nhanh như một luồng điện, chộp khẩu súng AK, lên đạn và bắn một loạt lên mái nhà. Tiếng súng nổ khiến lũ chim rừng bay xao xác. Căn nhà yên lặng vài giây rồi có bóng 2 người lính bật cửa chạy ra ngoài. Đến lúc đó, ông Giấc mới thở phào vì biết đồng đội còn sống. Sau này, mọi người mới biết rằng, họ suýt rơi vào hang ổ Pôn Pốt mới về làng. Suốt mấy chục năm vào sinh ra tử, ông Giấc vẫn nhớ mãi hình ảnh cô bé trên đất Cam-pu-chia đã cứu mạng 3 anh em. Ông nói: “Cô bé này có đôi mắt to, khuôn mặt tròn, mặc áo hồng, quần sa tanh màu đen. Ước gì chú được gặp lại cô bé này một lần nữa”.

Tháng 6-1980, Briu Giấc được cử về Việt Nam nhận xe GMC và kiêm luôn việc chở đường, sữa, lương thực sang chiến trường. Vào buổi chiều tối, đoàn xe vượt biên giới Đắc Cơ, tỉnh Gia Lai trong không khí lành lạnh của rừng. Bốn chiếc xe ca của đoàn văn công được quán triệt đi cách nhau 5 mét đề phòng Pôn Pốt nghe tiếng động sẽ lao ra đường chôn mìn. Briu Giấc đánh xe GMC đi trước và chấp nhận làm vật hy sinh để dò mìn cho xe chở văn công đi giữa.

Lúc 19 giờ, đường rừng loang loáng ánh đèn xe. Bộ đội đều cảnh giới cao độ, đạn kéo lên nòng sẵn sàng. Nhưng bọn Pôn Pốt thâm hiểm đã đặt mìn mà xe GMC đi qua không nổ, nhưng 2 xe chở văn công đi qua thì mìn phát hỏa. Tiếng nổ rung chuyển giữa đêm tối đã hất bay đầu xe, làm cả đoàn quân bị ùn ứ. Có 4 nữ, 2 nam văn công hy sinh tại chỗ và nhiều người bị thương. Briu Giấc đạp ga cho xe xông thẳng về phía trước, sau đó quật ngược trở lại, chuẩn bị tư thế sẵn sàng chiến đấu. Bọn Pôn Pốt né chiếc xe của ông và sát hại đồng đội đã làm cho trái tim ông bốc lên ngọn lửa căm thù.

Cảm ơn bộ đội Việt Nam

Những ngày làm nhiệm vụ quốc tế trên đất Campuchia, Briu Giấc và đồng đội vừa thực hiện nhiệm vụ, đồng thời cũng tham gia vào công tác dân vận, chia sẻ niềm vui với đồng bào địa phương. Niềm vui nhất của những người lính trẻ, đó là tham gia lễ hội mừng lúa mới, lễ mừng chiến thắng của đồng bào Khmer. Đồng bào luôn vui mừng và cảm ơn bộ đội Việt Nam đã cứu sống gia đình họ.

Vào những ngày tổ chức lễ bên kia sông thì đơn vị cắt cử từng tổ đi đò sang, vừa đi xem, vừa cảnh giới. Cứ 10 đồng chí lên nhà sàn xem múa và giao lưu với đồng bào thì 2 đồng chí ôm súng đứng gác cùng người của bạn để bảo vệ lễ. Những ngày yên bình trong phum sóc, đó là lúc bọn tàn quân Pôn Pốt tức tối lại tìm cách đánh úp để giết hại đồng bào mình.

Giờ đây, trở về cuộc sống đời thường ở xã vùng cao Tây Giang, nhưng mỗi lần nhìn cánh rừng, Briu Giấc lại nhớ đến đồng đội, nhớ đến những ngày cùng xe chở lương thực sang đất bạn bị kẹt đường vì trận đánh đang diễn ra ở phía trước. Khi xe vừa dừng thì bộ đội trong rừng vai khoác AK chạy ra xin đường sữa, thuốc lá. Do anh em ở rừng quá lâu, nên nhiều người có mái tóc chấm vai. Mọi người chỉ gặp nhau trong vài phút rồi lại vội vã chia tay. Những người lính này rất giàu kinh nghiệm trận mạc nên căn dặn: “Cảnh giác, xe dừng hơi lâu là bọn Pôn Pốt nó sẽ mò tới ngay”.

Lê Văn Chương