Ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Ông Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ:

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ luôn quan tâm đến công tác dân vận nói chung và công tác dân tộc nói riêng. Thông qua việc ban hành hệ thống chính sách dân tộc, kinh tế-xã hội địa bàn dân tộc, miền núi đã có những chuyển biến quan trọng. Với sự đầu tư của Nhà nước, bộ mặt vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đã có sự thay đổi căn bản, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào đã được cải thiện.Tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm. Đồng bào các DTTS đã phát huy được ý thức tự lực tự cường, xuất hiện nhiều gương điển hình trong công tác xóa đói giảm nghèo, thực hiện tốt đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tuy nhiên, mặt bằng kinh tế-xã hội địa bàn dân tộc, miền núi vẫn còn chậm phát triển, cơ sở hạ tầng còn lạc hậu, mức hưởng thụ văn hóa của đồng bào DTTS còn thấp. Công tác dân tộc nói chung và hệ thống chính sách dân tộc nói riêng còn nhiều hạn chế. Việc hoạch định chính sách dân tộc chưa bắt kịp yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới…

Trong thời gian tới, các Bộ, ngành Trung ương, địa phương cần thống nhất nhận thức công tác dân tộc là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; qua đó, quán triệt sâu rộng 5 giải pháp, chú trọng việc rà soát, thể chế hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của chiến lược và chương trình hành động thực hiện chiến lược phù hợp với từng vùng, miền mang tính khả thi cao; xác định cụ thể nội dung, công việc cho từng giai đoạn, từng năm; bố trí đủ kinh phí, nguồn lực để thực hiện; quản lý, kiểm tra, đánh giá định kỳ hàng năm về các nội dung, công việc thực hiện báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ… Công tác dân tộc có nhiều nội dung quan trọng nhưng cần xác định chăm lo đời sống cho đồng bào, phát triển giáo dục, đào tạo và coi trọng công tác cán bộ là những nhiệm vụ then chốt. Tiếp đến mới tới các mục tiêu khác như y tế, văn hóa và cơ sở hạ tầng.

Bên cạnh đó, cần phải đổi mới tư duy trong xây dựng chính sách, qua đó xây dựng kế hoạch phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế từng địa phương. Để thực hiện thắng lợi Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020, Ủy ban Dân tộc cần xây dựng chính sách và công tác dân tộc theo trách nhiệm được Đảng, Nhà nước, Chính phủ phân công; là đầu mối đôn đốc, hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ, mục tiêu Chiến lược đề ra. Định kỳ hàng năm, Ủy ban Dân tộc tiến hành tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện chiến lược của các Bộ, ngành, địa phương, đồng thời, phối hợp với Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan đảm bảo kinh phí thực hiện chiến lược trong hàng năm, trung hạn, dài hạn, tránh tình trạng chiến lược, chính sách nằm trên giấy. Mặt khác, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền về công tác dân tộc trên các phương tiện thông tin đại chúng; kịp thời biểu dương gương người tốt, việc tốt trong công tác xóa đói giảm nghèo; phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng; đẩy mạnh công tác đại đoàn kết dân tộc; phê phán cấp ủy, chính quyền ít quan tâm đến công tác dân tộc. Tích cực phát huy tinh thần tự lực, tự cường vươn lên làm giàu của đồng bào DTTS, tránh tư tưởng trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước…

Ông Ksor Phước, Ủy viên Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Hội đồng Dân tộc của Quốc hội.

Ông Ksor Phước, Ủy viên Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Hội đồng Dân tộc của Quốc hội:

Công tác dân tộc là tư tưởng xuyên suốt của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Điều 5 Hiến pháp vừa được Quốc hội thông qua cũng khẳng định thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các DTTS phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước.

Theo Quyết định 449 của Thủ tướng Chính phủ thì mục tiêu chiến lược này là tập trung mọi nguồn lực đầu tư cho phát triển kinh tế-xã hội toàn diện, nhanh, bền vững, đẩy mạnh giảm nghèo vùng DTTS, rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các dân tộc, giảm dần vùng đặc biệt khó khăn, từng bước hình thành các trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học vùng DTTS. Cùng với đó là đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực, tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ là người DTTS; củng cố hệ thống chính trị cơ sở, giữ vững khối đại đoàn kết các dân tộc, đảm bảo ổn định an ninh, quốc phòng. Chính vì vậy, khi xây dựng chính sách thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020 và Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020, các Bộ, ban, ngành và đoàn thể cần lấy ý kiến của Ủy ban Dân tộc. Chính sách cho đồng bào dân tộc phải bằng một chiến lược đầu tư mạnh mẽ có hiệu quả chứ không thể là một vài chính sách kiểu ban ơn. Và muốn thực hiện thành công Chiến lược công tác dân tộc phải thực sự coi trọng công tác cán bộ. Ở đâu cán bộ tốt, năng nổ thì ở đó mới có chuyển biến mạnh. Làm được cái này phải chú tâm đến giáo dục, đào tạo. Cùng với đó là phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, phải làm cho đời sống đồng bào được nâng lên và cộng đồng DTTS gắn bó với nhau.

Ông Giàng Seo Phử, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.

Ông Giàng Seo Phử, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc:

Nước ta có 53 dân tộc ít người với gần 12,3 triệu người, chiếm gần 14,3% tổng số dân của cả nước. Đất đai, rừng núi vùng đồng bào dân tộc và miền núi sinh sống còn là nơi căn cứ cách mạng, là phên giậu của quốc gia. Nhận thức được vai trò quan trọng đó, Đảng và Nhà nước đã sớm có các chính sách phát triển đối với vùng dân tộc và miền núi. Các chính sách này đã được thể chế hóa bằng các văn bản quy phạm pháp luật, có tính toàn diện và đồng bộ từ cấp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành và các địa phương. Đi cùng với các chính sách là các chương trình, dự án lớn, với nguồn lực đầu tư ngày một tăng... Tuy nhiên, nhìn chung đời sống của bà con vùng DTTS vẫn còn nghèo.

Năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 449/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020 và Quyết định số 2356/QĐ-TTg ban hành Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020. Chiến lược xác định rõ mục tiêu đến năm 2020 phát triển kinh tế-xã hội toàn diện, nhanh, bền vững, đẩy mạnh giảm nghèo vùng DTTS, rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các dân tộc, giảm dần vùng đặc biệt khó khăn, từng bước hình thành các trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học vùng DTTS, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ là người DTTS; củng cố hệ thống chính trị cơ sở, giữ vững khối đại đoàn kết các dân tộc, đảm bảo ổn định an ninh, quốc phòng. Hai quyết định trên là hai bản kế hoạch dài hạn về lĩnh vực công tác dân tộc, thể hiện tính toàn diện, đồng bộ, ổn định và bền vững cho một giai đoạn phát triển của ngành, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác dân tộc, vùng đồng bào DTTS và miền núi trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Ông Hoàng Xuân Lương, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.

Ông Hoàng Xuân Lương, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc:

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong thời gian qua, Ủy ban Dân tộc đã soạn thảo Chiến lược dân tộc đến năm 2020 với những quan điểm, nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể trên từng lĩnh vực như: Phát triển giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là người DTTS; xây dựng đội ngũ cán bộ người DTTS; phát triển sản xuất, đẩy nhanh công tác xóa đói, giảm nghèo đồng bào vùng DTTS; phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội vùng DTTS và phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội vùng DTTS… Ngày 12-3-2013, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký Quyết định số 449/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020. Đây là lần đầu tiên, chúng ta có hẳn một chiến lược công tác dân tộc, trong đó có 3 điểm mới. Một là, chính sách thay hỗ trợ bằng đầu tư. Hai là, hình thành các vùng DTTS để xây dựng các trung tâm kinh tế-văn hóa-xã hội làm động lực phát triển vùng. Ba là huy động các nguồn lực đầu tư vùng DTTS, trong đó xác định nguồn lực Nhà nước là chủ yếu. Mục tiêu quan trọng đối với chiến lược này là đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt của các Bộ, ngành, địa phương và cả hệ thống chính trị, nhân dân, đặc biệt là sự tham gia đồng thuận của bà con vùng đồng bào dân tộc.

Để thực hiện được mục tiêu của chiến lược, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký Quyết định 2356/QĐ-TTg ngày 4-12-2013 ban hành Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020. Theo đó, từ nay đến năm 2020, Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ, ngành ở Trung ương xây dựng và triển khai thực hiện 57 đề án, chương trình, chính sách nhằm phát triển nhanh, toàn diện vùng đồng bào DTTS…