BĐBP Gia Lai giúp dân làm sân bê tông ở Nhà văn hóa cộng đồng xã Ia Dom. Ảnh: Thái Kim Nga

"Nội lực" từ những người lính

Là địa bàn biên giới, xã Ia Dom có nhiều dân tộc anh em sinh sống như người J'rai, Kinh, Tày, Nùng, trình độ dân trí lại không đồng đều. Nhận thức của bà con, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) còn nhiều hạn chế. Địa phương bắt tay xây dựng NTM (năm 2011) trong bối cảnh kinh tế phát triển chậm, chuyển dịch cơ cấu cây trồng không đồng bộ, thiếu hợp lý, tư duy sản xuất hạn chế do ý thức trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước còn khá phổ biến trong nhân dân.

Mặt khác, tình hình kinh tế suy thoái, giá cả các mặt hàng, nhất là hàng nông sản thời gian qua liên tục mất giá, ảnh hưởng lớn đến thu nhập, cuộc sống ổn định của người dân. Điều này tác động rất lớn đến việc huy động nguồn vốn xã hội để đầu tư xây dựng NTM.

Đấy là chưa kể đến việc địa phương còn gặp nhiều vướng mắc về cơ chế chính sách, quá trình triển khai còn chậm, chưa đáp ứng được so với yêu cầu, kết cấu cơ sở hạ tầng, điện, đường, trường, trạm còn thiếu.

Trước những khó khăn trên, cộng với nguồn lực của địa phương còn nhiều hạn hẹp nên rất khó có thể hoàn thành 19 tiêu chí về xây dựng NTM theo lộ trình đã đề ra. Điều quan trọng đối với xã Ia Dom là cần phải có sự đồng hành, sẻ chia, giúp đỡ, hỗ trợ của các cơ quan, ban, ngành, đơn vị lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn để tạo thêm nguồn lực giúp địa phương này triển khai thực hiện những tiêu chí khó.

Cơ hội cũng đã đến khi năm 2014, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Gia Lai đã giao cho lực lượng BĐBP tỉnh đỡ đầu xã Ia Dom thực hiện chương trình xây dựng NTM. Thực hiện chủ trương nêu trên, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Gia Lai xác định, việc đầu tư hỗ trợ xây dựng địa bàn biên giới vừa là tình thương, vừa là trách nhiệm của người lính Biên phòng, trong đó, chú trọng hỗ trợ về nhân lực, kết hợp đầu tư một số công trình, cơ sở hạ tầng mang tính trọng điểm.

Bên cạnh huy động lực lượng tại chỗ là cán bộ, chiến sĩ Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh còn bám sát các thôn làng, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động kết hợp giúp bà con nhân dân và chính quyền cơ sở trên tất cả mọi lĩnh vực.

Chia sẻ với chúng tôi về những trải nghiệm trong quá trình xây dựng NTM, Thiếu tá Vũ Văn Hoằng, Tổ trưởng Tổ chuyên trách xây dựng NTM tại Ia Dom cho biết: "Việc thực hiện vai trò, nhiệm vụ của Tổ chuyên trách xây dựng NTM tuy mới mẻ, song có thể nói, đây là bước phát triển mới của công tác vận động quần chúng xây dựng địa bàn mà lực lượng BĐBP đã làm từ nhiều năm qua.

Để bám sát các thôn buôn, nắm và hiểu tường tận hoàn cảnh của từng hộ gia đình, chúng tôi đã tiến hành rà soát, kiểm tra thực tế tình hình đời sống kinh tế, xã hội, kết cấu hạ tầng, những mặt được, chưa được để từ đó đề ra các giải pháp cụ thể, kịp thời tham mưu, đề xuất giúp đỡ chính quyền địa phương triển khai đảm bảo đúng lộ trình xây dựng NTM đề ra. Đến với người dân bằng cả tấm lòng, giúp đỡ chính quyền cơ sở với tinh thần trách nhiệm của người lính cụ Hồ thì không có khó khăn, thử thách nào mà không thể vượt qua…".

Trong 2 năm qua, BĐBP Gia Lai đã huy động hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ địa phương phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng bộ mặt nông thôn biên giới phát triển bền vững. Bên cạnh đó, bằng tấm lòng sẻ chia của mình, những người lính mang quân hàm xanh đã hỗ trợ vật chất, giúp xã Ia Dom xây dựng 6 căn nhà tình nghĩa trị giá 300 triệu đồng; hỗ trợ xây dựng các công trình dân sinh ở các thôn làng, góp phần cùng địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM.

Lực lượng BĐBP tỉnh đã phối hợp với chính quyền địa phương tập trung tuyên truyền, vận động bà con phát triển kinh tế hộ gia đình, xóa đói, giảm nghèo một cách bền vững; phát huy tính tích cực của các ngành, đoàn thể ở địa phương tập trung vận động, hướng dẫn hội viên gương mẫu đi đầu trong việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế đạt hiệu quả cao để nhân rộng trên tất cả các thôn làng.

Đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, ý thức cộng đồng được nâng cao giúp cho công tác an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đường làng, ngõ xóm thông thoáng sạch đẹp, tạo điều kiện thuận lợi để Ban chỉ đạo xây dựng NTM xã Ia Dom triển khai thắng lợi những tiêu chí khó. Sự đồng thuận của người dân vùng biên giới được thể hiện rõ nét qua các phong trào hiến đất xây dựng các công trình hạ tầng dân sinh, đóng góp ngày công, vật tư để làm đường giao thông nông thôn, nhà sinh hoạt cộng đồng, nâng cấp cải tạo hệ thống điện...

Đặc biệt, nét đẹp tình làng, nghĩa xóm được khơi gợi và phát huy cao độ thông qua việc hỗ trợ nguồn vốn, ngày công lao động giúp nhau xóa đói, giảm nghèo. Có thể nói, "chiếc chìa khóa" mở ra thành công trong xây dựng NTM ở xã Ia Dom chính là phát huy vai trò làm chủ của người dân, lấy gia đình là chủ thể, nòng cốt trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và bảo vệ an ninh trật tự.

Những vấn đề, nội dung cụ thể liên quan đến xây dựng NTM đều được đưa ra bàn bạc, thảo luận, lấy ý kiến nhân dân, thông qua các hội nghị ở xã, thôn làng và trao đổi gặp gỡ bà con nhân dân tại hộ gia đình, giúp nhân dân nắm rõ mục đích, ý nghĩa của phong trào xây dựng NTM, với "điểm đến" là tất cả đều được hưởng lợi từ chủ trương cực kỳ đúng đắn, đầy tính nhân văn này.

"Cán đích" đầy ấn tượng

Chỉ sau hai năm được BĐBP Gia Lai đỡ đầu xây dựng NTM, bộ mặt thôn làng biên giới trên địa bàn xã Ia Dom đã có những đổi thay tích cực. Đường giao thông nông thôn trên địa bàn xã được quy hoạch bài bản và trải nhựa, bê tông phẳng lỳ. Đời sống kinh tế của người dân không ngừng được cải thiện, nâng cao. Nếu như năm 2011, thu nhập bình quân đầu người của xã chỉ đạt 7,12 triệu đồng (bằng 1/2 mức thu nhập bình quân đầu người của tỉnh Gia Lai) thì hiện nay, con số đó là 23,19 triệu đồng. Tỷ lệ hộ nghèo hằng năm giảm mạnh, từ 310 hộ (năm 2011) xuống còn 94 hộ (năm 2015), chiếm tỷ lệ 5,75%, chủ yếu là những trường hợp người già yếu, neo đơn, không nơi nương tựa…

Năm 2015, diện tích gieo trồng cây nông nghiệp toàn xã Ia Dom đạt hơn 1.000 ha, tăng gần 200% so với kế hoạch đề ra và tăng hơn 200ha so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, diện tích cây công nghiệp dài ngày tăng theo hướng tích cực, trong đó có 282ha cao su tiểu điền, 377ha cà phê, 99,4ha hồ tiêu, 449ha điều đã cho thu hoạch.

Đây không chỉ là một nguồn thu lớn về mặt kinh tế của người dân xã Ia Dom, mà còn là minh chứng cho lòng quyết tâm vượt qua đói nghèo, sự thay đổi về tư duy sản xuất của bà con nông dân đồng bào DTTS khi tiếp cận với nhóm cây hàng hóa cho thu nhập cao. Xã Ia Dom hôm nay đã xuất hiện ngày càng nhiều những tấm gương nông dân sản xuất giỏi như hộ gia đình ông Hoàng Văn Thanh, dân tộc Tày (làng Mook Đen), sở hữu 6ha cao su kinh doanh, 4ha mì (sắn), mỗi tháng cho thu nhập hơn 15 triệu đồng.

Đặc biệt là gia đình anh Rơ Châm Tích, dân tộc J'rai (làng Mook Đen 1), trước đây thuộc diện hộ nghèo, nhưng nhờ chịu khó học hỏi kỹ thuật trồng cao su, trồng cà phê kết hợp các loại cây ngắn ngày nên mỗi năm gia đình anh thu nhập từ 250-300 triệu đồng. Đây có thể nói là "con số trong mơ" đối với một nông dân đồng bào DTTS vùng biên giới.

Niềm tin của lãnh đạo, chính quyền địa phương dành cho những người lính Biên phòng tiếp tục được khẳng định khi mới đây, trong buổi làm việc với lãnh đạo huyện Đức Cơ, ông Võ Ngọc Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho rằng: Xã Ia Dom sẽ không thể "cán đích" xây dựng NTM trong năm nay, nếu không có sự giúp đỡ, hỗ trợ đầy trách nhiệm của lực lượng BĐBP. Đây chính là sức mạnh của tình đoàn kết quân dân, là điểm sáng trong phong trào xây dựng NTM ở tỉnh Gia Lai…

Qua 5 năm triển khai thực hiện Chương trình xây dựng NTM trên địa bàn xã Ia Dom, kết quả đã đạt được là hết sức khả quan. Theo thống kê, tổng kinh phí mà xã Ia Dom đã đầu tư xây dựng NTM là 52,2 tỷ đồng.

Trong đó, ngân sách Trung ương, tỉnh, huyện hơn 24,4 tỷ đồng, nguồn vốn trực tiếp hơn 4,6 tỷ đồng, doanh nghiệp hơn 3 tỷ đồng, vốn vay tín dụng hơn 20 tỷ đồng, vốn dân đóng góp hơn 2,7 tỷ đồng. Bên cạnh đó, xã còn tiếp nhận sự hỗ trợ, giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn với số tiền hàng tỷ đồng để xây dựng mái ấm cho người nghèo, các công trình dân sinh, góp phần từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng biên giới.

Ông Ngô Hữu Thiện, Chủ tịch UBND xã Ia Dom cho biết: "Dấu ấn của BĐBP trong xây dựng NTM không chỉ nhìn thấy qua con số đầu tư xây dựng các công trình trên địa bàn, mà còn thể hiện đậm nét trong từng việc làm thiết thực của mỗi người lính. Có thể khẳng định, BĐBP là chỗ dựa vững chắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Ia Dom…".