Các tay súng IS ở Xy-ri . Ảnh: AP

Báo động nguy cơ trở thành địa bàn mới của IS

Hai tuần qua, Thái Lan và nước láng giềng Ma-lai-xi-a đã được đặt trong tình trạng báo động cao sau khi nhận được thông tin các chiến binh IS đã xâm nhập vào Thái Lan và có kế hoạch tấn công các công dân và lợi ích của Nga cũng như nhiều nước tham gia liên minh chống IS.

Trong một bản sao tài liệu của cảnh sát Thái Lan rò rỉ ra ngoài, Cơ quan An ninh liên bang Nga (FSB) cảnh báo giới chức Thái Lan về việc 10 người Xy-ri liên quan tới IS đã nhập cảnh vào Thái Lan trong khoảng thời gian từ ngày 15-31/10. Nhà chức trách Thái Lan cũng đang truy tìm 4 công dân Xy-ri lưu lại nước này quá hạn thị thực.

Cảnh báo của FSB buộc Thái Lan phải tăng cường an ninh tại một số đại sứ quán nước ngoài và cơ quan Liên hợp quốc ở Băng Cốc. Tại Ma-lai-xi-a, cảnh sát cũng đã tăng cường an ninh để ngăn ngừa bất kỳ sự cố nào xảy ra. Tổng Thanh tra cảnh sát Hoàng gia Ma-lai-xi-a, Kha-lít A-bu Ba-ca, cho biết Cu-a-la Lăm-pơ sẽ làm việc cùng Băng Cốc để cập nhật thông tin về những mối đe dọa của IS trong khu vực. Ngày 5-12, cảnh sát nước này thông báo đã bắt giữ 5 đối tượng tình nghi dính líu tới các hoạt động khủng bố, trong đó 3 đối tượng có liên hệ với IS.

Cho đến nay, cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu chủ yếu diễn ra ở khu vực Trung Đông. Thế nhưng, những diễn biến mới nhất cho thấy hoạt động khủng bố tiếp tục biểu hiện khó lường và không giới hạn ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới. Theo Trung tâm nghiên cứu Pew (Mỹ), khoảng 15% trong số hơn 1,5 tỷ tín đồ Hồi giáo của thế giới đang sống ở Đông Nam Á. Điều này dẫn đến lo ngại rằng những phần tử Hồi giáo cực đoan sẽ dễ dàng truyền bá tư tưởng và lôi kéo các tín đồ Hồi giáo chân chính đi vào con đường khủng bố.

Thực tế, IS cũng đang nhắm đến việc tạo ra một nhánh của tổ chức này ở Đông Nam Á, bắt đầu từ Ma-lai-xi-a, sau đó có thể lan sang Xin-ga-po và nhiều nước khác. Dường như các nhóm IS ở Đông Nam Á đang có kế hoạch gắn kết các cuộc tấn công trong khu vực. Đáng lo ngại nhất là Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin và In-đô-nê-xi-a, những nước có đa số người dân theo đạo Hồi. Tháng 9 vừa qua, cảnh sát Ma-lai-xi-a đã phá vỡ một âm mưu đánh bom tại khu du lịch Bu-kit Bin-tang ở thủ đô Cu-a-la Lăm-pơ.

Thứ trưởng Nội vụ Ma-lai-xi-a, Nua Gia-lan Mô-ha-mét, cho rằng vụ tấn công đẫm máu tại Pa-ri hoàn toàn có thể tái diễn ở Ma-lai-xi-a hay những nơi khác ở Đông Nam Á. Theo quan chức này, IS muốn tấn công khủng bố ở Đông Nam Á để quảng bá và thu hút các phần tử cực đoan tại đây.

Ước tính năm 2014 có khoảng 50 đối tượng cực đoan từ In-đô-nê-xi-a đã tới Xy-ri để gia nhập IS , do vậy, quốc gia Hồi giáo lớn nhất khu vực Đông Nam Á này cũng đang phải đối mặt với mối đe dọa tiềm tàng , khi công dân nước này gia nhập IS ở Xy-ri trở về nước để tổ chức các cuộc tấn công.

Hồi giữa năm nay, Cơ quan tình báo Ma-lai-xi-a đã bắt giữ 7 công dân In -đô-nê-xi-a định đến Xy-ri gia nhập IS. Tại In-đô-nê-xi-a, những nhóm nhỏ người Hồi giáo đã công khai cam kết trung thành với IS như nhóm khủng bố cực đoan Giê-ma-a I-xla-mi-a - thủ phạm các vụ đánh bom đẫm máu tại hộp đêm ở Ba-li năm 2002, ở khách sạn Ma-ri-ốt năm 2003, Đại sứ quán Ô-xtrây-li-a năm 2004, tại Ba-li lần hai năm 2005 và các khách sạn ở Gia-các-ta năm 2009. Với việc ngày càng nhiều người In-đô-nê-xi-a gia nhập IS, các vụ tấn công đẫm máu tương tự có thể sẽ tái diễn.

Tương tự, Phi-líp-pin cũng phải đối mặt với hiểm họa từ IS khi Lực lượng đặc nhiệm hỗn hợp của Mỹ rút khỏi nước này. Nếu các thành viên Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Mô-rô (MILF), một nhánh của An-kê-đa tại Phi-líp-pin, đến Xy-ri hay I-rắc để chiến đấu và trở về nước, MILF có thể sẽ trỗi dậy. Mặc dù thỏa thuận giữa Chính phủ Phi -líp-pin và MILF năm 2014 đã kết thúc 45 năm xung đột giữa hai bên, tình hình hòa bình vẫn rất mong manh.

Hợp tác để ngăn ngừa

Sự thâm nhập của IS vào khu vực Đông Nam Á không phải là điều bất ngờ. Tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 tháng 11 vừa qua, Thủ tướng Xin-ga-po Lý Hiển Long nhận định Đông Nam Á đang trở thành một điểm “nóng” chiêu mộ chiến binh của IS. Theo ông Lý Hiển Long, hàng trăm người từ các nước Đông Nam Á, trong đó có cả công dân Xin-ga-po, đã tham gia các tổ chức khủng bố trong khu vực, bao gồm cả IS.

Trong mạng lưới của tổ chức này thậm chí có cả một tiểu đoàn chiến binh Đông Nam Á và Xin-ga-po không thể làm ngơ trước những diễn biến ngày một phức tạp này. Thêm vào đó, sức mạnh tuyên truyền trên các trang mạng xã hội có thể giúp IS lôi kéo thêm nhiều chiến binh đến từ các quốc gia Hồi giáo ở khu vực.

Hiện tổ chức khủng bố này chưa phát triển thành mạng lưới khủng bố xuyên quốc gia, song sự hoành hành của các nhóm khủng bố ở miền Nam Thái Lan và miền Bắc Ma -lai-xi-a có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đối với cả khu vực.

Nhận thức rõ mối đe dọa an ninh này, các nước trong khu vực đã mở rộng hợp tác để đương đầu với mối đe dọa khủng bố. Cơ quan an ninh In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a và các nước có đông tín đồ Hồi giáo như Thái Lan, Phi-líp-pin hay Xin-ga-po đang tìm cách phối hợp để theo dõi chặt chẽ tình hình, mở rộng chia sẻ thông tin tình báo.

Sự cảnh giác không bao giờ thừa, nhất là sau những vụ khủng bố kinh hoàng thời gian qua. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của IS có thể sẽ chưa lập tức vươn đến Đông Nam Á nhưng sự chuẩn bị hành động là cần thiết để ngăn chặn hậu họa trong tương lai.